Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri
2014–2015 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Herat ekolü tezkireleri aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve dogru olarak verilmiştir? A) Mecalisü'n-Nefais, Mecmau'l-Havas, Baharistan B) Tezkire-i Devletşah, Heşt Behişt, Hatimetü'l- Eşar C) Baharistan, Tezkire-i Devletşah, Mecalisü'n- Nefais D) Âdab-ı Zurefa, Heşt Behişt, Gülşen-i Şuara E) Teşrifatü ș-Suara, Zübdetü l-Eşar, Baharistan - 2

Soru metni
Türk edebiyatında manzum tezkire yazan tek isim aşağıdakilerden hangisidir? A) Latifi B) Ahdi C) Güfti D) Beyani E) Fâizi - 3

Soru metni
Bir ön söz ve sekiz tabakadan oluşür Her tabakaya meclis adı verilmiştir. Tezkireyi oluşturan sekiz tabakada daha çok Herat, Horasan ve Azerbaycan'da yaşayan toplam 459 şair yer alır. Bunlardan 46'sı Türkçe şiir. söyleyen şairlerdendir. Yukarıda içeriği hakkında bilgi verilen tezkire aşağıdakilerden hangisidir? A) Meşairü'ş-Şuara flar.net B) Mecmau'l-Havas C), Teşrifatü'ş-Şuara D) Mecalisü'n-Nefais E) Künhü'l-Ahbar - 4

Soru metni
Ali Şir Nevayînin tezkireciliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Farsça Divanı ile birlikte tezkiresi iran edebiyatında kabul görmüştür. B) Şairler hakkında uzun uzadıya bilgi vermekten kaçınmıştır. C) Yalın fakat estetik bir dil kullanmıştır. D) Osmanlı sahasında yazılan tezkirelere model olmuştur. E) Sadece Türkçe şiir söyleyen şairlerin biyografilerine yer vermiştir. - 5

Soru metni
Anadolu sahasında ilk şairler tezkiresini yazan Sehi Bey'in esas meslegi aşağıdakilerden hangisidir? A) Meddahlık B) Defterdarlık C) Müderrislik D) Nişancılık E) Kâtiplik - 6

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi antoloji tipi tezkirelerden biri değildir? A) Faizi Tezkiresi B) Yümnî Tezkiresi C} Beyani Tezkiresi D) Seyrekzade Asım Tezkiresi E) Silahdarzade Tezkiresi - 7

Soru metni
Emsâl-âmiz güzel gazelleri ve hayâl-engiz bî- bedel ma'nâları çokdur. Ve cümle mala'larından bu birkaç matla anun eş'ârındandur. Sehînin "Heşt Behişt" adlı eserinden alıntilanan yukarıdaki cümlelerden hareketle aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bu cümlelerin ardından örnek beyitlere yer verilecektir. atasözü ve deyimlere asla yer B) Şiirlerinde vermez. C) Gazelleri güzeldir. D) Hayal ve anlam bakımından eşsiz gazelleri vardır. E) Ornek olarak verilecek beyitler gazellerinin matlalarıdır. - 8

Soru metni
Şevkî: İsmi Yûsufdur. Edirneli bir hatunun kulıdur. Küçicekden oğlı gibi besleyüp okutmış tahsil-i ulüm itmiş kitabet ilminde ser-amed cemi-i hutütı bi-manend yazar derdmend kimesne idi. İttifâk var ki hatt-ı rikâ'ı Yâkûtdan yeg yazardı. Memâlik-i Rûm'da her tarafda hüsn-i hattı ile müte'âref Arabî vü Pârsî vü Türki dilde eş'ârı var. Ehl-i ilm kısmındandur. Gâyet hoş-tab' nâzük-vücüd pür-şevk ve ıyş ü işret sever la'ubåli ehl-i zevk kimesne idi. Yukarıda biyografisi verilen şair ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Şairin adı Şevki, mahlası ise Yusuftur. B) Edirneli bir kadın eğitimini üstlenmiştir. C) Son derece neşeli yemeyi, içmeyi seven biridir D) Bilgin şairlerdendir. E) Yazısı çok güzeldir. - 9

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyıl tezkireleri arasında yer almaz? A) Heşt Behişt B) Meşairü'ş-Şuara C) Âdab-i Zurefa aof.sorulatkaey D) Gülşen-i Şuara E) Künhü'l-Ahbar - 10

Soru metni
جو او نظم كلمده ساد م و وداب غلم .10 وم عولده زواع غوم وانسام نزونه وادر. اردى. لذاظن ظمى ص لوله وسلوب شوى اكاوله در. لرات ونكادى لفاظ ومعلرده من من ئدى م ح كم وللوب رَص اودى خود اجماع وانداق وزره حرلملو Latifi Tezkiresi'nin Ahmed Paşa maddesinden alıntılanan yukarıdaki cümlelerden hareketle biyografisi verilen şair ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Kasideleri herkes tarafından beğenilir. B) Nükte dolu beyitleri vardır. C) Beyitleri ifade ve anlam bakımından sağlamdır. D) Tasavvuf erbabidir. E) Ahmet Paşa usta bir şairdir. - 11

