Haritacılığın Tarihi

Bugün erişilebilen ilk harita örnekleri oldukça sınırlıdır. Bunlardan ilki Çekya’nın Pavlov çevresinde bir
mamut dişi üzerine oyulmuş, MÖ 25.000’e tarihlenen temsildir. Diş, 1962’de bulunmuştur.

Mamut dişinin düzleştirilmiş tepesinin Pavlov Tepeleri’nin şematik bir haritasını temsil ettiğini düşünülmektedir. Diş ayrıca oyularak yapılmış karmaşık bir geometrik süsleme ile kaplıdır. Bu süslemelerin de uzayın bilinen en eski grafik tasviri olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle bu gravür dünyanın en eski haritası olarak yorumlanmaktadır.

Henüz yazının icat edilmediği dönemde bilginin kayıt altına alınmasında en yaygın kullanılan araçlardan biri mağara resimleriydi. İnsanlar su kaynakları, otlaklar veya tehditler gibi bu hayati bilgileri mağaralara çizdikleri resimlerle temsil etmişlerdir.

Haritacılığın tarihinde en dikkat çekici toplumlardan biri Babillerdir. Bunun temel nedeni Antik Babil’de yapılan haritalarda doğru ölçme tekniklerinin kullanılmasıdır. Örneğin, 1930’da Kerkük yakınlarındaki Ga-Sur’da bulunan 7,6 × 6,8 cm boyutlarındaki bir kil tablet, iki tepe arasında bulunan bir vadinin haritasını göstermektedir. Tepeler üst üste binen yarım dairelerle, nehirler çizgilerle ve şehirler dairelerle gösterilmektedir. Harita ayrıca ana yönleri gösterecek şekilde işaretlenmiştir. Her ne kadar Babil haritalarında doğru ölçme teknikleri kullanılmış olsa da bu haritalar sembolik temsiller olarak kabul edilir. Diğer bir ifade ile gerçek dünyanın gerçek bir temsil değildir. Çünkü Babiller çizdikleri haritalarda kendi topraklarını suyla çevrili bir daire olarak ifade etmiş ve iyi bildikleri Persler ve Mısırlılar gibi halkları dışarıda bırakmıştır.

Anaximander’in bilinen dünyanın haritasını çizen ilk kişilerden biri olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle birçok kişi tarafından ilk haritacı olarak kabul edilir. Ancak arkeolojik ve yazılı kanıtların yetersizliği, onun haritası hakkında detayların öğrenilmesi noktasında bir engel teşkil etmektedir. 

Antik çağdaki haritaların bir ölçeği yoktur.  Örneğin Milet’li Hecataeus, çizdiği haritada ölçü birimi olarak denizde
seyir günlerini ve karada yürüyüş günlerini kullanmıştır.

Herodot, dünyanın o zamanlar bilinen bölgelerinin şekli ve kapsamının tasvirini geliştirmiştir. Hazar’ın “kuzey okyanuslarının” bir parçası olduğu yönündeki hâkim görüşe karşı çıkarak Hazar’ın bir iç deniz olduğunu belirtmiştir.

Coğrafya ve haritacılıktaki ilerlemede antik dünyanın en büyük figürü Claudius Ptolemaeus’tur. Ptolemy veya Batlamyus olarak da bilinmekte olup MS 90-168 yılları arasında yaşamıştır. Bir astronom ve matematikçi olan Batlamyus, o zamanların en büyük bilimsel bilgi merkezi olan İskenderiye’deki kütüphanede uzun yıllar eğitim görmüştür. 

