Vııı-Xııı. Yüzyıllar Türk Edebiyatı
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Sultan Veled, az da olsa, gerçek manada Türkçe gazel yazan ilk şairdir. Manzum eserlerinin toplam beyit sayısı 30.000’e ulaşan Sultan Veled’in devrinde velûd (=çok eser veren) bir şair olduğu görülür. Beyit sayısı yaklaşık 12700 olan, kaside, gazel, terci-bend ve rübaî gibi çeşitli nazım şekilleri yer alan bu büyük eserde otuza yakın vezin kullanılmıştır. Divan’ın gazeller bölümünde, Türkçe-Farsça-Rumca yazılmış mülemma manzumeler de bulunmaktadır. Şiirler vezinlere ayrılarak alfabetik bir sırada yazılmıştır. Bu eser Sultan Veled’in hangi eseridir?
- 2
Mevlana, Divan-ı Kebir adlı eserinde aşağıdaki konulardan hangisini ağırlıklı olarak ele almamıştır?
- 3
Vâkıât (=ders notları) türünün Anadolu’daki ilk örneği olan Mevlana eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- 4
Mevlana’nın özellikle ilahî aşkını, gönül derdini, tasavvufî konuların yanında sabır, hoşgörü, insanlara iyilik etmek ve yardımda bulunmayı, mazmun ve remizlerle şiirin imkânlarını kullanarak anlattığı ve diğer adı Külliyât-ı Şems olan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- 5
Aşağıdakilerden hangisi "İbtida-name, Rebab-name ve İntiha-name"nin müellifidir?
- 6
I. Fîhi Mâ Fîh-Mevlana
II. Çarh-nâme-Ahmed Fakih
III. Rebâb-nâme-Sultan Veled
Yukarıda verilen eser-yazar eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
- 7
Mevlana'nın Hüsâmî-nâme adıyla da andığı, tarikata mensup olanları
(müritleri) ve acemileri irşat etmek ve toplumun eğitimi için yazdığı eserinin adı aşağıdakilerden hangisidir? - 8
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde Mesnevi'nin tamamını tercüme veya şerh eden şahsiyetler arasında yer almaz?
- 9
Aşağıdakilerden hangisi Fîhi Mâ Fîh adlı eserin Türkçe çevirisi yapmıştır?
- 10
Aşağıdakilerden hangisi hacca dair yazılan ilk Türkçe mesnevi olarak değerlendirilir?
- 11
Osmanlı âlimlerinin de Mevlana’ya ilgisi büyük olmuştur. Bilimler hakkında bilgi veren Mevzû’âtu’l-’ulûm isimli eserde Mevlana’yı “Hanefi mezhebinin kendisiyle şereflendiği ve aydınlandığı büyük bilginlerden ve değerli şeyhlerden biri, Konyalı Hazret-i Mevlana Celaleddin’dir” diyerek tanıtan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
- 12
Mevlana'nın şiiri, Horasan üslubu veya _______ tarzı diye bilinen Moğol öncesi Horasan ve Maveraünnehir şairlerinin üslubunun özelliklerini taşımaktadır.
Yukarıda boşluğu dolduracak kelime aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
- 13
Sultan Veled’in 1291 yılında yazdığı ilk mesnevisi olan ve 8760 beyitten oluşan bu eserde, 76 Türkçe beyit bulunmaktadır. Fe’ilâtün mefâ’ilün fe’ilün vezninde yazılan eserin kaynağı Mesnevî’dir. Sultan Veled bu eserinde, insanın kendisini bilmesini öğütlediği gibi, ölmeden önce ölmeyi, ölümsüzlüğe ulaşmak için Tanrı’ya bağlanmayı, aşk ateşiyle pişmeyi ve nefsin kötülüklerden nasıl arınması gerektiğini anlatır. Bunları yapabilmek için de bir mürşide (=rehbere) ihtiyaç olduğunu belirtir. Bu eser Sultan Veled’in hangi eseridir?
- 14
".........., Mevlana’nın sırdaşı Hüsameddin Çelebi’nin ısrarları üzerine yazılmıştır. Hüsameddin Çelebi’nin bir eser yazma isteği üzerine Mevlana eserin ilk on sekiz beytini kendisi yazmış, daha sonra o söylemiş ve Hüsâmeddin Çelebi yazmıştır. Altı defter/cilt ve yaklaşık yirmi dört bin beyit civarında olan esere hatimeyi (=sonucu) Sultan Veled yazmıştı. Mevlana ikinci defterin ilk beyitlerinde bu deftere 13 Mayıs 1264 günü başlandığını açıkça ifade etmektedir."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- 15
Divan-ı Kebir eseri kime aittir?
- 16
“Onun içindeki odur” veya yorumla, “ne varsa onda var” anlamına gelen bu eserde, Mevlana’nın bazı sohbetleri sırasında sorulan sorulara verdiği cevaplara; tasavvuf, din, ahlak ve felsefe ile ilgili görüşlerini anlattığı, dünya, insan ve şiir anlayışından söz ettiği konuşmalarına yer verilmiştir. Bu eser de, diğer eserlerinin çoğunda olduğu gibi Sultan Veled ve ona bağlı kimseler tarafından tutulan notlar olup vâkıât (=ders notları) türünün Anadolu’daki ilk örneğidir.
Yukarıda bahsi geçen eser aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- 17
Aşağıdaki şahsiyetlerden hangisi XIII. yüzyılda Anadolu'da ortaya çıkan dinî-tasavvufî edebiyatın ilk temsilcileri arasındadır?
- 18
I. Mesnevi
II. Fihi Mafih
III. Divan-ı Kebir
Yukarıda eserleri sayılan şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?
- 19
"Eğirdirli Hacı Kemal’in Câmi’ü’n-nezâir adlı nazire mecmuasında yer alan, kaside nazım şekli ile yazılmış 83 beyti elimizde olan eksik bir manzumedir. Câmiü’n-nezâir’in sonundaki listeye göre 100 beyit olması gereken eserin son 17 beyti bulunan yaprağının eksik olduğu anlaşılmaktadır."
Yukarıda yer alan paragrafta Ahmet Fakih'in hangi eserinden bahsedilmektedir?
- 20
Türk edebiyatında Mevlana’nın şahsına eserlerinde yer veren pek çok şair ve yazar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu yazar ve şairlerden biri değildir?