Xvı. Yüzyıl Türk Edebiyatı
2020–2021 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1XVI. yüzyılın başında Sultan II. Bayezit devrinde Istanbul'a gelmiş ve yeterli öğrenimi olmadığı hâlde, yeteneği sayesinde 30-40 yıl boyunca butün ı şairlerin hocası, yol göstericisi olmuştur. Yukarıda sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
- AHabibî
- BHayali
- CZati
- DFuzuli
- ENevi
- 2Selimnameler ile ilgili aşagıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AUsluplarına gösterilen özen dolayısıyla edebi bir değer de ihtiva ederler.
- BHalkın milli gururunu okşayan ve orduyu savaşa teşvık eden eserleridir.
- CSüleymannamelerle birlikte devletin en güçlü dönemini dile getirdikleri için baştan sona zafer ve başarıların anlatımıyla doludurlar.
- DGazavatname, fetihname, zafername gibi Osmanlı tarihinin eksik bıraktığı noktaları tamamlayan eserlerdir.
- EXVI. yüzyılda sadece Türkçe olarak ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserlerin sayısı otuz kadardır.
- 3Meşairü'ş-Şu'ara adli tezkirenin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- AKemal Paşazade
- BMüeyyedzade Abdurrahman
- CTaci Bey
- DÂşık Çelebi
- ECafer Çelebi
- 4Babür Şah ---- adlı eserini çocukları Hümayun ve Kâmrân'a öğüt vermek maksadıyla yazmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar?
- ABabür Divanı
- BAruz Risâlesi
- CMübeyyen
- DBaburname
- ERisale-i Validiyye
- 5Gülşeni'nin Farsça yazdığı en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- APendname
- BManevî
- CKıdemname
- DDivan
- EÇobanname
- 6Hatayî'nin dinî görüşlerini anlattığı öğüt nitelikli küçük bir mesnevi olan eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- AManevî
- BNasihatname
- CDehname
- DHatayi Divanı
- EGulşen-i Raz
- 7Gözleri sabr u selâmet mülkini târâc eder Bir amânsız gamzesi Tatar dirsen işte sen Yukarıdaki dizede altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- AHuzur
- BPara S orul
- CGayrimenkül
- DNefes
- EUlke
- 8Lebleri mül saçları sünbül yanağı berk-i gül Bir semen-ber serv-i hoş-re ar dirsen işte sen Yukarıdaki beyitte güzelin özellikleri sıralanırken kullanılan benzetmelerle yapılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- ATeşbih
- BTelmih
- CTecahúl-i arifane
- DLeff ü neşr
- ETevriye
- 91. Hayali, özellikle gazel şairi olarak Osmanlı şaırlerince usta kabul edilmıştir. Il. Onun gazellerinde, Necati ile Zati'nin tecrübesini devralmak suretiyle yerli unsurları tasavvufi heyecanla dönüştürdüğü görülür. IlI. Rumelili şairlerin eserlerinde görülen dünyaya karşı mesafeli duruş, samimi eda, yerlilik arzusu ve tasavvufi heyecan Hayali'nin şiirlerinde görülmez. Yukarıda verilen Hayali ile ilgili ifadelerden hangileri doğrudur?
- AYalnızl
- BYalnız Il
- CI ve ll
- DI| ve ill
- EI, Il ve Ill
- 10Emrî ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADivan şiirı gelenegı içınde daha çok muamma şairi olarak tanınmıştır.
- BŞiirin hüner tarafına yönelmiştir.
- CÇağdaşlarınca şiirleri kapalı bulunmuştur.
- DŞiirini ustaca kuran şairlerdendir. Gazellerinde söyleyiş mükemmelliginin
- Eüzerinde yoğunlaşmıştır.
- 11Ey hâce fenâ ehline zinhâr ululanma Dervişi bu mülkün şeh-i bi-hayl ü haşemdür Yukarıdaki beyitin diliçi çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?
- AEy dost! Kötü İnsanlara karşı büyüklük taslama; onlar bulundukları yerin kıymetini bilmezler.
- BEy efendi! Dünyaya kayıtsız olanlara sakın büyüklük taslama. Bu ülkenin dervişi; ordusu ve kimsesi olmayan bir sultandır.
- CEy tüccar! Yoksul kişilerin yanında kibirli davranma; derviş gibi görunmelerine aldanma. Onların görkemli mülkleri vardır.
- DToprak gibi alçak gönüllü ol ki Allah mertebeni yüce eylesin. Alçak gönüllü olan kişi âlemin baş tacıdır.
