Xvı. Yüzyıl Türk Edebiyatı
2022–2023 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Selimnameler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AHalkın milli gururunu okşayan ve orduyu savaşa teşvik eden eserleridir.
- BGazavatname, fetihname, zafername gibi Osmanlı tarihinin eksik bıraktığı noktaları tamamlayan eserlerdir.
- CXVI. yüzyılda sadece Türkçe olarak ve mensur şekilde kaleme alınan bu eserlerin sayısı otuz kadardır.
- DÜsluplarına gösterilensoözen dolayısıyla edebi bir değer de ihtiva ederler.
- ESüleymannamelerle birlikte devletin en güçlü dönemini dile getirdikleri için baştan sona zafer ve başarıların anlatımıyla doludurlar.
- 2Mevlevi şeyhi Yusuf-ı Sineçâk'ın kardeşi -...- Kalenderîlerin hayat tarzlarına yakın duruşu ve hatta benimsediğini gösteren beyitlerinden ötürü Safevî-Osmanlı mücadelesiyle ayrışan Şiî-Sünnî anlayışın Sünnî taraftarlarınca yeteri kadar güvenilmeyen bir şairdir. Bu güvensizlik ortamını hemşerisi Hayali de onun aleyhine kullanmıştır. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AHayreti
- BRevânî
- CFevrî
- DFigânî
- ENihâli
- 3Bahr-i aşk içre yürürsem n'ola yelken torıda Bir harâmi bakıcı yäre esir oldum ben Dûd-ı âhum direk oldu bu zemîn keştîdür Bir yeni yelken olubdur ana gerdûn-ı köhen Eger oldunsa mahabbet denizinde mellâh Pusula şevk gerek harti gam u derd ü mihen Aşk deryâsına saldunsa gönül zevrakını Bulımazsın bu yakalarda dilâ sen mesken Hûblar forsa sana kaçup kenâr olmaz ise Olma anlardan alarga bir iki gün katlan Yukarıda, yazıldığı dönemden itibaren pek çok şair tarafından tanzir ve tahmis edilen meşhur bir kasideden alıntılanan mısraların şairi, metnin soz varlığına göre aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- AHayali
- BHayreti
- CAgehî
- DUsuli
- EBaki
- 4Şah İsmail'in șiir diliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AŞiirlerinde Osmanlı Türkçesinden farklı, Azeri Türkçesine özgü kullanımlara yer vermiştir.
- BBenzetme edatı olarak tek/teki sözcüklerini kullanmıştır.
- CYön/taraf anlamında "sayru" sözcüğü kullanmıştır.
- DŞiirlerine Doğu Türkçesinin›ses ve söz varlığından bazı unsurlar yansımıştır.
- EArı ve duru Türkiye Türkçesiyle şürler söylemiştir.
- 5Gülşenî'nin Farsça yazdığı en önemli eseri aşağıdakilerden hangisidir?
- AÇobanname
- BDivan
- CPendname
- DKıdemname
- EManevi
- 6Allah aşkını konu edinen, Allah'a övgü ve yakarış için yazılan şiirlere Gülşenîler ne ad verirlerdi?
- ANefes
- BTapuğ
- CDeyiş
- DIlahi
- EAyin
- 7Gözleri sabr u selâmet mülkini târâc eder Bir amânsız gamzesi Tatar dirsen işte sen Yukarıdaki dizede altı çizili sözcüğün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
- AHuzur
- BPara aof.sorula
- CGayrimenkül
- DNefes
- EUlke
- 8Lebleri mül saçları sünbül yanağı berk-i gül Bir semen-ber serv-i hoş-reftâr dirsen işte sen Yukarıdaki beyitte güzelin özellikleri sıralanırken kullanılan benzetmelerle yapılan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- ATelmih
- BLeff ü neşr aof
- CTeşbih
- DTevriye
- ETecahül-i arifane
- 9Aşağıdakilerden hangisi Fuzulî'nin maktel türündeki eseridir?
- AMatla'u'litikad fi marifeti'l-mebde ve'l-me'ad
- BRind u Zahid
- CSıhhat u Maraz
- DHadikatu's-Sueda
- EHeft-cam
- 10Hayâli şâh-ı aşk oldum dahi bu akl-ı hercâyî Gönül mülküne ayak basmasın muhkem yasağum var Müşevveş leff ü neşr sanatı örneği olan yukarıdaki beytin ilk dizesindeki "aşk" sözcüğü ikinci dizedeki "gönül" ile ilişkilidir. İkinci dizedeki "mülk" ile ilişkili olarak ilk dizede kullanılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
- AŞâh
- BHayâlî
- CAşk
- DAkıl
- EHercâyî
- 11Hasret-i la'lün ile cân virür Emri sanemâ Gözleri kan akıdur üstine giryân olmuş Yukarıdaki dizede "sanem" kelimesinin "güzel" yerine; "la'l" kelimesinin ise "dudak" yerine kullanılmasıyla yapılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- AIstifham
- BIstiâre aof.
