Eski Türk Edebiyatının Kaynaklarından Şair Tezkireleri
2018–2019 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
وزرانك علماسندن وشعرانك فضلا سندندر. بين الانام ولى الدين اوغلى ديمكله معروف باوجودكه علو نسب وكمال حسبله موصوفدر. والدلرى موالئ عظامدندر. مرحوم سلطان مراده قاضى عسكر وكندولر دخى سلطان محمده خواجه ايكن عقل مميز وشان بى نظير ايله وزير اولوب نظر عاليلرينه مظهر دوشمشلردر.
Yukarıdaki parçada söz edilen şair ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- 2Daha önceki devirlerde yaşamış şairleri eserine almayıp çağdaşlarının biyografilerine yer vermek suretiyle meslektaşlarından farklı bir yol izleyen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- 3Biyografisini verdiği şairlerin bazı şiirlerine müdahale ederek “Şu kelimenin yerinde bu olmalıydı.” tarzında eleştiren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- 4Hükümdar şairler arasında Muhibbî’ye, Türkçe şiir söyleyen şairler arasında Necatî ile Bakî’nin biyografilerine yer vererek yetiştiği muhitin dışındaki edebî faaliyetlere de ilgisiz kalmadığını gösteren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- 5Antoloji tipi tezkireler içinde şairler hakkında en az bilgi vermekle birlikte şairlerin ölüm tarihlerini kaydetme konusunda özen gösteren tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
- 6Tezkireleri, Türk edebiyatının diğer kaynaklarına göre daha ayrıcalıklı kılan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- 7Tezkirecinin eserini yazarken karşılaştığı sıkıntıları anlattığı, okurlardan beklentilerini sıralayıp eserinin başarılı olması için Tanrı’ya yakarışta bulunduğu bölüm aşağıdakilerden hangisidir?
- 8Ali Şir Nevayî tezkiresinde, sekizinci meclisin dışında her tabakanın sonunda ilave bilgilere yer vermiştir. Bir eksiği tamamlamak üzere ilave edilen kısımlara ne ad verilirdi?
- 9Aşağıdaki kavramlardan hangisi biyografilerin kısa, seçilen örneklerin fazla olduğu tezkire türünü nitelemek için kullanılmıştır?
- 10Latifî'nin kâtiplik mesleğine girdikten sonra kendisinin hem tanınmasına hem de Belgrad imaret kâtipliğine tayin edilmesine vesile olan "Bahariyye" kasidesini sunduğu devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
- 11Ahdi eserini üç ravza olarak tertip ettikten sonra ölümüne kadar geçen otuz yıl zarfında bir bölüm daha ekleyerek eserini dört ravza haline getirmiştir. Sonradan eklenen bu ravzada hangi meslek grubundaki şairlere yer vermiştir?
- 12Tezkirelerde “mecma-ı zurefâ ve menba-ı şu‘arâ” betimlemeleri aşağıdakilerden hangisini nitelendirmek için kullanılır?
- 13Usûlî: Vardarîdür. Şeyh Gülşenî halkasındandur. Bu gazel-i meşhûr anundur.
Vücûd-ı mutlakun bahri ne mevci kim ider peydâ
Ene’l-hak sırrını söyler eger mahfî eger peydâ
Yukarıda Usulî ile ilgili bir tezkire maddesinin tamamı verilmiştir. Üç cümleden ve bir örnek beyitten ibaret olan Usulî biyografisi 16. yüzyıl tezkirelerinin hangisinden alıntılanmıştır? - 14Osmanlı nesir dilinin tarihsel gelişimi konusunda inceleme yapmak isteyen bir araştırmacı aşağıdaki tezkirelerin hangisinden yararlanamaz?
- 15Sehî Bey'in "Heşt Behişt" adlı tezkiresini yazarken birebir model olarak aldığı eser aşağıdakilerden hangisidir?
- 16Doğu Türkçesi ile yazılan ikinci tezkire aşağıdakilerden hangisidir?
- 17Aşık Çelebi'nin tezkiresinden sonra yazılmıştır. Yazarı çoğunlukla ilmiye sınıfındaki şairleri eserine almıştır. Tanıdığı ve meşhur olan şairlerin biyografilerini uzun tutmuş, yeni yetişen şairlerin biyografilerini ise kısaca anlatmıştır. Tezkire ağır ve sanatlı bir üslupla kaleme alınmıştır.
Yukarıda sözü edilen tezkire ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir? - 18Latîfî Tezkiresi'ne yöneltilen en önemli eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
- 19Eserde yazarın tarihçiliği ve tarihçilik içinde de biyografi yazarlığı ön plana çıkar. Uzun bir mukaddime ve yazarın Rükn adını verdiği dört bölümden oluşan eserde, biyografiler genel tarihin içinde yer aldığı için şuara tezkirelerindeki örneklerden az da olsa farklı özellikler gösterir.
Yukarıda sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir? - 20Şiirlerinden ve tezkiresinden anlaşılacağı üzere yazarın hayatı yoksulluk içinde geçmiştir. Bu durum yazarda bedbahtlık duygusu uyandırmış, onun bu psikolojisi alaya, zaman zaman hicve yönelmesine sebep olmuştur. Yazar tezkiresinde kendisini telaşçı, zayıflıktan beli bükülmüş, tiryaki bir züğürt gibi tasvir eder.
Yukarıda söz edilen tezkire yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.