Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü
2013–2014 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi İsa peygamberin, Divan şiirinde bir motif olarak yer almasına yönelik özelliklerden biri değildir? A) Hastaları ve köleleri iyileştirmesi B) Ölüleri diriltmesi C) Bebek iken konuşamaması D) Üzerinde bir iğne bulunduğu için dördüncü kat felekten daha ileri gidememesi E) Cebrâ'il'in Meryem'e üflemesi sonucu babasız olarak doğması - 2

Soru metni
İslamî dönem Türk Edebiyatının dayandığı ortak kültür açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Ortak kültürün oluşumunda din birliğinin önemli bir etkisi yoktur. B) Bu edebiyatın dayandığı ortak kültür ve bilgi birikimi, sanatçıları dar sınırlar içerisinde bırakır. C) Ortak kültür, bir milletin kendi hayatına duyduğu güvensizlik sonucu ortaya çıkar. D) Klasik dönem Türk şairleri eserlerini, ortak kültür ve geniş bilgi birikiminden yararlanarak yazmışlardır. E) Bu edebiyatın kuramsal ve estetik esasları yalnızca Arap veya Fars Edebiyatina ait edebi esaslardır. - 3

Soru metni
Batı Türkçesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Batı Türkçesi Türk edebî dillerinden biridir. B) Bu dilin ilk dönemine "Eski Anadolu Türkçesi" adı verilir. C) Batı Türkçesi'nin ikinci dönemi "Osmanlı Türkçesi" olarak adlandırılır. D) Bu dilin bir kolu "Azerî Oğuzcas ı"dır. E) Batı Türkçesi ile yazılmış eserlerden biri Kutadgu Bilig'dir. - 4

Soru metni
Kendi hüsnün hüblar şeklinde peydâ eyledün Çeşm-i aşıkdan anı döndün temâşâ eyledün Yukarıdaki Bâyezîd-i Rûmî beytinin örnek gösterilebileceği kavram aşağıdakilerden hangisidir? A) Mecâzî aşk orular.net B) Rind ve zâhid çekişmesi V) ilâhî aşk D) Melâmet E) Rakîb tipi - 5

Soru metni
Divan şiirinde Halilullah (Allah'ın dostu) olarak nitelenen peygamber aşağıdakilerden hangisidir? A) Yakub B) Nuh C) Süleymân D) İbrâhîm E) İsmâîl - 6

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi II. Klâsik Dönem temsilcilerinden biri değildir? A) Nefi B) Fehîm-i Kadîm C) Nâ'ilf D) Nevi E) Nedîm-i Kadîm - 7

Soru metni
1 ilme sa'yeylememekden hazer it ilm ü sa'yikisi birdür nazar it 2 Bulamazilm bilâ-sa'y vücûd Biri gits e biri olur nâbûd Yukarıdaki beyitlerin alındığı şiirin yazıldığı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? A) Gazel B) Mesnevi C) Kaside D) Tuyuğ E) Müstezad - 8

Soru metni
"Matla" terimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Gazel ve kasidenin, mısraları birbiriyle kafiyeli olan ilk beytine verilen addır. B) Asıl anlamı "bir şeyin kesildiği yer, kesme yeri"dir. C) iki mısraı birbiriyle kafiyeli yani, musarra'ya da mukaffâ olan tek beytin adıdır. D) Bazı manzumelerde birden fazla bulunabilir. E) Matla'ın sözcük anlamı "güneşin ya da yıldızların doğduğu yer"dir. - 9

Soru metni
"Nazım biçimleri" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bir şiirin nazım biçimini belirlemek için, o şiirin nazım birimi ve kafiye düzenine bakılır. B) Şiir metinlerinin bir tür kalıplarıdır. C) Nazım biçimleri ile ilgili çözülememiş bir sorun yoktur. D) Şiirde müzikaliteyi sağlar. E) Nazım biçimlerini tanımak, klasik dönem Türk edebiyatına ait metinleri anlamak ve yorumlamak için oldukça önemlidir. - 10

Soru metni
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır? A) mesnevi-hamse B) kasîde-du'a C) kıt'a-tarih düşürme D) müstezâd-ziyâde E) gazel-girizgâh - 11

