AÖF Soru Bankası
ADY103U · Ünite 3

Acil Durum ve Afet İletişimi

  • 23 soru-cevap
  • Acil Durum ve Afet Farkındalık Eğitimi
1

Afet nasıl tanımlanabilir ?

Büyük çaplı ha­sarın yanında can ve mal kayıplarına da sebep olan; yer hareketleri, meteorolojik ve hidrolojik olayların sebep olduğu felaketler afet olarak tanımlanmaktadır.

Afetler can ve mal kayıplarına, yaralanmala­ra ve toplumsal düzenin bozulmasına neden olan olağanüstü durumlardır.

2

Afet iletişi nedir ?

Afet bilinci ve farkındalı­ğının artırılması, paydaşların ikna edil­mesi, kamuoyuna doğru ve kesintisiz bil­gi sağlanması ile saha unsurlarının etkin çalışmasına yardımcı olacak haberleşme planlarını da içeren iletişim süreçlerinin koordinasyonu olarak tanımlanabilir.

3

Afet yönetiminde iletişimin rolü nedir?

Afet yönetimi bir anlamda, merkezinde insan olan diğer tüm beşerî faaliyetler gibi bir tür iletişim sü­recidir.

 

Afet ileti­şimi; afet yaşanmadan önce başlayıp (farkındalık, bilinçlenme, afete hazırlık, örgütlenme); afetin yaşanmasıyla devam eden (ko­ordinasyon, haberleşme, müdahale, lojistik) ve afet sonrası dönemi kapsayan yeniden yapılanma süreç­lerinin yönetilmesinde merkezî bir role sahiptir.

4

Afet yönetiminin aşamaları nelerdir?

Afet yönetiminin geleneksel olarak dört temel aşamadan oluştuğu kabul edilmektedir. Bu aşama­lar/süreçler sırasıyla risk azaltma, hazırlık, müdaha­le ve iyileştirme olarak tanımlanmaktadır.

5

Afetlerde, kitle iletişim araçları kitlelere ulaşmaya nasıl aracılık eder?

Kitle iletişim araçları kitlelere hızlı ve etkili bir şekilde ulaşmaya aracılık eder.

6

Afet iletişiminde paydaşların ne yapması gerekir?

Afet iletişiminde paydaşların sadece ikna olması yetmez, aynı zamanda sürecin parçası hâline gel­mesi gerekir.

Bu ise uygulanabilir çözüm öneri­leriyle mümkündür.

7

Afet iletişiminde, afet farkındalığına dikkat çekmek için neler yapılır ?

Afet iletişimi, afet farkındalığının artırılmasıyla paydaşların henüz farkında olmadığı yahut önem­semediği afet gerçeğine dikkat çekme çabasıdır:

• Afet iletişimi iletişim araç ve yöntemlerinden yararlanarak toplumun afet riskini bilmedi­ği, unuttuğu veya hatırlamaktan kaçındığı süreçte afetin bir gerçeklik olarak orada dur­duğunu ve potansiyel tehdidi kitlelere hatır­latmak ve göstermekle mükelleftir.

• Bunu yaparken hem geleneksel medya ör­gütlenmesinin gücünden yararlanır hem de sosyal medya başta olmak üzere dijital elekt­ronik iletişim ortamlarından istifade eder.

• Afet gerçeğinin gündemde kalması ve tartı­şılması için çabalar.

• Yeri geldiğinde geleneksel ünlülerden ve in­ternet ünlülerinden (fenomenlerden) yarar­lanır. Onların izler kitleleri/takipçileri üze­rinden etkileşim oluşturmak için uğraşır.

• Zaman zaman SMS, e-posta ve web say­falarının algoritmalarından yararlanarak diğer kişiselleştirilmiş ileti yöntemlerinden yararlanır. Böylece toplumsal düzeyde afet farkındalığı ve bilincini artırmak ve canlı tutmak için çaba harcar.

8

Afet yönetimin bir bileşeni olan afet iletişiminin yeri neresidir ?

Afet yönetimin bir bileşeni olan afet iletişimi koordinasyonun merke­zinde yer alır.

9

Afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için hangi hususlara dikkat edilmelidir ?

