Xvııı. Yüzyıl Türk Edebiyatı
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Gül âteş gül-bün âteş gülşen âteş cûybâr âteş Semender tıynetân-ı aşka besdir lâlezâr âteş Yukarıdaki beyitin aruz kalıbı aşağıdakilerden hangisidir?
- 2
Şeyh Galip'in "Gül âteş gül-bün âteş gülşen âteş cûybâr âteş, Semender-tıynetân-ı aşka besdir lâlezâr âteş" beyitinde hangi sanat yapılmıştır?
- 3
Veren bu sûret-i mevhûma revnâk reng-i hüsnündür
Gülistân-ı hayâlim nev-bahârım varsa sendendir
Bu beyitte Şeyh Galip “sen” biçiminde kime hitap etmektedir?
- 4İran edebiyatında sıkça kullanılan, Şeyh Galip’in şiirlerinde de geçen, ateşte yaşadığı ve oradan çıkınca öldüğü kabul edilen efsanevi hayvan türü, aşağıdakilerden hangisidir?
- 5Şeyh Galip’in bir terci-i bentinde sözünü ettiği ve sırrını saklamayıp açığa vurduğu için darağacına gönderilen sufî, ermiş aşağıdakilerden hangisidir?
- 6
"Meğer kilk-i sebük-cevlânın olmuş germ-rev Gâlib
Zemîn âteş zamân âteş bütün nakş u nigâr âteş"
(Galip! Meğer senin hızlı hareket eden kalemin de koşucu olmuş; zemin ateş, zaman ateş, bütün görünümler ateş olmuş)Şeyh Galip aşağıdakilerden hangi sanatı kullanarak " senin hızlı hareket eden kalemin de ısınmış" sözleriyle kendi kendine seslenmektedir?
- 7
"Çerâğ-ı bezm-i hecri olduğum yapmış yakışdırmış
Gönül pervânesine vuslat âteş intizâr âteş"
(Sevgili, ayrılık meclisinin lambası olmamı uygun görmüş. Oysaki gönül pervanesi için kavuşmak da beklemek de ateştir)Şeyh Galip, yukarıdaki dizelerinde aşağıdakilerden hangi sanatı uygulamıştır?
- 8
Hayâl-i hasret-i hâlinle âh etdikçe uşşâkın
Şeb-i fürkatda her dem ahterân eyler nisâr âteş
Beyitinde şairin “Âşık” yerine onun çoğulu “uşşâk” sözcüğünün kullanmasının nedeni nedir?
- 9
Şeyh Galip'in "Hemân ey sâkî bir sâgar tutuşdur dest-i dildâran, Gazabla bezme geldi şem‘-i meclis-veş yanar âteş" beyitinde betimlenen aşağıdakilerden hangisidir?
- 10Âdeme muttasıl ol tâ ki cüdâ olmayasın Secdeler eyle ki merdûd-ı Hudâ olmayasın Yukarıdaki beytinde Şeyh Galip, hangi inanışa telmihte bulunmuştur?
- 11
Divan şiirinde sessiz ve derinden yanıp yakılan âşığın simgesi aşağıdakilerden hangisidir?
- 12
Sabah esintisi, umut gözümün goncasından ateş çıkardı. Baharın şimşeği emellerimin gül bahçesine ateş bıraktı.
Yukarıdaki beyitte şair soyut birer kavram olan umudu gözle, emelleri ise gül bahçesi ile somutlaştırmıştır. Bu yolla şair aşağıdaki sanatlardan hangisini yapmıştır?
- 13
Aşk, bir ilahî mumdur; bense onun etrafında dönen bir pervaneyim. Şevk ve arzu bir zincirdir; gönlümse o zincire vurulmuş bir delidir.
Yukarıdaki beyitin "gönlümse o zincire vurulmuş bir delidir" kısmında aşağıdaki sanatlardan hangisi kullanılmıştır?
- 14
Mürekkebdir vücûdu tâ ezel yek-pâre sûzişden
Anâsırdan meğer uşşâka olmuşdur dûçâr âteş
Yukarıdaki beyitte âşıkların aşk ateşi içinde çok fazla yanmaları, onların payına dört unsurdan sadece ateşin düşmesi gibi hayali bir sebebe bağlanmış, sonra "meğer" edatıyla buna şüphe karıştırılmıştır. Burada söz konusu olan sanat aşağıdakilerden hangisidir?
- 15Terci-bentlerde her bendin sonunda aynen tekrarlanan beyte ne ad verilir?
- 16
"Mahrem-i râz olalı gamzenle oldu hâtırım
Âşinânın âşinâ bigânenin bigânesi"
Yukarıdaki beyitte altı çizili sözcüklerdeki söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
- 17
Yâ Rabbi ne intizârdır bu
Geçmez niçe rûzgârdır bu
Hep gussa vü hârhârdır bu
Duysam ki ne şîve-kârdır bu
Vuslat gibi bir merâmı yok muBeyitinde geçen "intizâr" kelimesinin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
- 18
Hayâl-i hasret-i hâlinle âh etdikçe uşşâkın
Şeb-i fürkatda her dem ahterân eyler nisâr âteş
Beyitinde şairin “Âşık” yerine onun çoğulu “uşşâk” sözcüğünün kullanmasının nedeni nedir?
- 19
Gül ateş, gülfidanı ateş, gül bahçesi ateştir. Akarsu (cuybar) ateştir. Aşkın semender yaratılışlıları için ateş olarak lale bahçesi (lalezar) yeterlidir.
Yukarıdaki beyitte gül, gülbün, gülşen, cuybar ve lalezar sözcükleri bir araya getirilerek bahçe ile ilgili aşağıdaki sanatlardan hangisi yapılmıştır?
- 20
Şiirlerdeki, "Ham sofuluk ile daima içki içilen meclis arasında anlam karşıtlığı bulunmasına rağmen, bunları ayırt etmemek, ikisini bir görmek" aşağıdakilerden hangi sanatı ortaya çıkarır?