JavaScript Temelleri

Web sayfalarını görselleştirmek için ise stil şablonlarını kullanmak gereklidir. Ancak bu teknolojilerle sadece statik sayfalar oluşturulabilir. Statik web sayfaları görsel olarak geliştirilebilse de kullanıcı ile etkileşime girecek yeteneğe sahip değildir.
JavaScript ile statik web sayfaları yerine dinamik web sayfaları hazırlanabilir oldu. Kullanım kolaylığı, tarayıcılarda çalışabilmesi, HTML dosyaları ile mükemmel uyumu gibi nedenler ile web programlamada hızlıca popüler oldu.

• İstemci tarafı doğrulama: Kullanıcı girişi sunucuya gönderilmeden doğrulanabilir. Örneğin, eksik girilen parola karakteri gibi işlemler istemci tarafında kontrol edilebilir. Bu sayede sunucu yoğunluğu azaltılır.
• HTML sayfa ile etkileşim: JavaScript HTML sayfalara doğrudan müdahale edebilir. Dosyaya ögeekleme, silme veya değiştirme gibi işlemler kolaylıkla yapılabilir.
• Kullanıcı bildirimleri: Web sayfalarının kullanıcılarına farklı türde bildirimler vermek için kulla-nılabilir. Hazırlanan pop-up ile kullanıcılar bilgilendirilebilir.
• Sunucudan veri yükleme: Web sayfasında yapılan işten bağımsız sunucudan veri yükleyebilir.
• Sunucu uygulamaları: Javascript RunTime üzerine kurulu NodeJs ile hızlı ve ölçeklenebilir sunucu uygulamaları yazılabilir.

• Mobil uygulamaları: Geliştiricilerin mobil uygulama geliştirebilecekleri React Native gibi çerçeveler bulunmaktadır.

JavaScript ile yorum satırı ekleyebilmek için iki farklı yöntem vardır. İlki “//” işaretidir. Tarayıcılar “//” işaretinden sonra gelen karakterleri yorum olarak görür ve programa dahil etmez. Tek satır yorum yapmak için kullanılır.
Birden fazla satır, yorum satırına dönüştürülebilir. Kod içerisinde “/*” ve “*/” işaretleri arasındaki satırlar, yorum satırı olarak görülür ve tarayıcılar tarafından koda dahil edilmez.

Bazı programlama dilleri, kod yapısında hiyerarşiyi oluşturmak için girinti veya boşluk kullanabilir.
Ancak JavaScript, kod içerisindeki boşluk, girdi ve yeni satırları yok sayar. Programlama yaparken kodunuzun okunabilir ve anlaşılabilir olması için boşluk girdi ve satırları kullanabilirsiniz. Burada bahsedilen boşluk kavramı satır içinde yazılan komutlar arasındaki boşluktur. Girdi kavramı ise satır başlarken bırakılan boşluğu tanımlar. Yeni satır ise herhangi bir kod içermeyen satırdan sonra oluşturulan yeni satırdır.

avaScript kodlarını incelerken satır sonlarına eklenen noktalı virgül (;) işaretini görebilirsiniz. C, C++ gibi dillerde bu zorunlu olsada JavaScript kodlarında zorunlu değildir. Aynı satırda birden fazla komut yazacaksanız bunları ayırmak için noktalı virgül kullanmanız gerekir.

JavaScript değişkenlerin harf, alt çizgi( _ ) ve dolar işareti($) işareti ile başlamasına izin verir. Sayı ile başlamasına izin vermez. İlk harften sonra sayı kullanılmasında bir sorun oluşturmaz. Örneğin 1sayi isimli değişkene izin verilmezken sayi1 ismi kabul edilir. Değişken isimlerinin içerisinde ise harf, sayı, alt çizgi ve dolar işareti bulunabilir.

rogramın içerisindeki fonksiyonların her biri için oluşan kapsamlardır. Lokal kapsam fonksiyonla sınırlıdır. Bu kapsam içinde tanımlanan değişken yerel değişken olarak tanımlanır ve tanımlandığı kapsam dışında kullanılamaz.

JavaScript için 2015 yılında duyurulan ES6 versiyonu ile Block Kapsam kavramı duyuruldu. Block kapsam, fonksiyon kapsamının alt kümesi olarak düşünülebilir. Program içerisindeki süslü parantezler ({ }) arasında kalan bölgeleri
ifade eder. Bu kapsam içinde let ve const ile tanımlanan değişkenler kapsam dışına çıktıktan sonra bellekten kaldırılır.

JavaScript 2015 yılından önce değişken atamalarında yalnızca var anahtar kelimesini kullanıyordu. 2015 yılından sonra eklenen block kapsam kavramı ile birlikte let ve const anahtar kelimeleri duyuruldu. Değişken ve kapsam ihtiyacına göre üç anahtar kelimede kullanılabilir. Değişken, global veya fonksiyon kapsamlı kullanılacaksa var ile tanımlanmalıdır. Değişkene atanan değer programın akışında bir daha değiştirilmeyecekse const anahtar kelimesi kullanılmalıdır. Ancak programın akışında değişkenin değeri değişecekse let anahtar kelimesi kullanılmalıdır.

Boolean mantıksal doğru veya yanlış değerlerini ifade eden veri türüdür. Doğru için true, yanlış için false kullanır. Boolean türünde değişkenler koşul yapılarında karar verebilmek için kullanılır.

JavaScript ile birlikte gelen nesne veri türü değişkenlerin altında özellik saklamaya izin verir. Nesneler süslü parantezler ({...}) ile tanımlanır. Nesnelerin altında veriler anahtar:değer yapısı ile saklanır. Her bir veri özellik olarak adlandırılır.

İlk sayının ikinci sayıya bölümünden kalanı verir.

Soldaki ve sağdaki değeri toplayarak soldaki değişkenin üzerine atar.

JavaScript’te değişkenlere değer atamak için kullanılan operatörlerdir. Sağ tarafta bulunan değer sol taraftaki değişkene atanır. Atanan değer doğrudan sayı veya karakter olabileceği gibi aritmetiksel operatörlerle yapılan bir işlemin sonucu veya fonksiyondan dönen değer olabilir.

Bilgisayar üzerinde çalışan programlarda, akış kontrolüne karar vermek için karşılaştırma operatörlerini kullanırız. İki değerin karşılaştırılması sonucunda karşılaştırma operatörü boolean (true veya false) değer döner.

Mantıksal operatörler, boolean değerleri karşılaştırmak için kullanılırlar.

JavaScript, mantıksal ifadenin doğru veya yanlış olmasına bağlı olarak farklı kod bloklarını çalıştırabilmek için if koşul yapısını kullanır.

kış kontrolünde, farklı koşullara göre farklı eylemler gerçekleştirmek için birden fazla if yapısı kullanılabilir. Ancak arka arkaya gelecek if yapıları, kodun okunabilirliğini kötüleştirecektir. Bu gibi birçok koşul olduğu durumlarda switch yapısı kullanılabilir. Switch yapısı ile koşulu sağlayan değerlerden biri seçilebilir veya varsayılan bir kod bloğu çalıştırılabilir.

Programlama dilleri arasında popüler olan for döngüsü, kod bloğunu belirli sayıda çalıştırmak için kullanılanılır. Kullanılırken, bir değişken tanımlanır ve her tekrar için arttırılır veya azaltılır.

Belirli bir koşul sağlandığı sürece tekrar edilmek istenen kod blokları için while döngüsü kullanılabilir.