Afet ve kriz durumlarında karmaşık ve çelişkili mesajlaşmanın önüne geçilmesi için şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Yetkili bir kurum tarafından afet ve acil durum iletişimi planlanmalı ve koordine edilmelidir.

• Görünür bir sözcü aracılığıyla iletişim şeffaf hâle getirilmelidir.

• Sağlıklı bir bilgi akışı sağlamak için iletişim ağı kurulmalıdır.

• Kamuoyuyla doğru ve net bilgi paylaşımıyla güven tesis edilmelidir.

• Hatalardan ve manipülasyondan kaçınılmalıdır.

10

Proaktif iletişim nedir?

Proaktif iletişim, olası problemleri ön­ceden tahmin edip onları çözmek için iletişimin gerekli adımları atacak şekil­de kullanılmasını ifade eder.

Acil durum ve afet farkındalık iletişiminde proaktif iletişim ise potansiyel acil durumları ve afetleri önceden tahmin ederek, bunlara hazırlanarak kamuoyunu bilgilendirmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlayan bir iletişim yaklaşımıdır.

11

Acil durum ve afet farkındalık iletişiminde proaktif iletişim nedir?

Acil durum ve afet farkındalık iletişiminde proaktif iletişim potansiyel acil durumları ve afetleri önceden tahmin ederek, bunlara hazırlanarak kamuoyunu bilgilendirmeyi ve bilinçlendirmeyi amaçlayan bir iletişim yaklaşımıdır.

12

Afet iletişim planı neleri kapsamalıdır ?

• Afet iletişim planı hem sahadaki koordinas­yonu hem de kamuoyunun bilgilendirilme­sini kapsamalıdır.

Risk analizleri yapılarak gerekli tedbirler alınmalıdır.

• Dijital ve analog iletişim teknolojileri bir­likte kullanılmalı, yedek sistemler hazır bulundurulmalıdır.

Sivil telsiz kullanımı ve analog radyolar bu konuda faydalı olabilir.

13

İletişim sistemlerinin çökmesi bir afet olarak değerlendirilebilirmi ?

İletişim sistemlerinin çökmesi de bir afet olarak değerlendirilmelidir. Günümüzdeki yoğun bağımlılık göz önüne alındığında, bu durumun ciddi sonuçları olabilir.

14

Afetlere karşı hazırlıklı olmak, afetlerin oluştur­duğu hasarı en aza indirmek için hayati önem taşır. Bu hazırlığın başlangıç noktası nedir ?

Afetlere karşı hazırlıklı olmak, afetlerin oluştur­duğu hasarı en aza indirmek için hayati önem taşır ve bu hazırlık, afet bilincinin artırılmasıyla başlar.

15

Afetlere karşı alınacak tedbirlerin etkinliği ne ile doğru orantılıdır ?

Afetlere karşı alınacak tedbirlerin etkinliği, mu­hatapların afet türleri, riskleri ve başa çıkma yöntemlerine dair farkındalık düzeyiyle doğru orantılıdır.

16

Afet iletişiminin rolü nedir?

Afet iletişiminin rolünü temelde iki başlıkta ele almak mümkün­dür. Bunlardan ilki, afetin potansiyel yahut mevcut muhatabı olarak halkı ve kamuoyunu hedeflerken

ikincisi afete müdahale eden kişi ve birimlerin koor­dinasyonu ile ilgilidir.

17

Afet iletişimi faaliyetlerini nasıl gerçekleştirir ?

Afet iletişimi, faaliyetlerini hem geleneksel med­yadan hem de dijital iletişim teknolojilerinden yararlanarak gerçekleştirir.

18

Afete müdahale aşaması nasıl ifade edilir ?

Afet anında/zamanında sürdürülen iletişim ça­baları, afete müdahale aşaması olarak ifade edilir ve bu süreç, bir tür olağanüstü hâl ve kriz duru­muna işaret eder.

19

Afet iletişiminin birimlerin koordinas­yonuyla ilgili yürüttüğü faaliyetler nelerdir?

