Bilim Felsefesi
2014–2015 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi yalın-olmayan bir gözlem önermesidir? A) a bir sopadir. B) a bir kalemdir. f. C) a bir kuştur ve a mavidir. D) a bir metaldir. E) a bir asittir. - 2

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi tümevarımsal bir çıkarımdır? A) a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve tı zamaninda yeterınce ısıtıldığında genleşiyor. Tüm metaller birbirinden farklı yer ve zamanlarda ısıtıldığında aynı biçimde davranır. Oyleyse, tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşir. B) a1 bir metaldir. Metaller ısıtıldığında genleşir. Oyleyse, büyük olasılıkla a1 de ısıtıldığında genleşir. C) Einstein insandır. İnsanlar düşünür. Öyleyse, Einstein düşünür. D) Ece'nin ismi kısadır. Tüm kısa isimli insanlar bilim insanıdır. Oyleyse, Ece bir bilim insanıdır. E) a1 bir metaldir ve u1 yerinde ve tı zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. az bir metaldir ve uz yerinde ve tz zamanında yeterince ısıtıldığında genleşiyor. Oyleyse, büyük olasılıkla tüm metaller yeterince ısıtıldığında genleşir. - 3

Soru metni
Geçerli bir tümevarımsal çıkarım bilgi- artıran bir çıkarımdır. Il. Geçerli bir tumevarimsal çıkarımın öncülleri doğru olup sonucu yanlış olabilir. III. Yeni öncüllerin eklenmesi tümevarımsal çıkarımın geçerliliğini değiştirmez N. Tümevarımsal çıkarım dereceli değildir. Tümevarım ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) I ve ll B) I ve IV C) II ve Ill D) II ve IV E) I, II, III ve IV - 4

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi gözlemin yapısını oluşturan öğelerden "gözlemlenenler"in içinde yer almaz? A) Gözlemlenen a nesne dizgesi B) Gözlem sonucu C) Gözlemci D) Gözlemlenen u yeri E) Gözlem verileri - 5

Soru metni
Aşağıdaki bağıntılardan hangisi yansımalı (refleksif) bir bağıntı değildir? A) İki sayıdan birinin diğerine eşit olması ilişkisi B) İki kişiden birinin diğerinin akrabası olması ilişkisi C) iki kişiden birinin diğeriyle evli olması ilişkisi D) İki sayıdan birinin diğerinden büyük olması aofi ilişkisi E) İki ülkeden birinin diğeriyle savaşta olması ilişkisi - 6

Soru metni
Bir önermenin bilgisel olasılığı neyi ifade eder? A) Önermeyi doğrulayan olayın dünyada ne sıklıkla gerçekleşeceğini B) Önermeyi doğrulayan olayın dünyada o ana kadar ne sıklıkla gerçekleştiğini C) Önermenin tümdengelimsel olarak temellendirilip temellendirilemeyeceğini D) Önermenin kabul-edilebilirlik derecesini E) Onermenin karşılık geldiği olayın dünyada gerçekleşip gerçekleşmediğini - 7

Soru metni
"A durumu niye gerçektir?" sorusu ne çeşit bir sorudur? A) Gözleme yol açan soru B) Hipotez sınamaya yol açan soru C) Açıklamaya yol açan niye-sorusu D) Sınamaya yol açan niye-sorusu E) Kapanış sorusu - 8

Soru metni
Bilimsel bir teorinin aksiyomlaştırılmış önermeler dizesinin yanı sira, matematiksel yapılar olan modeller de içerdiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir? A) Sentaktik yaklaşım B) Anlambilimsel yaklaşım C) Niceliksel yaklaşım D) Gerçekçi yaklaşım E) Olgusal yaklaşım - 9

Soru metni
Yasa-görünümlü önermeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Her yasa-görünümlü önerme, tümel- koşullu önerme biçimindedir. B) Her tumel koşullu ônerme, yasa görünümlu onermedir. C) Hiçbir yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlı değildir. rular.! D) Herhangi bir yasa-görünümlü önerme doğru ise bir yasayı gösterir. E) Her yasa-görünümlü önerme, eğer doğru ise yasacı açıklamalarda oncül olarak kullanılabilir. - 10

Soru metni
Gözlem önermelerinde geçip gözlemlenebilir bir nesne dizesini, olayı ya da özelliği gösteren terime ne ad verilir? A) Nesne B) Olgu C) _Salt-olanaklı durum aof.sorulai D) Gözlem terimi E) Teorik terim - 11

Soru metni
Popper uzun sürede yanlışlanmayan hipotezlere ne ad verir? A) Dayanaksız Hipotez B) Dayanıklı Hipotez C) Kararlı Hipotez D) Kararsız Hipotez E) Her Şeyin Teorisi - 12