Anıtsal eseri Coğrafya Rehberi, sekiz cilt hâlinde yazılmıştır. İlk ciltte haritacılık ile ilgili temel ilkeleri tartışmış ve harita projeksiyonu ile küre yapımını ele almıştır. Sonraki altı cilt, yaklaşık 8.000 yerin adlarının ve bunların yaklaşık enlem ve boylamlarının bir listesinden oluşmaktadır. Bu konum bilgilerinin küçük bir bölümü Batlamyus’un gözlemlerine dayanmaktadır. Büyük bir kısmı, yolculardan alınan mesafe ve yön ile ilgili bilgilerden ve eski haritalardan yola çıkılarak belirlenmiştir. Sekizinci cilt, dünya haritaları hazırlama talimatları ile matematiksel coğrafya ve haritacılığın diğer temel ilkeleri üzerine tartışmaları içermektedir. Batlamyus’un o zamanlar bilindiği şekliyle hazırladığı dünya haritası, Yunan haritacılığının doruk noktası ve o dönemde Dünya’nın özellikleri hakkında birikmiş bilgilerin bir özeti olarak kabul edilir.

Bu toplum, antik çağ toplumlarından biri olan Romalılardır. Romalılar matematik coğrafya temelli haritacılıktan öte pratik ihtiyaçların karşılanmasına yönelik haritacılıktan faydalanmışlardır. Romalılar, dünyayı Antik Yunan’da olduğu gibi bir küre şeklinde değil bir disk şeklinde düşünmüşlerdir. Bu nedenle haritalarında da dünya bir disk olarak kabul edilmiştir. Bu kabul de disk üzerinde okuma yapabilmenin daha kolay olmasından kaynaklanmıştır. 

Orta Çağ’ın başlarında Avrupa’da haritacılıktaki ilerlemenin oldukça az olduğu görülür. Bu dönemde haritacılık kilisenin egemenliği altındadır. Bu nedenle haritacılık çalışmalarında kiliseye ait dogmaların yansıtıldığı görülmektedir. Avrupa’nın Karanlık Çağları boyunca İslam ve Çin haritacılığı ilerleme kaydetmiştir. İslam uygarlıklarındaki haritacılar Batlamyus’un eserlerini tercüme etmiş ve onun geleneğini sürdürmüşlerdir.

Orta Çağ’da Avrupalılarca yapılan dünya haritaları Mappa Mundi olarak adlandırılırlar. Bu haritalar, dünyanın disk şeklinde olduğunu kabul eder. Bu disk şeklindeki dünyada tek bir kara kütlesi bulunmakta olup okyanuslarla çevrili olarak temsil edilmiştir. Günümüzdeki kartografik bakış açısı ile değerlendirildiğinde Mappa Mundi yüzeysel olarak çizilen haritalar olarak kabul edilebilir. Bununla birlikte, Mappa Mundi hiçbir zaman seyir çizelgeleri olarak kullanılmak üzere tasarlanmamıştır. Diğer bir ifade ile kara ve suyun gerçek alanlarını göstermek gibi bir iddia taşımamaktadır.

Dört tür Mappa Mundi olduğu bilinmektedir. Bunlar şu şekildedir:
1. Bölgesel Mappa Mundi
2. Üçlü veya T-O Mappa Mundi
3. Dörtlü Mappa Mundi
4. Karmaşık Mappa Mundi
Bölgesel haritalar, kolayca çoğaltılabilir, pratik kullanımları olanlardır. Üçlü veya T-O haritaları,
Romalılar ve onların ortaçağ Avrupa mirasçıları tarafından kullanılan, dünyanın o dönemde bilinen üç kara kütlesini şematik olarak göstermek için tasarlanmıştır. Dörtlü haritalar da üçlü Mappa Mundilere benzemekte olup karalar dört alanda temsil edilmiştir. Karmaşık Mappa Mundiler, ana yönler, uzak topraklar, tarih, mitoloji, flora ve fauna gibi unsurları göstermek için kullanılmıştır.

