2013–2014 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları

"Elimdeki demir parçasının uzunluğu 9.10 cm'dir." önermesi, sözü edilen demir parçasından oluşan nesne dizgesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir? A) Demir parçasının bir belirlenebilir özelliğini B) Demir parçası hakkında bir tümel-koşullu olguyu C) Demir parçası hakkında bir tümel-evetleme olgusunu D) Demir parçasının temel bir özelliğini E) Demir parçasının bir belirlenmiş özelliğini

Aşağıdakilerden hangisi gözlemin yapısına ilişkin öğelerden biri değildir? A) Gözlemlemenin zamanı B) Gözlemlenen nesne dizgesi C) Gözlem aygıtı D) Gözlem verileri E) Gözlemin yapıldığı yerin coğrafik yapısı

"Başarılı bir açıklamada açıklayan önermenin bileşenlerinin sayısı, açıklanan önermelerin sayısından çok küçük olmalıdır." iddiasını temel alan açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Kitcher'in Birleştirici Açıklama Modeli B) Olasılıksal Tümevarımsal-Yasacı Açıklama Modeli C) Bas Van Fraassen'in Pragmatik Açıklama Modeli D) Olasiliksal Tümdengelimsel-Yasacı Açıklama Modeli E) Friedman'ın Birleştirici Açıklama Modeli

Aşağıdakilerden hangisi teorik yasa olarak kabul edilebilir? A) İki kütle birbirini kütleleriyle doğru orantılı olan bir kuvvetle çeker. B) Insanlar 200'den çok atomdan oluşur. C) Bir molekülün kinetik enerjisi, molekülün hızının karesiyle doğru orantılıdır. D) Bir gök cisminin maddesel enerjisi, kütlesi ile doğru orantılıdır. E) Birbirine doğru hareket eden iki nesnenin birbirine göre bağıl hızlarının büyüklüğü, hızlarının büyüklükleri toplamına eşittir.

Aşağıdakilerden hangisi Anlambilimsel yaklaşımda "model" kavramını ifade eder? A) Bir teori oluşturulurken yol gösterici olarak takip edilen düşünürlerin her biridir. B) Bir teori oluşturulurken örnek alınan teoridir. C) Evrende varolan bir nesne dizesini ve/veya özelliklerini temsil eden maddesel ya da matematiksel bir nesnedir. D) Teorinin anlamınin ifade edilmesinde kullanılan sözdizimsel kurallardır. E) Teorinin teorik ve deneysel öğelerini ayırmaya yarayan mantiksal kurallar bütünüdür.

l. Onceden bilinen deneysel yasaları açıklamak ll. Daha önce bilinmeyen deneysel ya da teorik yasaları ortaya çıkarmak III. Daha önce bilinmeyen yalın olgulara ve/veya (deneysel ya da teorik) yasalara ilişkin öndeyilerde bulunmak Yukarıdakilerden hangileri teori kurmanın amaçları arasındadır? A) Yalnız II B) Yalnız III C) Ive ll D) II ve IlI E) I, Il ve III

Aşağıdakilerden hangisi "bilimsel öndeyi"ye bir örnektir? A) Uranyum atomunun radyoaktif olduğunu keşfederek, yıllardır bilimi meşgul etmiş bir problemi çözmek. B) Henüz bilinmiyorken teori gereği ışığın hizinin referans sistemine göreceli olmadığını tahmin etmek C) Görecelilik kuramının oluşturulmasıyla paradigma değişikliğine yol açmak. D) Teleskopu icat ederek, astronomi alanında birçok teorinin oluşmasına katkıda bulunmak E) Bilinmeyen en küçük asal sayıyı bularak şifreleme alanındaki gelişmelerin önünü açmak

Bilimsel bir teorinin aksiyomlaştırılmış önermeler dizesinin yani sira, matematiksel yapılar olan modeller de içerdiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir? A) Anlambilimsel yaklaşım C) Niceliksel yaklaşım B) Sentaktik yaklaşım D) Gerçekçi yaklaşım E) Olgusal yaklaşım

Gözlemlenemez şeyler ile ilgili yasalara ne ad verilir? A) Gözlemsel yasa .net B) Teorik yasa ar. C) Pratik yasa orul D) Sözde-yasa aof. E) Öz yasa

Aşağıdakilerden hangisi, Nicod'un yöntemine göre, Vx(Fx → Gx) biçiminde ifade edilen bir hipotezin olumsuz örneklemesidir? A) Fa ^ ~Ga B) ~Fa ^ Ga apr.Sdtayar.net C) Fa v ~Ga D) ~ Fa v Ga E) ~ (Fa v~Ga)

