Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
Rûzgârum buldı devrân-ı felekden inkılâb
Kan içer oldum ayağın çekdi bezmümden şerâb (Fuzulî)Beytinde biri “ayak”, diğeri de “kadeh” olmak üzere iki anlamı olan “ayak” sözcüğünün her iki anlamından da yararlanılarak yapılmış ve yakın ve uzak iki anlamı olan bir sözün zihne hemen gelen yakın anlamını değil, uzak anlamını kastetmek olarak tanımlanan bir edebî sanat vardır. Beyitteki edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- 2
Zihnin gösteren/işaret eden ile gösterilen/işaret edilen arasında var olan zorunlu ve doğrudan bir ilişki aracılığıyla bir bilgiye ulaştığı delâlet hangisidir?
- 3
“Artık dağlar sırtlarından kürklerini attılar. Fakat henüz sabahları serin olduğundan, omuzlarına sislerden bir atkı alıyorlar. Şimdi rüzgâr, ağaçlar arasında ılık ılık esiyor. Hele böcekler, görülecek şey!”
Bu parçada kişileştirilen varlık aşağıdakilerden hangisidir?
- 4
Az ve öz söz söyleyerek yapılan îcâz hangisidir?
- 5
İntâk ne anlama gelmektedir?
- 6
Ses verir çiğnediğin taşlara seslensen eğer
Nûr olur gözlerinin değdiği bir vâha bile
Faruk N. ÇamlıbelYukarıdaki dizelerde yer alan söz sanatı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- 7
Aşağıdakilerden hangisi nazımda ve nesirde bilinen bir hususun bir nükteye bağlı olarak bilinmiyormuş gibi ifade edilmesine verilen addır?
- 8
- Teblîğ: Mübalağayla var olduğu iddia edilen durumun aklın kabul edeceği bir derecede ya da geçmişte görülmüş olmasıdır.
- İğrâk: Mübalağayla var olduğu iddia edilen durumun hiç görülmemiş olması, fakat bunun gerçekleşmesinin aklen mümkün olmasıdır.
- Gulüvv: Mübalağayla var olduğu iddia edilen durumun geçmişte gerçekleşmemiş, gelecekte de gerçekleşmesinin aklen mümkün olmamasıdır.
Yukarıdakilerden hangisinde/hangilerinde mübalağanın dereceleri doğru olarak verilmiştir?
- 9
Aşağıdakilerden hangisi bir ibarede iki ya da daha fazla sözcüğü veya hükmü zikrettikten sonra bunlarla ilişkili sözcük ya da hükümleri sıralamak yoluyla meydana getirilen bir ifade biçimidir?
- 10
Cümlenin temel ögelerinden olmayan, ifade edilmek istenen asıl anlama da katkısı bulunmayan kelimelere, başka bir ifadeyle cümlenin kendisi olmadan da anlam yönünden tamamlandığı sözcüklere ne ad verilir?
- 11
‘Gökyüzünün başka rengi de varmış
Geç fark ettim taşın sert olduğunu
Su insanı boğar ateş yakarmış
Her doğan günün bir dert olduğunu
İnsan bu yaşa gelince anlarmış ‘ ( Cahit Sitki Taranci)
Yukarıdaki dizede şairin yaptığı bilinen bir hususun bir nükteye bağlı olarak bilinmiyormuş gibi ifade edilmesi edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- 12
Geniş, siyah gölgesi hayatımı kaplayan
Tepemde kanat germiş bir kartaldır yalnızlık.
Kalp çarpıntılarıyla günleri hesaplayan
Bir benim, benim olan bir masaldır yalnızlık.
Cahit Sıtkı TarancıYukarıda verilen şiirde müşebbeh nedir?
- 13
Mende Mecnûn’dan füzûn âşıklık isti’dâdı var
Âşık-ı sâdık menem Mecnûn’un ancak adı var (Fuzûlî)
“Bendeki âşıklık yeteneği Mecnun’dan fazladır; çünkü, sadık âşık benim,
Mecnun’un yalnızca adı var.” anlamındaki beyitte şair, Birbirinin aynı olan ya da aynı olduğu kabul edilen iki şey arasında fark olduğunu söyleyerek hangi sanatı yapmıştır? - 14
Bir insan için kullanılan “arslan” lafzı ile o hayvanın yalnızca cesaretinin ve gücünün kastedilmesi beyanda kullanılan lafzi-vaz'i delalet türlerinden hangisine örnektir?
- 15
Söze konu olanın tepkisinden korunma veya tenkitte ölçülü olma, kibarlığı elden bırakmama yahut söze muhatap olanı kırmama gibi amaçlara hizmet eden; tenkit, alay, doğruyu gösterme maksatlarıyla söylenmiş sözlere ne ad verilir?
- 16
“İlâhî! Her ne kadar cehd idüp zâhirüm ma’mûr idersem bâtınum vîrân...”
Sinan PaşaYukarıdaki dizede aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
- 17
Aşağıdakilerden hangisi itnâbın türlerinden biridir?
- 18
Hangisi dürme, toplama, yayma anlamındadır?
- 19
Anlamı sebep-sonuç ilişkisine değil anlaşmaya, uzlaşmaya dayalı, iletişim ve bilgi aktarımı değerine sahip bir işaret biçimi hangisidir?
- 20Aşağıdakilerden hangisi anlam sanatları içerisinde yer almaz?