Orta Çağ’da, Akdeniz’deki denizcilik faaliyetlerine yardımcı olmak için yeni bir harita türü geliştirilmiştir. Portolan çizelgeleri olarak bilinen bu haritalar, çapraz kesişen kerte çizgileri ve son hassas kıyı şeritlerinden oluşur. Portolan kelimesi, “limanlar veya limanlarla ilgili” anlamına gelen ve 17. yüzyıldan beri kullanılan ve “yol tarifleri koleksiyonu” anlamına gelen İtalyanca portulano’dan gelmektedir. Portolan çizelgeleri veya haritaları, ilk olarak 13. yüzyılda Akdeniz havzası için yapılmış ve daha sonra dünyanın diğer bölgelerini de kapsayacak şekilde genişletilmiş deniz haritalarıdır.

Portolanların ortak özellikleri arasında nem ve tuza karşı dayanıklı olabilmeleri için deriden yapılmaları, üzerlerinde rüzgârgülü ve mutlak bir ölçek göstergesi bulunması, denizde kayalıkların siyah, sığ yerlerin kırmızı, kıyıların yeşil ve mavi hatlarla çizilmesi başta gelir. 

Portolan çizelgelerinin en ünlüsü Katalan Atlasıdır. Atlas, Cresques Abraham tarafından 1378’de çizilmiştir. Katalan Atlası, her biri 65 x 50 cm ölçülerinde altı parşömenden oluşmaktadır. İlk iki yaprak Katalan dilince kozmografi, astronomi ve astrolojiyi kapsayan metinler içermektedir. Bu metinlere çizimler eşlik etmektedir. Metinler ve çizimler, Dünya’nın küresel şeklini ve bilinen dünyanın durumunu vurgulamaktadır. Ayrıca denizler hakkında bilgi vermektedir. Kalan dört parşömen ise asıl haritayı oluşturmaktadır. Haritada çok sayıda şehir gösterilmektedir. Önemli limanların yer adları kırmızı, diğerleri siyah renkle belirtilmiştir. Ek olarak okyanusların temsili için dalgalı mavi dikey çizgiler kullanılmıştır. Çizimler ve metnin çoğu, haritanın kenarlarına doğru yönlendirilmiş, bu da haritanın düz bir zemine yatırılarak ve etrafından dolaşılarak kullanılmasının amaçlandığını düşündürmektedir. 

İslam uygarlıklarının haritacılığa katkısı denildiğinde ilk akla gelen isimlerden birisi El-İdrisi’dir. İdrisi daha önce Arap gezginlerin erişemediği Avrupa’nın çeşitli yerleri ile ilgili bilgi toplamış, dünyanın diğer kesimleriyle ilgili olanları da bir araya getirerek gümüş bir düzlem üzerinde bir harita hazırlamıştır. Coğrafi tasvirlerden oluşan ve haritasına eşlik eden Kitab Nüzhet En-Müştak Fi İhtirak El-Afak isimli kitap yazmıştır. Kitabın önsözünde İdrisi amacının harita üzerinde gösterilen şehirler ve toprakları tasvir etmek, tarım ve yerleşmelerin yapısı ile denizler, dağlar, akarsular ve ovaların uzantısını ortaya koymak olduğunu belirtmiştir.

Mukkaddime adlı eser İbn-Haldun'a aittir. Kendisi dönemin önemli isimlerindendir. İbn-Haldun, eserlerinde devletler ile onların yükselişleri ve çöküşleri üzerinde durmuş, bu kapsamda çevre koşullarını ele almıştır. Mukaddime kitabının birinci bölümünde yer alan, Batlamyus ve el-İdrisi’den yararlandığı dünya haritası haritacılık tarihine önemli katkılarındandır. 