Soru metni
Hz. Ali'nin 207 sözünün kıtalar halinde tercümesi olan ve Latifi tarafından yazılan eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Nazmü'l-Cevahir B) Füsu'l-i Erbaa C) Risale-i Tarif-i Evsaf of. D) Ravzatü'ş-Şüheda E) Şerh-i Hadis-i Erbain - 12

Soru metni
Latifi Tezkiresine yöneltilen en büyük eleştiri aşağıdakilerden hangisidir? A) Birçok şairı Kastamonuly olarak göstermesi B) Alfabetik sıra ile yazılması C) Her şaire yeteneğine göre yer ayırması D) Kısa ve secili cümleler kullanması E) Üşlubunun yer yer alaycı olması, - 13

Soru metni
"Eyzan" kelimesiyle aynı görevde kullanılan ibare aşağıdakilerden hangisidir? A) Nazm B) Ve lehu C) Li-muharrihi D) Li-müellifihi E) Mısra - 14

Soru metni
Eyyâm-ı riyazet ü itikafda peyda redif olan gazeli nazm itmiş. Hakka bi-nazir ü i'câz-şi'ar ve bi-karine gazeliyyat u eş'ardur. Hatta bu hakir ol şir-i güher-naziri tahmis itmişdür. Şöhret-i kâmilesine binâen matla'ını îrâdla iktifâ olınmışdur. Künhü'l-ahbar'ın "Usulî" maddesinden alıntılanan yukarıdaki metne göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Usuli'ni "peydâ" redifli gazelini Gelibolulu Âli çok beğenmiştir. B) "Peydâ" redifli gazel çok tanınmış olduğu için sadece ilk beytinin verilmesiyle yetinilmiştir. C) Usulî'ni "peydâ" redifli gazeli eși benzeri olmayan bir şiirdir. D) Gelibolulu Âli, Usulî'nin gazeline nazire söylemiştir. E) Usuli, "peydâ" redifli bir gazel yazmıştır. - 15

Soru metni
Tezkirenin en önemli tarafi, yazarının bizzat şairinden öğrendiği veya yakınlarından duyduğu en doğru ve geniş bilgiyi vermesi, bir psikolog gibi şairleri ve olayları tahlil etmesidir. Yukarıda özelliği verilen tezkire ve yazarı aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir? A) Tezkiretü'ş-Şuara-Hasan Çelebi B) Tezkire-i Suara-Latifi ular.net C) Heşt Behişt-Sehi D) Meşairü'ş-Şuara-Âşık Çelebi E) Gülşen-i Şuara-Ahdî - 16

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Gelibolulu Âlînin eserlerinden biri değildir? A) Mihr ü Mah B) Et-Tıbre'l-mesbuk C) Tuhfetü'l-uşşak D) Münșeat E) Nusretname - 17

Soru metni
Tezkire bir mukaddime; sultan şairler, şehzade şairler ve asıl şairler olmak üzere üç fasıl halinde düzenlenmiş olup birinci ve ikinci bölümde yer alan padişah ve şehzadeler kronolojik, üçüncü bölümde bulunan şairler ise alfabetik olarak sıralanmıştır. Vasf-r Şerîf-i Hazret-i Hace Efendi başlığı altında Hoca Sadüddin Efendi'yi bilgi, kültür, âhlak ve erdem bakımından övmüştür. Yukarıda hakkında bilgi verilen eser kime aittir? aof.sorula A) Hasan Çelebi B) Âşık Çelebi C) Ahdi D) Latifi E) Riyazî - 18

Soru metni
Bir metnin altına ya da kenarına konuyla ilgili yazılan açıklayıcı bilgiye ne ad verilir? A) Lüknetlik B) Şerh C) Arpalık D) ilâm E) Haşiye - 19

Soru metni
Âşık Çelebi'nin en önemli eseri olan ve 1568 yılında tamamlanıp devrin padişahı II. Selim'e takdim edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? A) Et-Tıbre l-Mesbuk B) Meşairü'ş-Suara C) Mecmu'a-i Sukuk D) Ravzatü'ş-Şüheda E) Ravzu'l-Ahyar - 20

Soru metni
Biyografisini anlattığı şairin örnek beyitlerini imale, rekâket, tam teşbih olmama, aruz kusuru taşıma, manaca uygunsuzluk ve yanlış eda gibi kusurlardan dolayı eleştiren yazar aşağıdakilerden hangisidir? A) Sehi B) Hasan Çelebi S C) Latifi D) Åşık Çelebi E) Gelibolulu Âli
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.