Bilim Felsefesi
2012–2013 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi somut bir nesne değildir? A) Bardaktaki su B) Odanın içindeki hava C) Masadaki elma D) Venüs gezegeni E) Pi sayısı - 2

Soru metni
Bilim felsefesinin amacı nedir? A) Bilimsel çalışmaların verimlilik derecesini belirlemek B) Bilimsel çalışmalara yeni boyutlar kazandırmak C) Bilim adamlarının uyması gereken ilkeleri ortaya koymak D) Bilimin ne olduğunu araştırmak ve ortaya koymak E) Bilimin tarihsel gelişimini irdelemek - 3

Soru metni
"a taşı zamanında 44.10 metre yüksekliğindeki kulenin tepesinden serbest düşmeye başlar ise, a taşı tı zamanından 3 saniye sonra kulenin dibinde bulunur mu?" deney sorusu aşağıdaki genel soru biçimlerinden hangisini örnekler? A) u yerinde ve [t1, t2] zaman aralığında Dı nesne-durumundan D2 nesne-durumuna geçen a nesne dizgesi var mıdır? B) a nesne dizgesi t zamaninda u yerinde F özelligini taşır mı? C) a nesne dizgesi tı zamaninda Di nesne durumunda ise, a nesne dizgesi t2 zamanında D2 nesne-durumunda olur mu? D) a nesne dizgesi t zamaninda D1 nesne durumunda mıdır? E) a nesne dizgesi t + 3 sn zamanında u yerinde F özelliğini taşır mı? - 4

Soru metni
Nedensel- Düzeneksel Açıklama • Modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Deneye konu olan a nesne dizesine deneysel düzenek adı verilir. B) Tümdengelimsel-yasacı açıklama modelinin bir karşı-örneği olan gönder ve gölgesi örneği, nedensel-düzeneksel açıklama modeli için de bir güçlük oluşturur. C) Açıklama işlemi, çıkarım yapmaya dayanmaz. D) Açıklama, açıklanan-olgunun gerçekleşmesine yol açan nedensel süreçler ve nedensel etkilemelere dayanır. E) Gönder ve gölgesi örneğindeki gönderin gölgesinin zaman içindeki değişimi bir sözde-süreçtir. - 5

Soru metni
Oncül 1: aı nesne dizgesi bir elmadır ve t anında s sepetinin içinde u1 yerinde bulunuyor. Öncül 2: s sepetinin içinde t anında bulunan bütün elmalar kırmızıdır. Sonuç: O halde, a1 nesne dizgesi t aninda u1 yerinde kırmızıdır. Yukarıda verilen tümdengelimsel çıkarımın her iki öncülünün doğru ve çıkarımın geçerli olmasına rağmen çıkarımın açıklama sağlamamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Ikinci öncülün yasa-görünümlü olmamasıdır. B) Birinci öncülün tümel-evetleme önermesi olmasıdır. C) Öncüllerden en az birinin tümel olmamasıdır. D) İkinci öncülün tümel-koşullu önerme olmasıdır. E) Sonuç önermesinde yer alan her terimin gözlem terimi olmamasıdır. - 6

Soru metni
Gerçekçilik-karşıtlığını benimseyen bilim felsefecileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Sadece gözlem verilerinin gözlemlenebilir olduğunu ve gözlem sonuçlarının gözlemlenebilir sayılamayacağını iddia ederler. B) Bir nesne veya özelliğin gerçekliğinin, onun doğrudan veya dolaylı olarak gözlemlenebilmesine bağlı olduğunu iddia ederler. C) Hiçbir gözlem aygıtıyla ilkece saptanamayan bir özelliğin bilimsel gerçekliğinin olamayacağını iddia ederler. D) Duyu organları ile algılanan özellikler ile ancak gözlem aygıtları ile/saptanabilen özellikler arasında sürekli bir geçiş vardır; bu nedenle böyle aygıtlarla gözlenebilen özelliklerin gerçek özellikler olduğunu iddia ederler. E) Nesnelerin doğrudan ya da dolaylı olarak gözlemlenebilen özelliklerinden bahsedilemeyeceğini iddia ederler. - 7