Kâşgarlı Mahmud’un XI. yüzyılda Orta Asya’daki Türk kabilelerinin dilleri üzerine yazmış olduğu önemli eser coğrafya ve haritacılık açısından da önemli bilgiler içerir. 1068-1072 yılları arasında yazılmış olan Dîvânü Lugāti’t-Türk adlı eseri, yazarın tespit ettiği şekilde yirmi kadar Türk kabile lehçesinin bir sözlüğüdür. Bununla birlikte eser, yer isimleri ve Orta Asya’nın coğrafî özellikleri üzerine zengin bilgiler ihtiva eder. Kitaptaki dünya dil haritası İslâmî haritacılıkta eşine az rastlanan bir örnektir. Bu haritada Balasagun’u merkeze yerleştirir, ayrıca kabilelerin yerlerini ve çevre bölgeleri gösterir.

Günümüzde Afganistan sınırları içerisinde yer alan Belh şehrinde ortaya çıkan Belh Coğrafya Okulu haritacılık tarihindeki dikkate değer unsurlardandır. Belh Coğrafya Okulu’nun yazarları, dünya tasvirinden çok, İslâm ülkelerinin coğrafyasını geniş ve ayrıntılı bir şekilde ele almışlardır. Bu durum, fetihlerle ve kavimlerin İslamiyet’i kabulüyle genişleyen İslâm coğrafyasının özelliklerinin detaylı bir şekilde bilinmesi gerekliliğiyle ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Belh Coğrafya Okulu’nun kurucusu doğa filozofu ve coğrafyacı Ebû Zeyd Ahmed b. Sehl el Belhî’dir. Suverü’lekalîm adıyla bilinen coğrafya kitabını yazmış, ömrünün son dönemlerinde de İslâm ülkelerinin çeşitli yerlerinin bölgesel haritalarını çizmiştir ancak günümüze ulaşamamıştır. Belh Coğrafya Okulu’nda yetişen coğrafyacılar, ilk kez İslâm ülkelerini iklim bölgelerine ayırmışlar ve her iklimin ayrı bir haritasını çizmişlerdir. Merkezinde Mekke’yi gösterdikleri bir yuvarlak dünya haritası çizmişlerdir. Bu okulun ilk temsilcisi Ebû İshak İbrâhim b. Muhammed el-Fârisî el-İstahrî’dir 10. yüzyılın ortalarında tamamladığı ve “el-İstahrî’nin Dünya Haritası” adını verdiği haritası bulunmaktadır.

Piri Reis tarafından yazılan Kitâb-ı Bahriyye, denizcilere bir rehber olmak üzere yazılan ve Kanuni’ye takdim edilen, sahil şehirlerinin haritalarla gösterildiği, körfezlerin belirtildiği, gemilerin yanaşabileceği limanları, sığ yerleri, kaleleri ve buralarda oturan insanlar hakkında bilgileri içeren bir eserdir. Ayrıca bir bölüm halinde Portekizlilerin faaliyet ve keşiflerinden bahsedilerek padişah üstü kapalı biçimde uyarılmıştır. 

Osmanlı Devleti’nin genişleyen sınırları ve artan fetih hareketleri, yeni yerlerin öğrenilmesinde ve özellikle deniz seferlerinde rehber olarak kullanılacak eserlere ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu anlamda Piri Reis ve Seydi Ali Reis dönemin önemli isimlerindendirler. Piri Reis, Gelibolu’da denizcilerle dolu bir çevrede dünyaya gelmiştir. Amcası Kemal Reis’in yanında geçirdiği uzun yıllar boyunca deniz ve denizcilik hakkındaki bilgisini genişletmiştir. Bazılarına kumandan olarak katıldığı seferler sayesinde de Ege ve Akdeniz’i detaylı şekilde öğrenmiştir. Hem Portekiz ve İtalyan portolanlarından hem de zamanın coğrafî eserlerinden faydalanarak hem de Türk deniz ocağının geleneksel bilgilerini göz önünde bulundurarak ve kendi 1521’de Kitâb-ı Bahriyye isimli eserini yazmıştır. 