Afet iletişiminin birimlerin koordinas­yonuyla ilgili yürüttüğü faaliyetleri şu şekilde özet­leyebilmek mümkündür:

  • Koordinasyon Planlama ve Yürütme: Afet yönetiminin her aşamasında sahadaki ça­lışanlar ile görevlilerin koordinasyonunu planlamak ve yürütmek.
  • Haberleşme Sistemi Tasarımı: Farklı afet se­naryolarından hareketle ihtiyaç duyulan uz­man, ekip ve araç-gereçlerin hızlı bir şekilde haberdar edilmesini ve bir araya getirilmesi­ni sağlayacak haberleşme sistem ve model­lerini tasarlamak.
  • İletişim Sistemlerini Hazır Tutma: Afete mü­dahale zamanlarında iletişim sistemlerinde gerçekleşmesi muhtemel arıza ve aksaklıkla­rı gözeterek analog ve dijital sistemleri bir­likte hazır tutmak.
  • Hızlı, Güvenilir ve Şeffaf Bilgi Akışı: Kamu­oyunu hızlı, güvenilir, şeffaf ve sürekli bil­giye kavuşturarak olası panik havasını önle­mek ve kitlesel yer değiştirme teşebbüslerini önlemek.

• Afet Etkisinin Genişlemesini Önleme: Doğ­ru ve zamanında bilgi akışı ile sahadaki çalışan uzmanların işini kolaylaştırmak ve afet etkisinin daha geniş alanlara yayılma­sını engellemek.

20

Sosyal medya platform­larının acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı yararlar nelerdir?

Sosyal medya platform­larının acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı yararlar şu şekilde özetlenebilir:

• Bireylerin aktif katılımını sağlar.

• Topluluk ve kolektif sorumluluk duygusu­nu teşvik eder.

• Acil durum müdahale ekiplerinden anında destek, bilgi ve kaynak arayabilecekleri sa­nal forumlar sunar.

• Acil durum yönetimi ekipleri ile halk ara­sında doğrudan iletişim kurulmasına imkân verir.

• Şeffaflığı ve güveni artırır.

• Bilginin zamanında ve özel olarak dağıtıl­masını sağlar.

• Etkilenen bireylerin acil durumlar sırasında bilinçli kararlar verebilmelerini sağlar.

• Fiziksel sınırları aşarak bilgiye erişimi geniş­letir.

• Kuruluşların geniş bir kitleye bilgi yayması­na olanak verir.

• Sosyal ağların ve fenomenlerin gücünden yararlanarak iletişim çabalarının erişimini ve etkisini artırır.

21

Sosyal medya okuryazarlığı nedir ?

Sosyal medya okuryazarlığı, sosyal med­ya platformlarında sorumlu bir şekilde gezinme, bilgiyi eleştirel bir şekilde değer­lendirme, gizliliği ve güvenliği koruma, kişinin dijital ayak izini yönetme, saygılı ve bilinçli çevrim içi iletişim kurma bece­rilerini ifade eder.

22

Sosyal medyanın acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı faydalar nelerdir ?

Sosyal medyanın acil durum ve afet farkındalığı iletişiminde sağladığı faydalar şu şekilde özetlenebilmektedir:

  • Geleneksel medyayı tamamlayıcıdır.
  • Geleneksel medyayı doğrulayıcıdır.
  • Acil durum ve afetlerde yoğun kullanılır.

     • Hızlı ve güncel bilgi sağlar.

  • Farklı bakış açıları sunar.
  • Topluluk oluşumunu teşvik eder.
  • Yardım ve destek koordinasyonu sağlar.
  • Farkındalık oluşturur.
23

Sosyal medyadan doğru ve etkin biçimde yararlanabilmek için nelere dikkat edilmelidir ?

Sosyal medyadan doğru ve etkin biçimde yararlanabilmek ancak stratejik bir plan doğrultusunda mümkün olacaktır. Bu bağ­lamda şu hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir:

• Sosyal medya yönetim merkezinin ku­rulması,

• Kriz iletişimi planının geliştirmesi,

• Doğrulamaya öncelik verilmesi,

• Gerçek zamanlı izleme araçlarından ya­rarlanılması,

• Halkla etkileşim kurulması,

• Sosyal medya fenomenleri ve paydaşlarla iş birliği yapılması,

• Net ve uygulanabilir bilgilerin sağlanma­sı,

• Sahte/yanlış bilgilerin izlenmesi,

• Geçmiş deneyimlerin değerlendirilmesi.

Ünite 3 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç