Uzaktan algılama nedir?
Uzaktan algılama, CBS’ye entegre edilecek fiziksel verilerin toplanmasında yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biridir. Bir nesne, alan veya olay hakkında fiziksel temas olmaksızın bilgi toplamak ve yorumlamak olarak tanımlanabilir.
Dünya yüzeyindeki nesneler ve özellikleri hakkında bilgi toplamaya yardımcı olan temel işlemler nelerdir?
(i) Enerji kaynağı, (ii) kaynaktan yeryüzüne enerji iletimi, (iii) enerjinin dünya yüzeyi ile etkileşimi, (iv) atmosferden yansıyan/yayılan enerjinin yayılması, (v) sensör tarafından yansıyan/yayılan enerjinin tespiti, (vi) alınan enerjinin fotografik/dijital veri biçimine dönüştürülmesi, (vii) veri ürünlerinden bilgi içeriğinin çıkarılması, (viii) bilgilerin harita/tablo formatına dönüştürülmesi
Uzaktan algılamanın ilk şartı nedir?
Uzaktan algılamanın ilk şartı, hedefi aydınlatan veya elektromanyetik enerji sağlayan bir enerji kaynağına sahip olmaktır.
Elektromanyetik Radyasyon (EMR) nedir?
Güneş, uzaktan algılama için en önemli enerji kaynağıdır. Güneş enerjisi görünür dalga boylarında herhangi bir kesintiye uğramadan yansıtılır veya termal kızılötesi dalga boylarında herhangi bir kesintiye uğramadan emilir ve ardından yeniden yayılır. Bir kaynaktan yayılan enerji, kaynak ile nesne yüzeyi arasında ışık hızında (saniyede 300.000 km) enerji dalgaları şeklinde yayılır. Bu tür enerji yayılımına Elektromanyetik Radyasyon (EMR) denir.
Elektromanyetik enerji spektrumu nedir?
Elektromanyetik enerji spektrumu, kozmik ışınlardan radyo dalgalarına kadar olan sürekli bir enerji ortamıdır. Görünür ışıklar, gözümüzle gördüğümüz renklerdir. Bu renkler mavi, yeşil ve kırmızıdır. Diğer gördüğümüz renkler bu üç rengin kombinasyonu ile oluşmaktadır. Uzaktan algılamada görünür ışık, kızıl ötesi bölgesi ve mikrodalga bölgesinde kullanılmaktadır.
Algılayıcı sistemlerden pasif sensörler nedir?
Güneş, uzaktan algılama için en önemli enerji kaynağıdır. Güneşin enerjisi, görünür dalga boylarında olduğu gibi yansıtılır veya termal kızılötesi dalga boylarında olduğu gibi emilir ve ardından yeniden yayılır. Doğal olarak mevcut olan enerjiyi ölçen uzaktan algılama sistemlerine pasif sensörler denir. Pasif sensörler, yalnızca doğal olarak oluşan enerjiyi algılamak için kullanılabilir. Geceleri güneşten yansıyan enerji yoktur bu yüzden pasif uzaktan algılama sistemleri gece kullanımı için uygun değildir. Doğal olarak yayılan enerji (termal kızılötesi gibi), enerji miktarı kaydedilecek kadar büyük olduğu sürece gündüz veya gece tespit edilebilir.
Aktif sensörler nedir?
Aktif sensörler ise kendi enerji kaynaklarını sağlar. Sensör, araştırılacak hedefe yönelik radyasyon yayar. Bu hedeften yansıyan radyasyon sensör tarafından algılanır ve ölçülür. Aktif sensörlerin avantajları arasında günün veya mevsimin hangi saatinde olursa olsun ölçümlerin her zaman elde edilmesi yer alır. Aktif sensörler, mikrodalgalar gibi güneş tarafından yeterince sağlanmayan dalga boylarını incelemek veya bir hedefin aydınlatılma şeklini daha iyi kontrol etmek için kullanılabilir. Bununla birlikte aktif sistemlerin, hedefleri yeterince aydınlatmak için oldukça büyük miktarda enerji üretmesi gerekmektedir.
Uzaktan algılama verilerinin elde edildiği sistemler nelerdir?
Uzaktan algılama verileri günümüzde hava sistemleri, uydu sistemleri ve elektromanyetik spektrum boyunca dalga boylarında çalışan çeşitli aktif ve pasif sensör sistemleri tarafından elde edilmektedir.
İHA ile uzaktan algılama'nın kapsamı ve özellikleri nelerdir?