Kâtib Çelebi de dönemin önemli isimlerindendir. Coğrafya ve haritacılık alanındaki önemli eseri olan Cihannümâ’nın yazımına 1648 yılında başlamış ve iki kısım halinde kaleme aldığı eserin birinci kısmında denizlerle nehirleri ve adaları, ikinci kısımda ise karalardaki şehirleri ve 13. yüzyıldan sonra keşfedilen iklimleri konu edinmiştir. İlerleyen yıllarda İbrahim Müteferrika’nın bu eseri harita ve metin ilâveleriyle ile de daha geniş okuyucu kitlesine ulaşarak sonraki coğrafya çalışmalarına öncülük etmiştir. 

Osmanlı Devleti’nin genişleyen sınırları ve artan fetih hareketleri, yeni yerlerin öğrenilmesinde ve özellikle deniz seferlerinde rehber olarak kullanılacak eserlere ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu anlamda Piri Reis ve Seydi Ali Reis dönemin önemli isimleri arasında yer almıştır. Seydi Ali Reis, meslektaşlarına kılavuz almadan bu zorlu yolu kat edebilmeleri için bir eser yazmak istemiştir. 1554’te yazılı kaynakların yanında kendi gözlemlerinden de faydalanarak Kitâbü’l-Muhît fî ilmi’l-eflâk ve’l-ebhur adlı kitabını yazmıştır. Bir deniz rehberi özelliği taşıyan bu önemli eserinde Amerika’ya da bir bölüm ayrılmıştır. Seydi Ali Reis, ayrıca Hindistan’dan dönüşünde başından geçenleri kaleme almış ve Mir’âtü’l-memâlik adını verdiği seyahatnamesini ortaya koymuştur. 

Keşif Çağı olarak da adlandırılan Coğrafi Keşifler, 15. yüzyılın başlarında başlamıştır. Bu dönem, Avrupalıların yeni ticaret yolları, refah ve bilgi arayışı içinde dünyayı deniz yoluyla keşfetmeye başladıkları bir dönem olarak nitelendirilebilir.

Bilinmeyene yolculuk yapan İspanyol ve Portekizli kaşifler, yalnızca buldukları toprakların coğrafyasını değil, aynı zamanda onları oraya götüren deniz yollarını ve okyanus akıntılarını da betimleyerek dünyanın ilk deniz haritalarını yapmışlardır.

Keşif çağının en önde gelen haritacılarından biri, Gerardus Mercator olarak bilinen Gerhard Kremer’dir. 1554’te bir Avrupa haritası çizmiş olup kendi adını taşıyan bir projeksiyon geliştirmiştir. Mercator projeksiyonu, denizcilerin asırlık bir sorununu çözerek, kerterizleri düz çizgiler olarak çizmelerini sağlamıştır.

Theatrum Orbis Terrarum, Ortelius tarafından 1570’de yapılan dünyanın ilk modern atlasıdır. İlk olarak Mayıs 1570’de yayımlanan Theatrum Orbis, Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi tarafından “bir kitap oluşturmak üzere birleştirilmiş tek tip harita sayfaları ve sürekli metin koleksiyonu” olarak tanımlanan ilk atlas olarak kabul edilir. Theatrum’un orijinal Latince baskısı, beraberindeki açıklayıcı metinle birlikte 53 sayfa  üzerinde 70 haritadan oluşmaktadır. Ortelius’un atlası, diğer haritacılar tarafından yapılan haritalara dayanmaktadır. 

Orta çağ sonrası haritaların en önemli yönü, yaşanan keşifler ile yeni yerlerle ilgili yeni bilgilerin elde edilmesi böylelikle haritaların sürekli olan güncellenmesiydi. Bu haritaların doğruluklarının artmasını sağlamıştır. Dönemin bir başka önemli özelliği sanatsal ve renkli yorumlara yönelik eğilimdir. Çünkü dönemin haritalarında haritacıların hayal gücünü yansıtabileceği birçok boş alan bulunmaktaydı. Haritalardaki kartuş veya başlık blokları bu dönemde giderek daha ayrıntılı hâle gelmiş ve bir sanat eserine dönüşmüştür. Bu nedenle günümüzde de bu dönemde yapılan haritaların çoğu koleksiyon ögeleri hâline gelmiştir.

