AÖF Soru Bankası
ADY216U · Ünite 1

Temel Kavramlar, Küresel Sorunlar, Küresel Trendler

  • 21 soru-cevap
  • Sürdürülebilir Kentsel Dayanıklılık
1

2020 İnsani Gelişme raporunda; Antroposen nasıl tanımlanmaktadır?

“2020 İnsani Gelişme” raporunda; Antroposen

“bilim insanlarının içinde bulunduğumuzu ileri sürdüğü yeni jeolojik çağ” olarak tanımlanmaktadır.

Rapora göre bu çağda insan faaliyetleri gezegeni, gezegenin insan faaliyetlerini şekillendirdiğinden daha büyük ölçüde şekillendirmektedir.

2

Antroposen  terimi ilk olarak kim tarafından hangi yıl türetilmiştir ?

Antroposen terimi ilk olarak 1980’li yılların başında biyoloji profesörü olan Eugene F. Stoermer tarafından türetilmiştir.  

3

Antroposen  terimi ilk olarak kim/kimler tarafından kullanılmıştır ?

Antroposen  terimi; 2000 yılında Nobel Kimya Ödüllü Paul Jozef Crutze tarafından bilimsel bir konferansta kullanılmıştır.

Yine aynı yıl Stoermer ve Crutzen tarafından yayınlanan makale ile bilimsel literatüre sokulmuştur.

4

İnsanlar şu an geleceğe hazırlanırken nelerle  baş etmek zorunda kalmaktadır?

Şu an insanlar; geleceğe hazırlanırken;

• küresel sıcaklık artışı, biyojeokimyasal döngülerin etkileri, biyoçeşitliliğin azalması, buzulların erimesi vb. iklim krizi ile ilgili sebep ve sonuçların getirdiği olumsuz etkileri deneyimlemekte,

• doğa olayları kaynaklı riskler ile tehdit edilmekte,

• teknolojik olarak ilerlerken bazı eksiklikler ve aksaklıklar yaşayabilmekte,

• çevreye zarar vermekte,

• sosyo-ekonomik ve kültürel stresler ile mücadele etmekte,

• zaman zaman da daha önce karşılaşmadığı sorunlar

ile baş etmek zorunda kalmaktadır.

5

Jason Moore ve Andreas Malm bulunduğumuz çağı antroposen yerine hangi isimle adlandırmayı önermektedir ?

Jason Moore ve Andreas Malm bulunduğumuz çağı antroposen yerine “Kapitalosen” olarak adlandırmayı önermektedir.

6

Kentlerde nüfus kaç milyonu geçerse Mega Kent ve Meta Kent ifadesi kullanılır?

Mega Kent nüfusu 10 milyonu geçen kentler, Meta Kent nüfusu 20 milyonu geçen kentler için kullanılan ifadedir.

7

Mega Kent ve Meta Kent için hangi şehirler örnek verilebilir?

Mega Kent için İstanbul, Lagos, Los Angeles, Londra, Paris;

Meta Kent için Tokyo, New York, Jakarta, Mumbai vb. şehirler örnek olarak verilebilir.

8

Dünya Yüzeyinde kara ve okyanusun yüzdeleri ne kadardır ?

Dünya Yüzeyindeki Karalar %29, Okyanuslar %71 oranında bulunur.

9

Dünya Yüzeyinde %29 yer kaplayan karaların yaşanabilir kara, buzul ve kıraç arazi oranı nasıldır?

Dünya Yüzeyindeki karaların %71’i yaşanabilir kara, %19’u kıraç arazi  ve %10’u da buzullardan oluşmaktadır.

10

Yaşanabilir Yüzeyin tarım, orman, funda ve çalılık oranları ne kadardır?

Yaşanabilir Yüzeyin %50’si tarım, %37’si orman, %11’i de funda ve çalılıktır.

11

1987 yılında Birleşmiş Milletler Brundtland Komisyonu tarafından yayınlanan Ortak Geleceğimiz Rapor’unda “sürdürülebilirlik” tanımı nasıl yapılmıştır?

1987 yılında “Birleşmiş Milletler Brundtland Komisyonu” tarafından yayınlanan “Ortak Geleceğimiz Rapor’una” göre

“sürdürülebilirlik”; bugünün ihtiyaçlarını karşılarken; gelecek neslin de kendi ihtiyaçlarını karşılama kapasitesinin göz önünde bulundurulmasıdır”.

12

Kentsel alanlarda; doğa olayları hangi nedenlerle birer tehlike kaynağından, kent için birer tehdit unsuruna dönüşmektedir?

Kentsel alanlarda;

• bilinçsizce kaynak tüketimi,

• sorumsuz ve hızlı kentleşme

      * yetersiz kamusal düzenlemeler,

      * yanlış arazi kullanımı,

      * hatalı ve eksik altyapılar,

      * problemli üstyapılar,

• kırılgan sosyal doku,

• ekonomik istikrarsızlık

      * plansız ve programsız ayrıca yetersiz yatırımlar,

      * teşvik eksikliği,

• farkındalık ve duyarlılık eksikliği,

      * riskten habersiz politika üretimi,

      * hukukta boşluklar,

      * karar vericilerin konuya ilgisizliği,

• göz ardı edilen çevre yüzünden, doğa olayları birer tehlike kaynağından, kent için birer tehdit unsuruna dönüşmektedir.