Soru metni
Bilim felsefesinde gözlemlenebilir nesne dizelerine ne ad verilir? A) Ideal-nesne dizgesi B) Salt-nesne dizgesi C) Mikro-nesne dizgesi D) Makro-nesne dizgesi E) Teorik-nesne dizgesi - 8

Soru metni
Yasa-görünümlü önermeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Her yasa-görünümlü önerme, tümel- koşullu önerme biçimindedir. B) Her tümel koşullu önerme, yasa görünümlü onermedir. C) Hiçbir yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlı değildir. D) Herhangi bir yasa-görünümlü önerme doğru ise bir yasayı gösterir. E) Her yasa-görünümlü önerme, eğer doğru ise yasacı açıklamalarda öncül olarak kullanılabilir. - 9

Soru metni
L. Newton'un devinim yasaları II. Kepler'in yasaları Galileo'nun serbest düşme yasası IV. Newton'un genel çekim yasası Yukarıdakilerden hangileri türetilmiş yasalar arasında yer alır? A) Yalnız I lar.ne B) I ve I!! aot .soru C) II ve I!! D) 1, II ve IV E) I, IlI ve IV - 10

Soru metni
Bayesci (Olasılıkçı) Pekiştirme Yönteminde hipotez sınamak için kullanılan ve önceden doğrulanmış gözlem önermelerine ne ad verilir? A) Gözlemsel Öndeyi Önermeleri B) Öndeyi Önermeleri C) Mantıksal Kapanış Önermeleri ar.net D) Teorik Önermeler E) Kanıt Onermeleri - 11

Soru metni
Belli bir yerle sınırlı olmayan düzenlilikleri ifade eden pekiştirilmiş hipotezlere ne ad verilir? A) Hipotez B) Teori C) Gözlem önermesi D) Yasa E) Aksiyom - 12

Soru metni
Hempel yönteminde pekişmemesi gereken bazı hipotezlerin pekiştirildiğini gösteren paradoksa ne ad verilir? A) Teorik Hipotezler Sorunu lar.ne B) Gönder-Golge Sorunu C) Duhem- Quine Sorunu D) Sonsuz Oğeli Evren Sorunu E) Kuzgun Paradoksu - 13

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Bayesci (Olasılıkçı) Pekiştirme Yöntemi'nin illeri sürdüğü görüşlerden biri değildir? A) Hipotezin sınama-öncesi olasılık derecesi (x), her zaman 0 < x < 1 biçimindedir. B) Hipotezin sinama-sonrası olasılik derecesi nesnel degildir. C) Bir hipotezin pekiştirilmesinin veya çürütülmesinin derecesi, sınama-öncesi ve sinama-sonrası olasılık dereceleri arasındaki farka baglıdır. D) Bir hipotezin yanlışlanması için sınama- sonrası olasılık derecesinin, sınama-öncesi olasılık derecesinden küçük olması gerekir. E) Bir hipotezin pekiştirilmesi için sınama- sonrası olasılık derecesinin, sınama-öncesi olasılık derecesinden büyük olması gerekir. - 14

Soru metni
Bilim felsefesinde Salt Tümevarımcı Görüş olarak bilinen yaklaşımı ortaya koyan filozof kimdir? A) G. Hempel B) W. Salmon C) S. Pierce D) F. Bacon E) K. Popper - 15