- E/ Ey saki! Dünyaya değer vermeyenlerden uzak dur; onların kendi mekânlarında nasıl kötülük yapacaklarını bilemezsin.
- 12Şair, tarihçi ve devlet adamı olarak tanınan, 1541'de Gelibolu'da dogan ve ilk mahlası Çeşmî olan divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
- AEmir Ahmed Buhari
- BLamiî Çelebi
- CRuhî-i Bağdâdi
- DMustafa Âlî
- EHayali
- 13Gül ü Bülbül adlı mesnevide "sevgili"yi temsil eden sembol aşağıdakilerden hangisidir?
- AGulşen
- BLale
- CGul
- DBülbül
- ESünbul
- 14Kara Fazlî'nin mesnevisi alegorik (temsili) bir eser niteliğindedir. Ilk bakışta beşerî bir aşk hikâyesini anlatır gibi görünen eser, şairin mesnevinin sonunda l hikâyede kullandığı sembollerin karşılıklarını vermesiyle tasavvufi bir kimliğe bürünür. Dönemin en önemli mesnevileri arasındadır. Yukarıda sözü edilen mesnevi aşağıdakilerden hangisidir?
- AŞah u Geda
- BVarka ve Gulşah
- CCemşid ü Hurşid
- DGul ü Bülbül
- EŞem ü Pervane
- 15Ilk örnekleri XVI. yüzyılda görülmeye başlayan -, Fars edebiyatındaki "şehrâşûb" türündeki eserlerden hareketle Turk edebiyatının ürettigi bir şiir türüdür. Bu türde bir şehrin güzelleri ve güzellikleri övülür. Çoğunlukla mesnevi nazım şekilleriyle yazılan türün zaman zaman başka nazım şekilleriyle yazıldığı da olmuştur. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Aşehrengizler
- Bsurameler
- Cmenakıbnameler
- Dpendnameler
- Eesrarnameler
- 16----, Bursalı Celili'nin konu bakımından orijinal özellikler gösteren bir mesnevisidir. Aruzun "fe'ilâtün mefâ'ilün fe'ilün" kalıbıyla yazılmış 87 beyitlik küçük bir eseridir. Altın, gümüş, mihenk arasında geçen bir hikâyeyi konu edinir. Şair burada kendi hâlini anlatmış, degerinin bilinmediğini sembollere yüklediği anlamlar üzerinden anlatmaya çalışmıştır. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AMehekname
- BIşretname
- CSakîname
- DHecrname
- ESurname
- 17Safi'nin "Hasbihâl" isimli eseri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AYirmi bölümden meydana gelmektedir.
- B830 beyitten oluşmaktadır.
- C1586 tarihinde yazılmıştır.
- DŞair toplumun farklı kesimlerinden insanlar hakkında bilgiler içerir.
- E"Feilâtün mefâilün filün" vezniyle kaleme alınmıştır.
- 18Aşağıdakilerden hangisi Münşeat Mecmuaları'nın özelliklerinden biridir?
- ABilim adamlarının egitimleri, başlıca hocaları ve eserleri zikredilir. Şairlerin şiirlerinden ornekler verilir.
- BÇizilen portre son derece canlıdır; fakat verilen bilgilerin belgelendirilmesi her zaman mümkün değildir.
- CBu tarzdaki eserler, belirli yer ve durumlarda yazıldığı, özellikle de ornek aldığı kaynaklardaki biçimini büyük ölçüde koruduğu için ilk örneklerinden itibaren pek değişime uğramamıştır.
- DDili sade, mantıklı ve inandırıcı olmalıdır.
- EBilgi vermeyi hedef alan ama bu işlemi bir üslup endişesi ve edebî incelikle yapmayı hedefleyen eserlerde kullanılır.
- 19Aşağıdakilerden hangisi Lütfi Paşa'nın eserlerinden biridir?
- AŞıkâyetname
- BVasiyetname
- CHace-i Cihan
- DÂsafname
- ETazarruname
- 20İlmî üslup ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABilgi vermeyi hedef alan ama bu işlemi bir üslup endişesi ve edebî incelikle yapmayı hedefleyen eserlerde kullanılır.
- BPek çok eserin giriş bölümlerinde sanatlı ve secili anlatım tercih edilir.
- CKişiye ve olaya göre değişen kalıplaşmış bazı yapılar kullanılır.
- DBu tarz eserlerde benzetmeler, alıntilar, mecaz, istiare ve seci gibi sanatlar yer alır.
- EBu üslupta cümleler kısadır ve cümleyi oluşturan kelimeler büyük ölçüde isim ve fillerden ibarettir.