İHA ile uzaktan algılama robotik, bilgisayarla görme ve sensör minyatürleştirmenin gelişmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. İHA’ların yüzeye yakın veri elde etme yeteneği; bu tür uzamsal çözünürlüğe izin vermektedir aynı zamanda uydu ve uçak sensörleri ile kıyaslandığında yarı bağımsızdırlar ve bulutlardan daha az etkilenirler. İHA esnekliği, edinim koşullarının seçilmesine olanak tanımaktadır. Bunlar; sensör tipi, görüş açıları, uzaysal çözünürlük, edinim süresi ve sıklığıdır. İHA sistemleri uydulara farklı ve tamamlayıcı bir profil sunmaktadır. İHA ve uydu sistemleri arasında çözünürlükte, özellikle uzaysal, zamansal ve alan çözünürlüklerinde her bir vektörü kullanmanın avantajları ve dezavantajları arasında tamamlayıcılıklar bulunmaktadır. Örneğin, İHA yüksek alım esnekliğine sahip olmasına rağmen bir operatör, büyük hacimli verilerin yönetimini ve ön işlemesini gerektirirken uydu verileri web tabanlı platformlarda kolayca bulunmakta ve genellikle analize hazır hâldedir. Ayrıca İHA, uydu tarafından erişilemeyen bir çözünürlükte veri sağlamaktadır ancak uydunun gözlemlenen kapsamına rakip olamaz ve belirli bölgelerde ulusal ve/veya uluslararası mevzuat tarafından sınırlandırılır. Uzaktan algılama verisinin bu iki kaynağı arasında, ilkinin avantajları ikincisinin dezavantajlarını telafi ediyor gibi gözükse de aslında sinerjileri için güçlü bir potansiyel ortaya koymaktadır.
Dünya gözlem uydusu veya dünya uzaktan algılama uydusu nedir?
Bir dünya gözlem uydusu veya dünya uzaktan algılama uydusu, çevresel izleme, meteoroloji, haritacılık ve diğerleri gibi askeri olmayan kullanımlara yönelik benzerleri de dâhil olmak üzere yörüngeden dünya gözlemi için kullanılan veya tasarlanmış uydudur.
En yaygın dünya uzaktan algılama uydusu nedir?
En yaygın türü, hava fotoğraflarına benzer şekilde uydu görüntüleri alan dünya görüntüleme uydusudur.
Uzaktan algılama ve CBS teknolojilerinin birbirini geliştirmek için birleştirilebileceği üç ana yol nedir?
Karmaşık gerçek dünyayı temsil eden ve modelleyen mekânsal verilerin hem kalitesi hem de kullanışlılığını sınırlandıran kartografik kurallar nelerdir?
Ölçek, özellik tanımlamanın genelleştirilmesi ve dünya yüzeyinin ve atmosferinin anlamsal açıklaması.
Kartografik temsil nedir?
Kartografik temsil, CBS’ye bir girdi olarak uzaktan algılama görüntülerinin de bir uygulama alanıdır.
Hem İHA hem de uydu görüntülerden üretilebilen fotogrametrik ürünler nelerdir?
Arazi modelleri, sayısal model olarak kaç şekilde gösterilir?
Arazi
modelleri, sayısal model olarak üç şekilde gösterilir:
Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) nedir?
SYM, yeryüzü topoğrafyasını en sade ve çıplak şekilde gösteren 3 boyutlu modeldir. SYM, yeryüzü
topoğrafyasını en basit şekilde gösterdiği için, en yaygın kullanılan model olarak tanımlanmaktadır.
Sayısal Arazi Modeli (SAM) nedir?
SAM 3 boyutlu yerine 2,5 boyutlu model olarak adlandırılır. SAM arazi yüzeyinin belirgin topografik özelliklerinin ve arazinin gerçek şeklinin daha iyi biçimde sayısal olarak gösterimidir.
Sayısal Yüzey Modeli (YM) nedir?
SYM ve SAM’de olduğu gibi YM de yükseklik bilgilerini göstermektedir. YM’nin SAM ve SYM’den farkı; yükseklik bilgilerinin ağaç, yapılar ve diğer objelerin yüzeyine ilişkin olmasıdır.
Stereoskopik görüntü nedir?
Uzaktan algılama verilerinden arazi modeli oluşturmak için fotogrametri yönteminin kullanılması gerekmektedir. Tek bir hava veya uydu fotoğrafından yükseklik bilgi elde edilemez. Yükseklik bilgisi ya da üç boyutlu model oluşturmak için aynı alana ait iki farklı açıdan çekilmiş görüntülerin olması gerekmektedir ve bu tür görüntülere stereoskopik görüntü denir.
Işığı Algılama ve Mesafe Ölçme (LiDAR, Light Detection and Ranging) Sistemi nedir?
Işığı Algılama ve Mesafe Ölçme (LiDAR, Light Detection and Ranging), aktif sistem prensibine göre
çalışan ve belirli bir mesafedeki hedefin uzaklığını ve/veya diğer bilgilerini belirlemek için gönderilen lazer ışın dalgalarının özelliklerini ölçmeye yarayan bir aktif optik uzaktan algılama teknolojisidir.
Arazi modellerinin kullanıldığı alanlar nelerdir?