- Cİştikâk
- DLeff ü neşr
- ETevriye
- 12Elden komasun câm-ı meyi gül gibi bir dem Her kim ki bu gamhânede dilşäd olayın dir Yukarıdaki beyitte Bağdatlı Ruhi'nin "gamhâne" kelimesiyle kastettiği aşağıdakilerden hangisidir?
- ADünya
- BKonak
- CSemt
- DMeyhane
- EGönül
- 13Gelibolulu Ali'nin kendi gazellerinden seçtiği yüz matla beytini bir araya getirerek oluşturduğu seçkiye verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?
- ALayihatü'l-Hakika
- BVaridatü'l-Enika
- CNusretnâme
- DGul-i Sad-berg
- ESadef-i Sad-güher
- 14Kara Fazli'nin mesnevisi alegorik (temsili) bir eser niteliğindedir. Ilk bakışta beşerî bir aşk hikâyesini anlatır gibi görünen eser, şairin mesnevinin sonunda l hikâyede kullandığı sembollerin karşılıklarını vermesiyle tasavvufi bir kimliğe bürünür. Dönemin en önemli mesnevileri arasındadır. Yukarıda sözü edilen mesnevi aşağıdakilerden hangisidir?
- ACemşid ü Hurşid SI
- BGül ü Bülbül
- CVarka ve Gulşah
- DŞem ü Pervane
- EŞah u Geda
- 15XVI. yüzyıl mesnevilerinden bahseden biri Behiştî, Kadimî, Celilî, Sevdayî, Larendeli Hamdî, Celalzade Salih gibi şairleri aynı başlık altında değerlendiriyorsa sözü edilen mesnevi aşağıdakilerden hangisidir?
- AYusuf u Züleyha
- BGül ü Bülbül
- CLeyla vü Mecnun
- DŞem ü Pervane
- EVarka ve Gulşah
- 16Ilk örnekleri XVI. yüzyılda görülmeye başlayan --, Fars edebiyatındaki "şehrâşûb" türündeki eserlerden hareketle Türk edebiyatının ürettiği bir şiir türüdür. Bu türde bir şehrin güzelleri ve güzellikleri övülür. Çoğunlukla mesnevi nazım şekilleriyle yazılan türün zaman zaman başka nazım şekilleriyle yazıldığı da olmuştur. Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Asurameler aof.sorula
- Besrarnameler
- Cmenakıbnameler
- Dşehrengizler
- Ependnameler
- 17Safi'nin "Hasbihâl" isimli eseri ile ilgili aşagıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- AYirmi bölümden meydana gelmektedir.
- B"Feilâtün mefâilün feilün" vezniyle kaleme alınmıştır.
- CToplumun farklı kesimlerinden insanlar hakkında bilgiler içerir. ir.net
- D830 beyitten oluşmaktadır.
- E1586 tarihinde yazılmıştır.
- 18Folklorik üslup ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi dogrudur?
- ABu tarz eserlerde benzetmeler, alıntilar, mecaz, istiare ve seci gibi sanatlar yer alır.
- BAnlatılan konuya ve olaya göre sözcükler seçilir.
- CEstetik değer kazandırmanın biçimsel gerekleri sağlanmakla birlikte metne sanat eseri niteliği kazandiracak ruh verilemeyebilir.
- DGünlük konuşma diline yakın, çeviri özellikleri taşıyan ve Türkçe sözlerin yoğun oldugu bu uslup, daha çok dini, tasavvuti ve dinî-destani konulu eserlerde görülür.
- EKadı sicilleri, tahrirler ve fetvalar gibi hukuk metinlerinde gelenekselleşmiş bir biçim vardır.
- 19Bediî üslupla yazılmış bir metnin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AFarsça tamlamalara yer verilmesi
- BKutsal metinlerden alıntı yapılması
- CAnlamı pekiştirecek manzumelere yer verilmesi
- DAruz ölçüsüne uygun cümle gruplarının kullanılması
- ESeci sanatının kullanılması
- 20İlmî üslup ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABu tarz eserlerde benzetmeler, alıntılar, mecaz, istiare ve seci gibi sanatlar yer alır.
- BBu üslupta cümleler kısadır ve cümleyi oluşturan kelimeler büyük ölçüde isim ve fiillerden ibarettir.
- CKişiye ve olaya göre değişen kalıplaşmış bazı yapılar kullanılır.
- DPek çok eserin giriş bolümlerinde sanatlı ve secili anlatım tercih edilir.
- EBilgi vermeyi hedef alan ama bu işlemi bir üslup endişesi ve edebî incelikle yapmayı hedefleyen eserlerde kullanılır.