Hipotezli-Tümdengelimsel Pekiştirme yönteminde, hipotezler nasıl çürütülür? A) Tümevarımsal çıkarımla B) Sezgilerle C) Hipotezin yalın olmadığının ortaya konmasıyla D) Türetilmiş gözlem önermelerinin yanlışlanmasıyla E) Hipotezin yeni bir hipotez olmadığının gösterilmesiyle

l. Tümevarımsal genelleme önermesi başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilebilir. Il. Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir. III. Sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir. Yukarıda verilen "salt tümevarimcı görüş"ün bilimsel yöntem aşamaları, aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır? r.net A) I- II - III B) I-II - II C) I-I-IlI D) I-III-1 E) II - II-1

Duhem-Quine sorununa yol açan genel neden aşağıdakilerden hangisidir? A) Gerçekçi olasılik fonksiyonlarının belirlenememesi B) Gözlem araçlarının pek çoğunun güvenilmez olması C) Gözlemlenen nesne dizelerinin sürekli değişmesi D) Bilimsel kuramlarda yardımcı hipotezlerin varlığı E) Bilimsel yasaların soyut önermeler olması

Genel olarak belli bir zaman ile belli bir yere sınırlı olmayan düzenlilikleri ifade eden pekiştirilmiş hipotezlere ne ad verilir? A) Önerme B) Yasa C) Teori D) Hipotez E) Aksiyom

A1,A2,.... A9,A10 aynı bilim dalında ardı ardına ortaya koyulan 10 teoriden oluşan bir dizidir. Bu dizinin gelişen teori dizisi olması için gerekli koşul aşağıdakilerden hangisidir? A) A1 dışındaki her Ai teorisinin bir önceki teoriden daha gelişmiş olması B) Dizideki en az bir teorinin bir önceki teoriden daha gelişmiş olması C) A10 teorisinin diğer 9 teorinin hepsinden daha gelişmiş olması D) A1 teorisinin sonraki 9 teorinin hepsinden daha gelişmiş olması E) A1 teorisinin daha sonraki 9 teorinin en az birinden daha gelişmiş olması

Aşağıdakilerden hangisi, Nagel'e göre indirgemenin biçimsel koşullarından biridir? A) Indirgenen teorinin postulatlarında geçen her terim, indirgeyen teorinin postulatlarına birer gözlem terimi olarak aktarılmalıdır. B) İndirgenen teorinin her postulatı, indirgeyen teorinin postulatlarından tümdengelimsel çıkarımla türetilebilmelidir. C) Indirgeyen teoriyi pekiştiren her gözlem önermesl, indirgenen teoriyi de pekiştirmelidir. D) İndirgenen teorideki bütün teorik terimler, indirgeyen teoride gözlem terimine dönüştürülmelidir. E) İndirgeyen teori, indirgenen teoriye göre daha fazla gelişmiş olmalıdır.

Bir teori dizisinin Kati çekirdeği aşağıdakilerden hangisidir? A) Dizideki tüm teorilerde ortak olan temel hipotezler kümesidir. B) Teorilerin yardımcı hipotezleri kümesi C) Pekiştirmenin tümdengelimle sağlanması D) Pekiştirmenin bilim insanların görüşleriyle sağlanması E) Deneysel önermelerin de örnekleme yoluyla pekiştirilebilmesi

Bir olgunun giderilemez anomali olmasının şartı aşağıdakilerden hangisidir? A) Bu olguyu ifade eden bir önermenin bulunmaması B) Bu olguyu ifade eden önermenin deneysel olarak yanlışlanması C) Bir olgu sayesinde çok sayıda teoriyle çelişmeyen çıkarım yapılabilmesi D) Bu olguyu ifade eden önermeyle teorinin temel hipotezlerinin çelişmesi E) Olgunun eski bir teoriyle uyumlu olması

1. Yeni teorinin eskisinden daha gelişmiş olması Il. Eski teorinin, yerine gelen yeni teoriye indirgenebilmesi IlI. Yeni teorinin eski teoriyle çelişmesi Yukarıdakilerden hangileri, Nagel'in indirgemeci gelişim görüşüne göre, bir teorinin yerini ikinci bir teorinin almasının şartlarındandır? A) Yalnız l aof,sory B) Yalnız I!! C) | ve l| D) II ve I!l E) I, II ve IlI

Kuhn'un geliştirdiği disipliner matriks olarak adlandırilan bilimsel paradigma kavramı aşağıdakilerden hangisini içermez? A) Sembolik genellemeler B) Metafizik ilkeler ve modeller ne C) Eski paradigmalar D) Ornek problem çözümleri E) Bilimsel değerler