18. yüzyılda gelişen haritacılık reformu ile haritacılık giderek bilimsel hale gelmiştir. Haritalardaki canavarlar, aslanlar ve kıvrımlı çizgiler ortadan kaybolmuş ve yerini daha gerçekçi içerikler almıştır. Bu dönemde haritalardaki tek dekoratif özellik kartuş ve bordürlerdir. Haritanın iç kısımları, genellikle açıklayıcı notlar ve bazı bölümlerin ilgili güvenilirliklerini göstermeye yönelik bilgileri içermektedir. 

Haritacılığın gelişmesinde iki temel amaç çok etkili olmuştur. Bunlardan ilki askerî amaçlar, ikincisi ise devletlerin faaliyetlerini yürütme ve gelirlerini artırmış hedefleridir.

On sekizinci yüzyılda haritacılıkta kullanılan ölçü biriminin bilimsel bir temele dayanması ve bu ölçü biriminin her yerde ve her zaman üretilebilmesi için doğal olmasına yönelik arayışlar başladı. Fransız devriminin eşitlik anlayışı haritacılıkta kullanılan birimlere de yansımıştır. Günün onlu birimlere bölünmesi, Ekvatordan Kutba kadar olan meridyen uzunluğunun on milyonda biri metre olarak tanımlanması Fransa’da1840 yılında bağlayıcı bir yasa ile uygulamaya geçirilmiştir. 1875 yılında 18 devletin bu yeni ölçü birimini kullanmaya geçmesi uluslararası standart olmayan yerel ölçü birimlerinin artık kullanılmaması şeklinde bir dönüşüme neden olmuştur.

Fransız Laussedat, ilk fotogrametrik alet ve teknikleri geliştiren ve yersel fotorametride kullananan kişidir. Bu dönemde önce 1827 yılında Heliographs isimli cihaz ile ilk fotoğraf çekilmiştir. 1837 yılında Fransız fizikçi Louis J.M. Daguerre tarafından fotoğrafın bulunmasının ardından Fransa’da uçurtmaya bağlanan fotoğraf makinesi ile havadan fotoğraf çekilmesi perspektif görüntüden gerçek boyutların hesaplanabilmesine doğru gelişimi sağlamıştır ve 1849 yılında Laussedat'ın çalışmaları ile fotogrametre çalışmaları gelişmeye başlamıştır. 

Fotogrametri, görüntü algılama sistemleri yardımıyla yeryüzüne ait güvenilir bilgilerin elde edilmesi, işlenmesi, kayıt edilmesi, ölçülmesi, analiz edilmesi ve sunulmasını sağlayan teknolojidir.

Propoganda haritaları yol ve yön bulmak amacından farklı olarak bazı bölgelerin büyük ve güçlü olduğunu algısını yaratmak veya pekiştirmek için hazırlanmaktadır.

Jeopolitik haritalar, kartografik propagandanın en açık örnekleridir ve tarih boyunca çeşitli nedenlerle destek toplamak için kullanılmıştır. 1886 yılında çizilen İmparatorluk Federasyonu haritası bunun en bilinen örneklerindendir. Harita, Britanya İmparatorluğu’nun uçsuz bucaksız topraklarını göstermektedir. Karmaşık bir deniz yolları ağı, Britanya topraklarını birbirine bağlamaktadır. Harita ayrıca, imparatorluk bünyesinde yaşayan tüm toplumların temsillerini içeren çerçeve ile süslenmiştir. Mercator projeksiyonu ve ızgara çizgilerini kullanması, bu haritanın gerçek bir navigasyon aracı olduğu yanılsamasına neden olabilir. Ancak haritanın amacı imparatorluğun propagandasını yapmaktır. 

