2017–2018 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları

Bilimsel yöntemi oluşturan işlemler - ve düşünsel olarak ikiye ayrılır. Düşünsel işleme örnek olarak --- işlemi gösterilebilir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar? B) ontolojik - gözlem@of. A) psikolojik - hipotez kurma C) fiziksel - hipotez kurma D) fiziksel - deney E) ontolojik - deney

Aşağıdakilerden hangisi yalın bir olgudur? A) Tüm nesnelerin yeterince ısıtılırsa genleşmesi B) Bir elektronun elektrik yükünün negatif olmaması C) Bir bakır telin yeterince ısıtılırsa genleşmesi D) Tüm nesnelerin yeterince et isitilirsa genleşmemesi E) Bir elektronun elektrik yükünün pozitif olması

I. Deney, koşulları deneycinin müdahalesi sonucunda belirlenmiş olan bir gözlemdir. II. Deney, gözlem gibi doğaya sorulan bir soruyu yanıtlamak amacıyla yapılan bir işlem sayılabilir. II. Deneyi yapan bilim insanı veya bilim insanı ekibine deneyci denir. IV. Deneye yol açan soru koşulludur. Deney ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız l net B) I ve IlI C) I ve IV D) 1, II ve Il! E) I, II, III ve IV

"Pragmatik Açıklama" denilen bilimsel açıklama modelini ortaya koyan ve geliştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir? A) Bas van Fraassen B) Karl R. Popper C) Carl Gustav Hempelof. D) Wesley Salmon E) Philip Stuart Kitcher

l. Bilgisel olasılık Il. Istatistiksel olasılık Ill. Varlıksal olasılık Yukarıdakilerden hangileri bilim felsefesindeki olasılık çeşitlerindendir? A) Yalnız II B) I ve ll C) I ve Ii D) II ve Ili E) I, Il ve I!I

Aşağıdakilerden hangisi matematiksel bir model örneğidir? A) Maddenin hallerini gösteren noktasal tanecikler B) Atomun yapısını gösteren plastik yuvarlak ve yay parçalar C) Akustik rezonansı anlatan U şeklindeki çelik araç D) Kovalent bağ oluşumunu gösteren plastik nesneler E) Metal parçalardan yapılmış DNA molekülü modeli

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kısmen yorumlanmış teorinin ögelerinden biri değildir? A) Teorinin felsefesi B) Teorinin dili C) Teorik postulatlar D) Teorinin açıklamaları ve öndeyileri E) Teorinin bağlantı postulatları

Yasa-görünümlü önermeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Hiçbir yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlı değildir. B) Herhangi bir yasa-görünümlü önerme doğru ise bir yasayı gösterir. C) Analitik (yüklemi öznesinde içerilen) yargılardır. D) Bir yasa-görünümlü önerme yanlış olsa bile tümel-koşullu önerme biçimindedir. E) Her yasa-görünümlü önerme, eğer doğru ise, yasacı açıklamalarda öncül olarak kullanılabilir.

Bir teorinin bağlantı postulatları için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? A) Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlar olup teorik terimleri kısmen anlamlı kilarlar. B) Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri tam anlamlı kılarlar. C) Bağlantı postulatları, içinde yalnız teorik terimler geçen postulatlardır. D) Bağlantı postulatları, içinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçen önermeler olup teorik terimleri kısmen anlamlı kılarlar. E) Bağlantı postulatları, içinde yalnız gözlem terimleri geçen postulatlardır.

Bilimsel Teorilerin Sözdizimsel Yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Matematiksel modeller bu yaklaşımda kilit rol oynar. B) XX. Yüzyılın ilk yarısında mantıkçı empirist bilim felsefecileri tarafından geliştirilmiştir. C) Bilimin konusu olan nesne dizgeleri ile onlara ilişkin özellikleri, olguları, olayları, gözlemlenebilir ve gözlemlenemez olmak üzere iki kategorıye ayırır. D) Bu yaklaşımın savunucuları genellikle gerçekçilik karşıtlığı görüşünü benimser. E) Bu yaklaşımın savunucuları yalnızca gözlemlenebilir kategorisine ait olan şeylerin varolduğunu ileri sürerler.