Soru metni
Hipotez Buluşu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bu görüşe göre, açıklayıcı yeni bir hipotez onu türetmek için kullanılan gözlem önermelerinde geçen terimlerin dışında yeni terimler kapsar. B) Hipotezler, bilim insanlarının salt hayal gücünün bir ürünü olarak kabul edilmezler. C) Bu görüşteki çıkarım biçimi, sadece tümevarımsal genellemeleri türetmeye yarayan çıkarım biçimidir. D) Hipotezler, önceden bilinen ancak henüz açıklanmamış dolayısıyla şaşırtıçı belli bazı olguları açıklama amacı guderler. of. E) Hipotezler, bilim insanlarının önceden doğruladıkları gözlem önermelerine dayanarak tümdengelimsel olmayan bir çıkarımla türetilir. - 16

Soru metni
Lakatos'un bilimsel araştırma programinin yordamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Negatif yordam, bir teorinin anomali ile Karşılaşması durumunda, anomalinin teorinin koruyucu kuşağına ait yardımcı hipotezlerden birinin yanlışlandığının kabul edilmesini sağlar. B) Pozitif yordam, teori dizisini oluşturan teorilere özgü olan koruyucu kuşakların adım adım ortaya konulmasını yönlendirir. C) Negatif yordam, teori dizisinin katı çekirdeğini korumayı amaçlar. D) Yordam, pozitif ve negatif olmak üzere iki çeşittir. E) Yordamı oluşturan kurallar, kesin kurallardır. - 17

Soru metni
Bir teorinin hipotezlerinden tümdengelimsel olarak türetilen bir gözlem veya yasa önermesinin değillemesi, doğrulanmış bir gözlem önermesi veya pekiştirilmiş bir yasa önermesi ise, bu önermenin dile getirdiği olguya ne ad verilir? A) Negatif olgu B) Anomali C) Anormal olgu D) Yanlışlayıcı olgu E) Olgusal sapma - 18

Soru metni
Kuhn'a göre bilimsel paradigmanin karşılaştığı anomalinin giderilmesi ne anlama gelir? A) Kabul edilmiş paradigmanın içerdiği teori çerçevesinde anomaliyi oluşturan olgunun beklenen bir olgunun buluşu olduğunu göstermenin olanaksızlığının kabul edilmesi B) Kabul edilmiş paradigmanın içerdiği teori çerçevesinde anomaliyi oluşturan olgunun bilimsel değerinin olmadığının ortaya konulması C) Kabul edilmiş paradigmanın içerdiği teori çerçevesinde anomaliyi oluşturan olguya açıklanmış bir olgu niteliği kazandırılması D) Kabul edilmiş paradigmanın içerdiği teorinin, olağan bilim dönemindeki gelişim sürecinde anomalinin göz ardı edilmesi E) Kabul edilmiş paradigmanın içerdiği teorinin olağan bilim dönemindeki gelişim sürecinin tamamlanarak bunalım dönemine geçilmesi - 19

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Kuhn'un bilimsel paradigma kavramının bileşenlerinden biridir? A) Sembolik genellemeler B) Birikimsel gelişim C) Katı çekirdek ular.ne D) Koruyucu Kuşak E) Anomali - 20

Soru metni
Lakatos'un gelişen veya yozlaşan teori dizisi görüşüne göre, A1, A2,...., Ag, Ato aynı bilim dalında ardı ardına gelen 10 tane teoriden oluşan bir dizi olsun. Buna göre, bu dizi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Verilen dizideki A1 - Ag teorilerinin tamami Alo teorisine indirgenebiliyor ve Alo teorisi hepsinden daha gelişmiş ise bu teori değişimine sürekli gelişim denir. B) Az teorisinden A3 teorisine geçişe teori değişimi olayı denir. C) Verilen dizinin gelişen teori dizisi olması için, Aı hariç bütün teorilerin kendisinden bir önceki teoriden daha gelişmiş olması gerekir. D) Verilen diziye göre teori değişim süreci, 9 tane ardı ardına gelen teori değişimi olayından oluşur. E) Verilen dizi gelişen bir teori dizisi ise, A5 teorisi A4 teorisinden daha gelişmiştir.
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.