Vııı-Xııı. Yüzyıllar Türk Edebiyatı
2018–2019 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Muhammed b. el-Hüseyn el-Mu'inî'nin Kur'ân'ın anlaşılmasını kolaylaştırmak için hazırladığı sözlük aşağıdakilerden hangisidir? A) Beşâirü'n-nezâ'ir B) Intihâ-nâme C) Nüzhetü'l-mecâlis D) Uşşâk-nâme E) Kaside-i Rûhiye - 2

Soru metni
"Atebetü'l-Hakâyık" adlı eser ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Dil özelliklerinden hareketle XIV. yüzyılda yazıldığı tahmin edilmektedir. B) Eserin düzenlenmiş dört nüshası vardır. C) Eserin Abdürrezzak Bahşı tarafından düzenlenen nüshası Uygur elve Arap harfleriyle yazılmıştır. D) Eserin Topkapı Sarayi Kütüphanesinde bulunan nüshası Arap harflidir. E) Aruzun "feûlün feûlün fûlün feûl" vezni ile yazılmıştır. - 3

Soru metni
Anadolu sahası Türk edebiyatında yazılan ilk Türkçe mesnevi aşağıdakilerden hangisidir? A) Kutadgu Bilig B) Çarh-nâme OF Risâletü'n-nushiyye •SO D) Kitâbu Evsâfı Mesâcidi'ș-şerîfe E) Mesnevî - 4

Soru metni
Ravendinin 1203'te başlayıp 1206'da tamamlayıp Gıyaseddin Keyhüsrev'e ithaf ettigi, Büyük Selçuklular ile İsfahan Selçukluları konu edinen tarihî bir esedir. Fars nesrinin en güzel örneklerinden biri olan eser, hem sahip olduğu akıcılık hem de birçok tarihî, kültürel ve sosyal olaydan bahsetmesinden dolayı, VII/XIII. asrın en önemli kitaplarındandır. Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Nüzhetü'l-mecâlis B) Intihâ-nâme C) Râhatu's-sudûr ve Âyetü's-sürûr D) Uşşâk-nâme E) Kaside-i Rûhiye - 5

Soru metni
Arapça öğretmek amacıyla, Arapça kelime ve kısa cümleler esas alınarak, satır aralarına Türkçe, Farsça ve Moğolca anlamları ile yazılmış bir sözlüktür. Zemahşerî tarafından 1127-1144 yılları arasında yazılmış olan sözlük, Divânu Lugâtit-Türk adlı eserden sonra tarihsel Türk dilinin ikinci büyük sözlüğüdür. Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Hüsrev ü Şirin B) Nehcü'l-Ferâdis C) Kısâsü'l-Enbiyâ D) Muhabbet-nâme E) Mukaddimetü'l-Edeb - 6

Soru metni
Harezm ve Altın Ordu sahasında yazılmış metinleri Çağatay Türkçesinin erken dönem metinleri arasında değerlendiren araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir? A) Aleksandr Samoyloviç B) Fuat Köprülü C) Ahmet Caferoğlu D) Janos Eckmann E) Abdülkadir Inan - 7

Soru metni
Çin yıllıklarında MS 329'da geçen bir olay ile ilgili verilen beyit, Türk dilinin hangi dönemine aittir? A) Haremler B) Köktürkler C) Uygurlar D) Hunlar E) Kıpçaklar - 8

Soru metni
Uygur harfli nüshası da bulunan Harezm-Altın Ordu Türkçesi eseri aşağıdakilerden hangisidir? A) Muhabbet-nâme B) Mukaddimetü'l-Edeb C) Muinü'l-Mürîd D) Kısâsü'l-Enbiyâ E) Nehcü'l-Ferâdis - 9

Soru metni
Bögü Kağan'ın Maniheizm'i kabul etmesine yol açan Mani rahiplerinin telkinlerinin anlatıldığı Türk runik harfli yazıt aşağıdakilerden hangisidir? A) Çoyr B) Ihe-Aşete C) Ihe-Nur D) Ongin E) Karabalgasun - 10

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi XIV. yüzyıl başlarında dil bilincine sahip olarak Türkçe eser veren şairlerden biri değildir? A) Ahmedi B) Tursun Fakih C) Şeyyad Hamza D) Yunus Emre E) Âşık Paşa - 11

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin Hanefi ve Sünni mezhebini benimseyip ona bağlanmasının nedenlerinden biri değildir? A) Milleti oluşturan ve ona milli şahsiyet veren değerlere hoşgörüyle yaklaşması B) İç tutarlığa önem veren aklileşme sürecine sahip olması C) İçtimaî ve siyasî gerçekleri dikkate alarak oluşturduğu hayat görüşü D) Gazâ ve cihat anlayışının Türklerin savaşçı toplum yapısına uygun olması E) Insan hak ve özgürlükleri konusunda evrensel hüviyete sahip bir duyarlığa sahip olması - 12

