Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
Olmayınca hasta kadrin bilmez âdem sıhhatin ( Fitnat Hanım )
Yukarıdaki mısrada, ‘’insanın sağlığının değerini hasta olmadan bilemediği’’ ifade edilmektedir. Az sözle çok anlam taşıyan bu uygulama, aşağıdakilerden hangisidir?
- 2
Aşağıdakilerden hangisi 'İtnab' türleri için söylenemez?
- 3
Karadutum, çatalkaram, çingenem
Nar tanem, nur tanem, bir tanem
Ağaç isem dalımsın, salkım saçak
Petek isem balımsın, ağulum
Günâhımsın, vebâlimsin
Bedri R. Eyüboğlu
Bu dizelerde şairin kullandığı edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- 4
Belli bir maksadı dile getiren söze bir başka anlam daha ilâve etmek anlamına gelen ifade biçimi aşağıdakilerden hangisidir ?
- 5
"Cinayeti kör bir balıkçı gördü" dizesinde hangi söz sanatı yer almaktadır?
- 6
“Âvâzeyi bu âleme Dâvud gibi sal
Bâkî kalan bu kubbede bir hoş sadâ imiş” ( BAKİ)Yukarıdaki beyitte ‘şairin kendi adı’ ve ‘ebedi sonsuzluk’ olmak üzere iki anlamı olan ‘Baki’ sözcüğünün her iki anlamından da yararlanılarak yapılmış ve yakın ve uzak iki anlamı olan bir sözün zihne hemen gelen yakın anlamını değil, uzak anlamını kastetmek olarak tanımlanan bir edebî sanat vardır. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- 7
Asıl anlamı “örneksiz ve modelsiz bir şey icat etmek” olan bedî’, bir belâgat terimi olarak “me’ânî” ve “beyan” kısımlarından sonra gelen, manaya delâleti açık ve durumun gereğine uygun olan sözü lafız (=söz) ve mana (=anlam) yönlerinden güzelleştiren usûl ve maharetler(=muhassinât)i konu alan bir ............adıdır. Paragrafta boş kalan kısma şıklardan hangisi uygundur?
- 8
Aşağıdakilerden hangisi iki anlamı olan bir sözcüğün cümlede kastedilmeyen uzak anlamı ile bir başka sözcük arasında zıtlık olması olarak tanımlanan ifade özelliğidir?
- 9
Hangisi zıt anlamlı sözcükleri bir ibarede toplamak anlamındadır?
- 10
"Okutmadılar ortadan sonra
Tahsilim de kaldı yarım"
Behçet Necatigil
dizelerinde aşağıdakilerden hangisi vardır?
- 11
Bir maksadı sıradan insanların günlük hayatta kullandıkları ifadelere göre daha az sözle ifade etmeye ya da onu ifade için yeterli en az sözle söylemeye ne ad verilir?
- 12
Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan
Hiç yolcusu yokmuş gibi sessizce alır yol
Sallanmaz o kalkışta ne mendil ne de bir kol
Rıhtımda kalanlar bu seyahatten elemli
Günlerce siyah ufka bakan gözleri nemli (Yahya Kemal Beyatlı)
Yukarıdaki dizelerde benzeyen tabut, benzetilen gemidir. Ancak tabut söylenmemiş, kendisine benzetilen gemi söylenmiştir. Teşbih öğelerinden yalnız birisiyle ve birden çok benzerlik gösterilerek yapılan bu istiareye ne ad verilir?
- 13
Sözden kelime ya da cümle çıkarma ile yapılan îcâza ne denir?
- 14
Beyan, lafzî-vaz’î delâleti kaç kısımda inceler?
- 15
Tevriyeye ..... da denir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- 16
Îcâz-ı hazif (=eksiltmeyle yapılan îcâz), sözden kelime ya da cümle çıkarma ile yapılan îcâzdır. Bu tür îcâzda, ibarede eksiltme yapıldığının belli olması, anlaşılması gerekir. Buna göre;
- Kâh nalına, kâh mıhına, sonunda becerdi.
- Hayırlı işler!
- Güli yok gülsitanda n’eylersin Emrî.
ifadelerinden hangisi ya da hangilerinde İcaz-ı hazif vardır?
- 17
Dörtnala gelip uzak Asya’dan
Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan
Bu memleket bizim
Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak
Ve ipek bir halıya benzeyen bu toprak
Bu cehennem, bu cennet bizim.
Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür
Ve bir orman gibi kardeşçesine
Bu hasret bizim. (Nazım Hikmet)
Yukarıdaki şiire göre aşağıda yer alan dizelerden hangisinde teşbih (benzetme ) yapılmamıştır?
- 18
Aramazdık gece mehtâbı yüzün parlarken
Bir uzak yıldıza benzerdi güneş sen varkenYukarıdaki dizelerde aşağıdakilerden hangi söz sanatı kullanılmıştır?
- 19
Aşağıdakilerden hangisi hem anlam he söz sanatları içinde değerlendirilebilecek bir ifade biçimidir?
- 20
Aşağıdakilerden hangisi sözün sözle, sözün anlamla, sözün vezinle ve anlamın anlamla uyumlu olması anlamında kullanılan bir edebî terimdir?