Soru metni
Kaside ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Fars edebiyatında doğmuştur. B) Beyit sayısı 31'den az ya da 99'dan fazla olan kasideler de vardır. C) Şairin övgüye başlayacağını haber verdiği bölüme girizgah denir. D) Tegazzül, kaside içindeki gazeldir. E) Giriş bölümünde aşk konusu işlenmişse, bu bölüm nesib adını alır. - 12

Soru metni
Halk edebiyatında fâ 'ilâtün/ fâ 'ilâtün/ fâ'ilâtün/ fâ'ilün vezniyle yazılan gazel biçimindeki şiirlere ne ad verilir? A) kalenderi B) semâ'î C) dîvân D) satranç E) selis - 13

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi dört mısralı nazım biçimlerinin ortak özelliğidir? A) Ahreb ve Ahrem adları verilen iki grup vezinle yazılması B) Türkçenin ses sistemine uygun olması C) Fa'ilâtün/fâ'ilâtün/fa'ilün vezniyle yazılması D) Dört mısralı nazım şekillerinin kafiye düzeninin genellikle "a a xa" olması E) Eski Türk şiirinin dörtlülerinden doğması - 14

Soru metni
"aa xa xa xa xa... yy; bb xb xb xb xb... zz, kafiye düzeniyle yazılmış bir musammatın nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? A) Terkib-i bend B) Tercî-i bend ar.net C) Müseddes aot.s D) Mu'aşşer-i mütekerrir E) Müsebba' - 15

Soru metni
Ey sûretile Yûsuf u sîretde Mustafâ Nâmı Muhammed ü kamu evzâ'ı murtezâ Yazukdur itme Fevrî-i miskînüne cefâ Güş it ne didi mâlik-i tab'-ı sühan-serâ Tut Şemsî'nün nasîhatini olma bî-vefâ Geçer güzelligün demi bu rüzgârdur ilk dört mısraı Fevrîye, son iki mısraı da Şemsi'ye ait olan yukarıdaki bentin musammat türü aşağıdakilerden hangisidir? A) Tahmîs-i mutarraf B) Müseddes C) Tahmîs D) Murabba E) Tesdis - 16

Soru metni
"Müsebba' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Müsebba'n asıl anlamı, "yedili, yedi köşeli"dir. B) Kafiye düzeni "aaaaa(aa), bbbb(ba), ..." şeklinde sıralanır. C) Bir müsebbada ilk bendin son ya da son iki mısraı diğer bendlerin sonunda aynen tekrarlanıyorsa, bu müsebba' "müsebba'-i mütekerrir" adını alır. D) Müsebba azkullanılmış bir nazım biçimidir. E) Yedi mısralı bendlerden oluşur. - 17

Soru metni
"(a)aa(a), (b)bb(a), (c)cc(a), ..." kafiye düzeniyle yazılmış bir musammatın nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? A) terbî-i mutarraf B) murabba' ular ne C) müseddes-i müzdevic D) mu'aşşer E) tahmis - 18

Soru metni
1 Perişân-hâlün oldum sormadun hâl-i perîşânum Gamundan derde düşdüm kılmadun tedbîr-i dermânum Ne dirsen rüzgârum beyle mi geçsün güzel hânum Gözüm cânum efendim sev düğüm dev letlü sultânum Fuzüli şiv e-i ihsânun ister bir gedây undur Dirildükçe seg-i küyun ölende hak-i pây undur Gerek öldür gerek ko hükm hükmün rây rây undur Gözüm cânum efendim sev düğüm devletlü sultânum Yukarıdaki şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? 'annet A) Müzdevic murabba .Sorul B) Mütekerrir murabba C) Muaşşer D) Muhammes E) Müseddes - 19

Soru metni
"Murabba" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Murabba'nın asıl anlamı "dörtlü, dört köşeli"dir. B) Bend sayısı genellikle beş ile yedi arasındadır. C) Edebiyat terimi olarak, her bendi dört mısradan oluşan bir nazım biçimidir. D) Halk edebiyatındaki koşmaya benzer. E) ilk bend kendi içinde kafiyeli değildir. - 20

Soru metni
"Musammatlar" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Musammatların adlandırılmasında Farsça sayılardan türemiş sözler kullanılır. B) Birden fazla bendden meydana gelir. C) Bütün bendleri aynı vezinle yazılır. D) Bir benddeki mısra' sayısı en azüç, en fazla on olabilir. E) Şairler musammatlarda mahlaslarını genellikle son bendde kullanırlar.
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.