Soru metni
Firdevsî'nin İranlıların Müslüman olmadan önceki bin yıllık tarihini anlatan manzum eseridir. Fars edebiyatında, kahramanlık şiir tarzını zirveye çıkarmıştır. Mesnevi nazım şekliyle yazılmış ve Sultan Mahmud'a sunulmuştur. Yaklaşık 60 bin beyitten oluşan ve ilk menkıbevî hükümdar olan Keyumers'den başlayıp son Sasani hükümdari III. Yezdicert'e kadar 50 hükümdarın hayat ve savaşlarını ihtiva etmektedir. Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Vâmık u Azrâ B) Şâh-nâme C) Hadîkatu'l-hakîka D) Vîs ü Râmîn E) Pend-nâme - 13

Soru metni
I. Müritlerine seyr u sülük adabını öğretmek amacıyla oluşturduğu eseri Mesnevi dir. II. Şiirlerini Arapça-Türkçe yazmayı tercih etmiştir. IlI. Bazı gazelleri musammat gazel örnekleri olarak karşımıza çıkar. IV. Unlü şairlerden Hakim Senaî ve Feridüddin Attar, eserlerinde Mevlâná dan övgüyle bahsetmiştir. V. Divân-ı Kebîr adlı eseri Abdülbaki Golpınarlı ve Mithat Bahari tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Mevlânâ ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? or. l A) I, Il ve III B) I, IlI ve V C) I, IV ve V D) II, IlI ve IV E) III, IV ve V - 14

Soru metni
Mevlânâ'nın "Mesnevî"sine yapılan tercüme veya şerhler içerisinde aşağıdakilerden hangisi Türkçe değildir? A) Şem'inin şerhi B) Südî'nin şerhi C) Nahîfi'nin tercümesi D) Şakir Mehmed'in tercümesi E) Sürürî'nin şerhi - 15

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'da hastanelere verilen isimlerden biri değildir? A) Dârü'l-âfiye B) Bîmâristân ar. C) Dârü'l-fünûn D) Dâru's-sıhha aof. E) Dârü'ş-şifâ - 16

Soru metni
Çün murassa' söylene te'lifümüz Kimseden utanmaya tasnîfümüz Gülşehrî'nin yukarıdaki beyti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Şiirini Türkçe yazdığı için eleştirenler olmuştur. B) Şiirini Türkçe yazdığı için utanç içerisindedir. C) Şiirini Türkçe yazdığı için n kimseden utanmamaktadır. D) Şiiri tasnif ettiği için utanç içerisindedir. E) Şiiri tasnif edilmediği için utanç içerisindedir. - 17

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi XII-XIII. yüzyıllarda Anadolu'da edebî ve işlenmiş bir Türkçenin olmamasının sebeplerinden biri değildir? A) Türkçe eser verenlerin hor görülmesi B) Türkçenin henüz kuralları yerleşmiş bir imlasının bulunmaması C) Gerek resmî gerekse edebî metinlerde Arapça ve Farsça kullanılması D) Arapça ve Farsçanın yabancı bir dil gibi algılanmaması, hatta kimi zaman bu dillerin öğreniminin Türkçeden önce gelmesi E) Türkçedeki söz varlığının edebî eser ortaya koymaya yetecek hüviyete sahip olmaması - 18

Soru metni
Ussun var-ısa iy gâfil aldanmagıl zinhâr mala Şol nesneye kı sen koyup gidersin ol girü kala Yukarıdaki beytin diliçi cevirisi aşağıdakilerden hangisidir? A) Akıllılar, mal ve mülkün geçici olduğunu bilip insanları kandırmaya çalışan kişilere aldanmamalıdır. B) Kişiler, dünyadan göçtüğünde geri bıraktığı mal nispetince akıllı sayılırlar. C) Dünyaya ait her şey geçicidir; akıllı kimseler bundan gafil kalmamalıdır. ru D) Akıllı insanlar, gafil kişilerin mal biriktirme çabalarını kendilerine örnek almamalıdır. E) Kişiler dünyayı terk eylediğinde geri bırakacakları nesne, varsa eğer "us"ları olacaktır. - 19

Soru metni
"Behcetü'l-hadâik" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Destansı ögelere sahip manzum eserdir. B) XI. yüzyıl Türkçesi ile XIII. yüzyıl Anadolu Türkçesi arasında köprü vazifesi gören bir eserdir. C) Haliloğlu Ali tarafından kaleme alınmıştır. D) Vezin ve kafiye açısından olgun bir eser hüviyetine sahiptir. E) Yalnızca Türkçe şürlerden oluşmaktadır. - 20

Soru metni
Türk edebiyatında kırk hadis türünde yazılmış bir eser olarak değerlendirilen ve müellifinin de eserini kırk hadis tercümesi türünde yazdığını ifade ettiği eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Mi'rac-nâme B) Hüsrev ü Şirin C) Kısâsü'l-Enbiyâ D) Nehcü'l-Ferâdis E) Cümcüme-nâme
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.