Soru metni
1. E, gözlemlenmiş olan şaşırtıcı olguyu dile getiren önermedir. II. Eğer H hipotezi doğru olsaydı, Eyi açıklamış olurdu. IlI. O halde H hipotez olarak kabul edilebilir. Yukarıdakilerden hangileri Hipotez-Buluşu görüşünün genel biçimi içinde yer alır? A) Yalnız l aof.soru B) Yalnız ! C) Yalnız I!I ste™ D) I ve Ill E) I, Il ve III - 13

Soru metni
13, Deneysel hipotezlerin yanı sıra teorik hipotezlerin de örnekleme yoluyla pekiştirilebileceği, böylelikle, bu hipotezlerin bütüncül olarak değil tek tek sınanabileceğini ileri süren Glymour'un ortaya koyduğu yönteme ne ad verilir? A) Nicod Yöntemi B) Kendi-Kendini Pekiştirme Yöntemi C) Hempel Yöntemi D) Bayesçi (Olasılıkçı) Pekiştirme Yöntemi E) Hipotezli-Tümdengelimsel Pekiştirme Yöntemi - 14

Soru metni
Bayesçi (Olasılıkçı) anlayışta, pekiştirme ne anlama gelir? A) Sınama sonrası olasılık değerinin sınama öncesi olasılık derecesinden küçük olması B) Sınama sonrası olasılık değerinin sınama öncesi olasılık derecesiyle eşit olması C) Sınama öncesi olasılık değerinin 1'e yakın olması D) Sınama sonrası olasılık değerinin O'a yakın olması E) Sinama sonrası olasılık değerinin sınama öncesi olasılık derecesinden büyük olması - 15

Soru metni
Vx(Fx→Gx) önermesini olumlu ve olumsuz örnekleri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir? A) FanGa, Fas~Ga B) Fa1~Ga, FanGa C) FavGa, Fav~Ga D) Fav~Ga, FavGa E) FanGa, Fav~Ga - 16

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Lakatos'a göre bir bilimsel araştırma programının öğesidir? A) Bilimsel değerler B) Indirgenen teori C) Yordam D) Modeller E) Metafizik ilkeler - 17

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi, Nagel'e göre indirgemenin biçimsel koşullarından biridir? A) İndirgenen teorinin her postulatı, indirgeyen teorinin postulatlarından tümdengelimsel çıkarımla türetilebilmelidir. B) Indirgenen teorinin postulatlarinda geçen her terim, indirgeyen teorinin postulatlarına birer gözlem terimi olarak aktarılmalıdır. C) Indirgeyen teoriyi pekiştiren her gözlem önermesi, indirgenen teoriyi de pekiştirmelidir. D) Indirgenen teorideki bütün teorik terimler, indirgeyen teoride gözlem terimine dönüştürülmelidir. E) Indirgeyen teori, indirgenen teoriye göre daha fazla gelişmiş olmalıdır. - 18

Soru metni
Thomas S.Kuhn'un, "Teori ilgili bilim insanlarına yeni problem ve araştırma alanları sağlamalıdır." şeklinde tanımladığı bilimsel değer aşağıdakilerden hangisidir? A) Verimlilik B) Yalınlık ,sorular.ne C) Kapsamlılık D) Bilimsel yarar E) Dakiklik - 19

Soru metni
1. Olgu-toplama problemleri Il. Teori-sınama problemleri Teori-geliştirme problemleri Yukarıdaki problemlerden hangileri "Olağan Bilim Problemleri" arasinda yer alır? A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve Il D) II ve Ill E) I, II ve I!I - 20

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Ad hoc (amaca özel) hipotezi ifade eder? A) Anomali olarak bilinen bir olguyu açıklayarak onu anomali olmaktan çıkaracak biçimde kurgulanmış olup yeni öndeyi veya açıklamalarla paradigmayı güçlendiren hipotezlerdir. B) Anomali olarak bilinen bir olguyu açıklayarak onu anomali olmaktan çıkaracak biçimde kurgulanmış olup yeni öndeyi veya açıklamalarla paradigma değişikliğine yol açan hipotezlerdir. C) Zaten açıklanmış olan bir olguyu başka bir biçimde açıklayarak paradigmayı zenginleştiren hipotezlerdir. D) Anomali olarak bilinen bir olguyu açıklayarak onu anomali olmaktan çıkaracak biçimde kurgulanmış olup hiçbir yeni öndeyi veya açıklamaya katkısı olmayan hipotezdir. E) Yeni bir olguyu açıklayarak paradigmayı zenginleştiren hipotezlerdir.
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.