13

Tehlike ve Tehdit nasıl tanımlanır?

Tehlike; gerçekleştiğinde zarar verme potansiyeli bulunan meteorolojik, iklimsel, jeofiziksel, hidrolojik, biyolojik, politik, çevre, teknolojik, sosyolojik ve ekonomik kaynaklı olaylar ve durumlardır.

Tehlike kaynağı olaylar ve durumlar; yaşam alanları üzerinde hasar oluşturma olasılığına sahip ise artık birer Tehdit olarak algılanmalıdır.

14

Hasar Görebilirlik nasıl tanımlanmaktadır ?

Hasar Görebilirlik: Bireylerin, toplulukların, toplumların, varlıkların veya sistemlerin; tehlikelere karşı duyarlılığını ve maruz kalma riskini oluşturan ve/veya artıran fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel faktörler veya süreçler tarafından belirlenen koşullar olarak tanımlanmaktadır.

15

Tehditler karşısında;  kentin aktörleri olarak ifade edilen karar vericiler, kamu

kurum ve kuruluşları, özel sektör, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve kentlilere düşen görevler nelerdir ?

Tehditler karşısında  kentin aktörleri,

• gerekli yasal düzenlemeleri ve yaptırımları ortaya koyarak,

• risk tabanlı politikalar üreterek,

• öncelikli projeleri uygulamaya sokarak,

• kapasiteyi artırarak,

• denetim ve izleme mekanizmalarıyla süreci takip ederek,

• yatırımlar ve teşvikler ile gerekli finansal destek mekânizmaları oluşturarak,

• doğayı koruyarak ve

• kapsayıcı ve katılımcı süreçler yaratarak;

olası ve potansiyel riskleri mutlaka azaltmalıdır.

16

Birleşmiş Milletler’e göre Dayanıklılık nasıl tanımlanmaktadır?

Birleşmiş Milletler’e göre Dayanıklılık (Resilience); tehlikelere maruz kalan sistemin, toplumun veya topluluğun; temel yapılarını ve fonksiyonlarını koruyacak ve onaracak şekilde, tehlikenin etkilerine zamanında ve etkin olarak karşı koyma, absorbe etme, uyum sağlama ve iyileşme yeteneği olarak tanımlanmaktadır.

Yani Dayanıklılık; sistemin, toplumun veya topluluğun sorunlar karşısında karşı koyma, absorbe etme, uyum sağlama, iyileşme kabiliyetidir.

17

Akut Şok nedir?

Akut şoklar; aniden gelişen, beklenen ancak oluş zamanı tam kestirilemeyen ya da

öngörülemeyen sorunlardır.

Deprem, siber saldırılar, salgın hastalıklar akut şoklara örnek olarak verilebilir.

18

AFAD, Afet Tehlikesini nasıl tanımlamaktadır?

Afet Tehlikesi; Can ve mal kayıpları ile fiziksel, sosyal, ekonomik, politik ve çevresel

kayıp ve zararlara yol açan doğa, teknoloji ve insan kaynaklı olayın belirli bir yerde ve zaman aralığında olma olasılığıdır (AFAD).

19

Enerji ile ilgili önümüzdeki yılların en kritik konu başlıkları nelerdir?

Enerji ile ilgili önümüzdeki yılların en kritik konu başlıklarından bazıları;

• küresel enerji talebinin önümüzdeki yıllarda giderek artması,

• fosil yakıt kullanımının iklim krizinin en büyük tetikleyicisi olması,

• fosil yakıt rezervlerin yakın gelecekte tükenecek olması,

• yenilenebilir enerji kullanımının hâlâ çok düşük olması ve

• enerji güvensizliğidir.

20

2022 Yılında yapılan Dünya Ekonomik Forumu’na göre gelecek 10 yılın Küresel Riskleri kapsamına alınan Çevresel Riskler nelerdir?

Çevresel Riskler

  • Iklim Eylemlerinde Basarısızlıklar
  • Asırı Hava Kosulları
  • Biyoçesitlilik Kaybı
  • Çevresel Hasarlar (Insan Kaynaklı)
  • Dogal Kaynak Krizleri

• Jeofiziksel Tehlikeler

21

2022 Yılında yapılan Dünya Ekonomik Forumu’na göre gelecek 10 yılın Küresel Riskleri kapsamına alınan Teknolojik Riskler nelerdir?

Teknolojik Riskler

  • Siber Güvenlik Hataları
  • Dijital Esitsizlik
  • Olumsuz Teknolojik Gelismeler
  • Teknolojik Yönetim Hataları
  • Dijital Güç Konsantrasyonu

• Bilgi Teknolojileri Altyapı Arızaları

Ünite 1 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç