Ünite Sınavı Soruları

Tiyatro eserini diğer edebî türlerden ayıran özellik, insanlara doğrudan ve güçlü olarak etki etme imkânına sahip olmasıdır. Savaş yıllarında halkı düşmana karşı ateşlendirmede, çocuklara vatan sevgisini ve kahramanlık hislerini aşılamakta tiyatronun gücü bir kez daha anlaşıldı. Bu dönemde, halkın savaş boyunca hayatının ve düşmanla mücadelesinin yansıtıldığı piyesler geniş yer tuttu. Mahmud Tarabî isimli tarihi piyes kime aittir?

İkinci Dünya Savaşı döneminde Özbek şiirinde esas konu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Dört yıl boyunca devam eden savaşın ardından edebiyat ve sanatın gelişmesine engel olan çeşitli baskıların da bulunduğunu söylemek gerekir. Komünist Parti, yazarları baskı altına almış, onları takip etmiş ve gözetim altında tutmuştur. Şeyḫzâde, Said Ahmet, Şuhrât, Şükrüllah gibi yetenek sahipleri de haksız yere cezaevine konulup uzak yerlere sürgün edilmiştir. Burada önemli olan nokta savaştan sonraki ilk dönemde de Özbek Edebiyatı’nın farklı şekillerde müdahalelere rağmen gelişiyor olmasıdır. Bunu aşağıdakilerden hangisi ile anlayabiliriz?

Özbek savaş şiirleri hazinesine cephedeki şairler de katkı sağlarlar. Şair, Sâġınçlı selâm (Özlem Dolu Selam) şiirlerini ordudayken yazmıştır. Manzum mektup şeklinde yazılan bu eserde şairin kendi çocuklarına hasretle ve içtenlikle hitap etmesi daha da anlam kazanır. Bu şair kimdir?

Cepheci genç şairin Cengçining koşıḳları (Savaşçının Türküleri, 1942) seçilmiş eserlerine girmiş Biz Yéngemiz (Biz Yeneceğiz), Marş, Ḳasemyâd (Yemin) gibi şiirleri savaş meydanında yazılmıştır. Şair, bir şiiri hakkında “Ben bu şiiri yazarken sağ elimde kalem ve sol elimde tabancanın horozu vardı. Çok uzaklarda yer gümbürdeyerek yarılıyordu. Yanan köylerden çıkan kara duman kıvrıla kıvrıla göğe yükseliyordu.” diye açıklamıştır. Bu şair kimdir?

Oynâḳ oynâḳ, âġır âġır âḳmâḳda ümrim, Gâh köz yumıb, gâh ufḳḳa bâtmâḳda ümrim./

Bâr cânini sadḳa eyleb şe’rge ḳoşıḳḳa, Siz yoḳâtgen sururlarnı tâpmâḳda ümrim/

Bâr cânini sadḳa eyleb şe’rge ḳoşıḳḳa,/

Siz yoḳâtgen sururlarnı tâpmâḳda ümrim/

Yukarıdaki bağımsızlık devri eserlerinlerinden biri olan şiir aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir? 

Aşağıda verilen yazar- eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Savaş yıllarında Aybek, Hamid Alimcan, Nezir Seferov, İbrahim Rehim, Nazarmed, Mumtâz Muhamedov’un hayat hikâyelerinde pek çok cephe olayı anlatılmıştır ve savaşçıların kahramanlıkları hikâye edilmiştir. Bu dönemde uzun hikâye (povest) türünün en iyi temsilcisi kim olmuştur?

Savaş yıllarında "Asrârbaba, Ḫâtınlar (Kadınlar), Batırali, Aydın’in Umr sâvġası (Ömür Armağanı”), Ér yürek (Cesur Yürek)" gibi eserleri Özbek edebiyatına kazandıran yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisi Rahmat Feyzî’nin aile hayatı ve ahlak-terbiye konularını ele aldığı hikâyesidir?

Uyak örgüsü, uyak türü ve dize sayısı bakımından birbirinin aynı üç bent ve bir sunu ile başlayan yarım bentten oluşan koşuk biçimi, nazım türündeki bir masal aşağıdakilerden hangisidir? 

Aşağıdakilerden hangisi Rahmat Feyzî’nin aile hayatı ve ahlak-terbiye konularını ele aldığı hikâyesidir?

Şiirlerinde Çolpan'ın tesirinde kalan ve Sovyet döneminde dili en güzel şekilde kullanan şair ve yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Özbek savaş şiirleri hazinesine cephedeki şairler de katkı sağlarlar. Şair, Sâġınçlı selâm (Özlem Dolu Selam) şiirlerini ordudayken yazmıştır. Manzum mektup şeklinde yazılan bu eserde şairin kendi çocuklarına hasretle ve içtenlikle hitap etmesi daha da anlam kazanır. Bu şair kimdir?