Modern haritacılık uygulamalarının söz konusu olduğu on dokuzuncu yüzyılın sonunda haritacılar projeksiyon, ölçek, topoğrafik temsil ve isimlendirme gibi konularda yöntemsel hassasiyete odaklanmıştır. Bu dönemde devletler kendi topraklarının ve sömürgelerinin haritalarını üreten kurumlar kurmuşlardır. Çünkü devletler, istatistiksel haritalama ile haritaları bürokrasi ve sosyal düzenin sağlanmasında kullanıyorlardı. Yirminci yüzyılın başlarında sanat dallarında mekâna olan ilgi sanatsal deneyimlerde harita hissiyatı veren görüntülerin elde edilmesini sağlamıştır. Özellikle fütürizm, 1910’ların sonları ile 1920’lerde haritacılıktan ilham almıştır. Aynı dönemde jeopolitik haritacıların, haritacılık argümanlarını ve tasarım stratejilerini ve tipografiyi kullanmaları modernizmin haritacılığa yansımasıdır.

Günümüzdeki haritacılık yöntemlerinin gelişimi başlıca optik, mekanik, mikro elektronik ve iletişim teknolojilerinde  ortaya çıkan şu 6 büyük adıma bağlanmaktadır:
a. Fotoğrafçılık ve hava fotoğraflarına ilişkin gelişmelerin uydu teknolojilerinin bir parçası haline gelmesi
b. Öncelikli amacı navigasyon olan GPS projesi ile yeni bir jeodezik ölçme yönteminin kullanılması
c. Tematik haritaların otomasyonu
d. Veri modelleri ve veritabanı yazılımlarının çeşitlenmesi
e. Bilgisayar teknolojilerinin hızlı gelişmesi
f. Uydu teknolojileri ve hava fotoğrafları

Mekânsal zeka (spatial intelligence, geospatial intelligence, GeoAI), yer küreden siber dünyaya kadar tüm olguların mekânsal olarak modellenmesi, analizi, görselleştirilmesi, mekânsal problemlerin çözümü ve karar destek oluşturmada ileri teknolojilerin insanlık yararına kullanılmasıdır.

• Christina Dando, 1890 -1920 döneminde kadınların oy hakkı elde etmesi gibi kadın
  hakları konularında ikna edici haritalar yapmıştır.
• Florence Kelly ve Alice Sinclair Holbrook, günümüzde tematik harita olarak adlandırılan Şikago’nun demografi haritalarını ürettiler.
• Phyllis Pearsall, Londra’da A’dan Z’ye harita serisini oluşturdu.
• Marie Tharp okyanus tabanlarının haritasını çıkarması ve kıtaların kayması teorisini doğrulaması nedeniyle ünlüdür.
• Helen Wallis ve Sarah Tyacke en eski haritacılık tarihçilerindendir.
• Susan Schulten kadın haritacılara odaklanan ilk kadın haritacılık tarihçisidir.
• Elizabeth Oram, coğrafya öğretimi için bir kürenin patentini aldı.
• Ellen Eliza Fitz, 1875’te küreleri monte etme ve çalıştırmayı amaçlayan yeni bir yöntem için bir patent aldı. 

En eski haritalar, ikamet edilen bölgenin karakteristikleri ve o dönemde yaşayan insanların kişisel deneyimleri ile ilişkilidir. Bunlar, bulunulan bölgedeki fırsatlar veya tehditler olarak kabul edilebilir. İnsanlar deneme yanılma yoluyla su veya gıda gibi ihtiyaçlarını en kolay nerelerde bulabileceklerini belirlemişler, düşmanlarının nerelerde yaşadığını tespit etmişlerdir. Benzer şekilde karşılaşabilecekleri vahşi hayvan saldırısı veya doğal afet gibi tehlikelerinden yoğunlukta olduğu yerleri deneyimlerinden yola çıkarak öğrenmişlerdir.