Eski Türk Edebiyatına Giriş: Biçim ve Ölçü
2022–2023 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Eski Türk Edebiyatında yazılmış nazirelerin toplandığı şiir kitaplarından biri olan "Mecmû'atü' n-Nezâ'ir" adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- AEğridirli Hacı Kemal
- BEdirneli Nazmi
- CPervane Bey
- DAhmed Namî
- EOmer b. Mezid
- 2I. Dibâce II. Mukatta'ât II. Dîvânçe IV. Mukaddime V. Divanu'l-Hamâse Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bazı divanlarda "önsöz" niteliğinde yer alan giriş bölümüne verilen addır?
- AYalnız Il
- BYalnız lIl
- CI ve IV
- DI,I ve IV
- EI, Ill ve V
- 3Hammer Purgstall ve E. J. W. Gibb gibi Batıli araştırmacılar Eski Türk edebiyatı için -_ ve -- gibi adları kullanmayı tercih etmişlerdir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar?
- AYüksek zümre edebiyatı / Divan şiiri
- BUmmet edebiyatı / Osmanlı edebiyatı
- CDivan edebiyatı / Osmanlı şiiri
- DOsmanlı edebiyatı / Osmanlı şiiri
- EKlâsik edebiyat / Enderun edebiyatı
- 4Aşağıdaki ifadelerden hangisi Eski Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir?
- AKuralcılığın ve geleneğin ağır bastığı bir edebiyat olarak gelişmiştir.
- BNazarî ve estetik esaslarını müşterek Islami kültürden almıştır.
- CÖrnek aldığı Arap edebiyatının etkisi altında şekillenmiştir.
- DOrtaya konan eserlerde sanatlı söyleyiş önde tutulmuştur.
- EXIII. yüzyıl sonlarında başlayıp XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar varlığını sürdürmüştür.
- 5Miyân-ı güft-gûda bed-meniş îhâm ider kubhın Şecâ'at arz iderken merd-i kıbtî sirkatin söyler Koca Râgıb Paşa Yukarıdaki beytin bir vecize niteliği kazanmış olan ikinci mısraı, aşağıdakilerden hangisine Örnek gösterilebilir?
- Amısra-ı berceste
- Bmüfred
- Cmatla
- Dzâtü'l-metâli
- Emısra-i âzâde
- 6Çeşm-i bâdâmını itdükçe tahayyül uşşâk Gülşen-i hâtırasında gül-i bâdâm anılur Bağdatlı Es'ad Bağımsız bir şiir olarak yazılmış olan yukarıdaki beyti tanimlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- Amisra'-i berceste
- Bmısrâ-i âzâde
- Cmukaffa beyit
- Dmakta'
- Emüfred
- 7Mesnevinin, "âğâz-ı dâstân, ağâz-ı kitâb, âğâz-ı kıssa" gibi adlarla da anılan bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
- AGiriş bölümü
- BSebeb-i te'lif bolümü aof
- CHâtime bölümü
- DKonunun işlendiği bölüm
- EBitiş bolümü
- 8Çeşmânı siyeh-mest-i sitem kâkülü pür-ham Ebrüları pür-çîn Benzer ki bu dildâr-ı cefakâr senindir Bi-şübhe Nedîmâ Yukarıdaki şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
- AMüstezad
- BTuyuğ
- CNazım
- DGazel
- ERübâ'i
- 9Mesnevilerde ara söz olarak kullanılmış kaside, gazel, musammat vb. anlamına gelen manzumelerin adı aşağıdakilerden hangisidir?
- ATerbî'-i mutarraf
- BHamse
- CŞarkı
- DMurabba
- ETardiyye
- 10Sanman bizi kim şîre-i engür ile mestüz Biz ehl-i harâbâtdanuz mest-i elestüz Yukarıdaki beytin düz yazıyla dil içi çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?
- ABizi sarhoş olmuş sanmayın; biz harabat sakinleriyiz ve üzüm suyu (=şarap) ile "elest meclisi" ehli oluruz.
- BBiz harabat meclisiyiz; bizi "elest meclisi"nde üzüm suyu (=şarap) ile sarhoş oluruz sanmayın.
- CSanmayın biz üzüm suyu (=şarap) ile sarhoş oluruz: biz "elest meclisi"nde sarhos oluruz.