I. Tümevarımsal genelleme önermesi başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilebilir. II. Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir. II. Sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir. Yukarıda verilen "salt tümevarımcı görüş"ün bilimsel yöntem aşamaları, aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır? A) I- II - III B) I- III - I| C) II-I-II D) II -III - I E) III - I- I|

Karl Popper'ın öncülüğünü yaptığı görüşte bilimsel bir hipotezde neye odaklanılmıştır? A) Hipotezin doğrulanabilirliğine B) Hipotezin yanlışlanabilirliğine C) Hipotezin kanıtlanmasina rular.net D) Hipotezin pekiştirilmesine E) Hipotezin paradigmasına

Aşağıdakilerden hangisi Nicod ile Hempel yöntemlerinin karşılaştığı k güçlüklerden biridir? A) "Bütün kuğular beyazdır" genellemesinin sadece hipotezin olgusal yoldan sınanmaması gerektiği sorunu B) Duhem-Quine sorunu C) Eski kanıt sorunu D) Kuzgun paradoksu E) Alternatif hipotezler sorunu

I. Yeni teori yerine geçtiği eski teori ile bağdaşabilir. II. Yeni teori yerine geçtiği eski teoriyi kapsayamaz. IlI. Yeni teori eski teorinin bir genleşmesidir. Devrimsel gelişim görüşüyle ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız l B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve I!! E) II ve Ill

Bayesçi Pekiştirme Yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Bu yöntemde bir hipotezin çürütülmesi sinama-sonrası olasilik derecesinin sınama-öncesi olasılık değerinden küçük olması demektir. B) Tümdengelimci-yanlışlamacı görüşe dayanır. C) Olasılığa dayanan bir yöntemdir. D) Bu yöntemde hipotezler, kanıt önermeleri de denilebilen eldeki doğrulanmış gözlem önermeleri ve arkadüzlem bilgisini dile getiren önermelere göre koşullu olasılıklarına dayanılarak sınanırlar. E) Bu yöntemde bir hipotezin pekiştirilmesi sinama-sonrası olasilik derecesinin sınama-öncesi olasılık değerinden büyük olması demektir.

Aşağıdakilerden hangisi Hipotez-Buluşu görüşü için söylenebilir? A) Hipotezler, bilim insanlarının önceden pekiştirdikleri başka hipotezlerin tümdengelimsel sonuçlarıdır. B) Bu goruşe gore, bılim insanları yaratıcı hayal güçleriyle diledikleri düzenlilik ifade edebilen tümel-koşullu önermeleri sınamak amacıyla hipotez sıfatıyla geçici olarak kabul ederler. C) Hipotezler, bilim insanlarının önceden doğruladıkları ancak henüz açıklanmamış şaşırtıcı olguları dile getiren gözlem önermelerine dayanarak tümdengelimsel olmayan bir çıkarımla türetilir. D) Hipotezler tümevarımsal genellemeler olup, bilim insanlarının önceden doğruladıkları gözlem önermelerine /- dayanarak tümevarımsal çıkarımla türetilir; dolayısıyla bu hipotezlerde gözlem önermelerinde geçmeyen yeni terimler bulunmaz. E) Hipotezler, bilim insanlarının önceden doğruladıkları ancak henüz açıklanmamış şaşırtıcı olguları dile getiren gözlem önermelerine dayanarak tümdengelimsel bir çıkarımla türetilir.

Aşağıdakilerden hangisi Kuhn'un bilimsel devrim ile ilgili görüşlerine aykırıdır? A) Bilimsel devrimlerde bilimsel betimleme ve genellemelerde sinıflama kategorileri değişir. B) Bilimsel devrimler, bilimsel terimlerde anlam değişimine yol açar. C) Bilimsel devrim azar azar gerçekleştirilebilir. D) Bir bilimsel devrimde tutarsızlığa düşmemek için birbirleriyle bağlantılı olan birçok değişiklik eşzamanlı yapılmalıdır. E) Bilimsel devrim bütünseldir.

Lakatos'un görüşünde teorinin koruyucu kuşağı ne demektir? A) Bir teori dizisine ait temel hipotezler kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir. B) Bir teori dizisinin içindeki postulatlar kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir. C) Bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir. D) Bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimidir. Dizideki tüm teorilere ortak olan temel hipotezler kümesine, teoriye özgü koruyucu kuşak denir. E) Bir teori dizisindeki her teorinin yardımcı hipotezler kümesine o teoriye özgü koruyucu kuşak denir.

Olağan bilim döneminde, bilimsel paradigmanın içerdiği teorilerde anomali ortaya çıkması halinde, kabul edilmiş paradigmanın gelişim sürecinin sonlandığı varsayılırsa aşağıdakilerden hangisi mümkün değildir? A) Bilimsel paradigmada hiçbir değişikliğe gidilmemesi B) Bilimsel paradigmanın reddedilmesi C) Anomalinin, mevcut paradigmanın yerine bilimsel devrimle geçen bilimsel paradigmada giderilmesi D) Bu anomalinin göz ardı edilmesi E) Bilimsel paradigmanın kısmen değiştirilip anomalinin giderilmesi

Kuhn'a göre tümel-koşullu önermeler ya da denklemler biçiminde sembolleştirilmiş veya böyle sembolleştirilebilen yasa görünümlü önermelere ne ad verilir? A) Metafizik ilkeler B) Sembolik genellemeler C) Metafizik semboller D) Sembolik yasalar E) Metafizik modeller