- DBizi üzüm suyu (=şarap) ile sarhoş olmuş sanmayın; biz harabat sakinleriyiz ve "elest meclisi nin sarhoşlarıyız. Bizi üzüm suyu (=şarap) ile mest olmuş sarhoşlarız; biz harabat meclisi ehliyiz ve
- E"elest meclisi"ndeniz.
- 11"Bir gazelin her beytinin önüne aynı vezinde ve ilk mısraları ile kafiyeli altı mısra ilâvesiyle elde edilen bendlerden oluşan bir nazım biçimi." olarak tanımlanan musammat aşağıdakilerden hangisidir?
- Atesdis
- Bmu'aşşer
- Cterbi'
- Dmutarraf
- Etesmîn
- 12Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- AMüsebba'= Tesbî'
- BMütessa' = Müselles
- CMusemmen = Tesmîn D) Müseddes = Tesdis of.
- EMu'aşşer = Ta'şîr
- 13I. Sensin hâlâ tenümde cânum Il. Bu mülkün farkı yok bir teng-nâdan III. Gitmiş kaybolmuşuz uzakta IV. Âh eden kimdir bu sâ'at kuytuda Yukarıdaki mısraların hangilerinde "mef'ûlün fâ'ilün fe'ûlün" vezni bulunmaktadır?
- AYalnız I
- BYalnız II aof.
- CI ve Ill
- DII ve IV
- EI, III ve IV
- 14Yine zevrak-ı derünum kırılıp kenâre düştü Dayanır mı şîşedir bu reh-i seng-sâre düştü Yukarıdaki beytin vezni aşağıdakilerden hangisidir?
- Afe'ilâtün/ fe'ilâtün/ fe'ilâtün/ fe'ilün
- Bfe'ilâtu / fâ ilâtun/ fe ilâtü/ fâ ilâtun
- Cmefâ'ilün/ fe'ilâtün/ mefâ'ilün/ fe'ilün
- Dfâ'ilâtun/ fâ ilâtun/ fâ 'ilâtun/ fâ ilun
- Emefûlu/ fâ ilâtu/ mefâ'ilu/ fâ'ilun
- 15Per"in "perr"; "ümîd'in "ümmîd" yapılması gibi şeddesiz bir harfin ölçü gereği şeddeli olarak kullanılmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- Amed
- Btahfif
- Cteşdîd aof.sorula
- Dzihâf
- Eimale
- 16"Aruzda, bir mısraı yazılmış olduğu veznin cüz'lerine ayırmaktır. Şiirin veznini bulmayı ve bulunan vezne göre şiiri âhenkli olarak okumayı sağlar. Bu işlem sırasında şiirin yazılışı değil, okunuşu esas alınır." Yukarıda tanımı verilen aruzla ilgili terim aşağıdakilerden hangisidir?
- ATaktî'
- BSukün
- CBahr
- DHareke
- EDâ'ire
- 17Mısra sonlarındaki kafiyelerden önce, iki mısrada paralel olarak yer alan aynı vezindeki kelimelerin birbiriyle kafiyeli olmasına ---- denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- ATarsî'
- BMurassa'
- CKâfiye-i mürdefe
- DCinaslı kafiye
- EKâfiye-i mürekkebe
- 18Bir mürüvvet sâhibi bir şey sana eylerse bahş Hem teşekkür eyle hem de lutfını it kalbe nakş Yukarıdaki beytin kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?
- AMü'esses kafiye
- BMukayyed kafiye
- CMücennes kafiye
- DMücerred kafiye
- EMürdef kafiye
- 19Sozünle dâ'imâ ratbü'l-lisânım Sözünden kalmasun hâli zebânım Yukarıdaki beyitte bulunan kafiyeli sözcükler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ASözde ve anlamda farklı sözcüklerdir.
- BEş sesli sözcüklerdir.
- CMahreci yakın seslere sahip sözcüklerdir.
- DEş anlamlı iki farklı sözcüktür.
- ESadece revînin tekrarını saglayan sözcüklerdir.
- 20Cem' oldı bezm-i sohbete yârân birer birer Câm aldı dest-i işrete rindân birer birer Beyitteki "yârân" ile "rindân" kelimelerinin sonlarına Farsça çoğul eki "-ân" getirilerek käfiye yapılmıştır. Bu kafiye turü aşağıdakilerden hangisidir?
- Amücerred kafiye
- Bkâfiye-i şâygân
- Ccinaslı kafiye
- Dmukayyed kafiye
- Emüesses kafiye