Bilim Felsefesi
2018–2019 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
1. aynesne dizgesi metaldir ve u1 yerinde ve t1 zamanında yeterince ısıtılıyor,..., an nesne dizgesi metaldir ve un yerinde ve tn zamanında yeterince ısıtılıyor. 2. a1 nesne dizgesi u1 yerinde ve t1 zamanında, genleşiyor,..., an nesne dizgesi Un yerinde ve in zamanında, genleşiyor. O halde, büyük olasılıkla, 3. Bütün metaller yeterince ısıtıldığında genleşir. Yukarıda n pozitif doğal sayısının tümevarımsal çıkarımı geçerli kılabilecek büyüklükte oldugu ve a1,....an'nin gözlemlenmiş olan tüm ısıtılmış metal parçaları oldugu varsayılarak yapılmış tümevarımsal çıkarım neden tümdengelimsel bir çıkarıma dönüştürülemez? A) a1,....an metal parçaları evrendeki tüm metal parçaları olmadığı için B) a1,...an metal parçalarından bir bölümü genleşmediği için C) Çıkarımdaki öncüllerin doğru olması, sonucun kabul edilebilirliğini etkilemediği için D) 41....,Un yerleri tümdengelim açısından uygun olmadığı için E) 41....Un yerleri gözlem açısından uygun olmadığı için - 2

Soru metni
"Önümdeki kapta bulunan sıvı haldeki su yeterince soğutulursa katı hale geçer." Yukarıdaki cümleyi kuran bir bilim insanı aşağıdaki olgu türlerinden hangisine bir örnek vermektedir? A) Yalın olgu B) Degilleme olgusu C) Tümel-evetleme olgusu D) Tümel-koşullu olgu E) Koşullu olgu - 3

Soru metni
"Sıcaklık özelliği --.. (I) bir özellik olup, 17,2 °C ile 22,7 °C sıcaklık derecelerinde olma özellikleri iki farklı ----(II) özelliktir." Yukarıdaki cümlede numaralandırmış yerleri aşağıdakilerden hangisi dogru şekilde tamamlar? A) (I) belirlenemez, (II) belirlenmiş B) (I) belirlenebilir, (II) belirlenemez ref C) (I) belirlenebilir, (II) belirlenmiş D) (l) belirlenmiş, (II) belirlenebilir E) (I) belirlenemez, (II) belirlenebilir - 4

Soru metni
I. Doğru ya da yanlış bir önermeyle ifade edilebilirler. II. Tümel-koşullu bir önerme ile ifade edilirler. III. Yalın olgu türündeki bir önerme ile ifade edilirler. Evrendeki düzenlilikler için yukarıda numaralandırılmış ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız II B) Yalnız III C) I ve ll D) II ve IlI E) I, Il ve II| - 5

Soru metni
"Bilim insanları, bilimsel yöntemi kullanma becerisi sayesinde, gerektiğinde belli bilimsel işlemleri yaparlar ve belli bilimsel önermeleri kabul ederler. Ama bu davranışlarının dayandığı ilkeleri, yani bilimsel işlemlerin uygunluğunu ve bilimsel onermelerin kabul-edilebilirligini belirleyen kuralları, açık olarak dile getirmezler. Bu kuralların bilim insanlarının --- olduğunu söyleyebiliriz." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? A) örtük metodolojik tasımları ar. net B) belirtik ontolojik öndayanakları C) belirtik metodolojik tasımları D) belirtik ontolojik tasımları E) örtük metodolojik öndayanakları - 6

Soru metni
Örtük metodolojik öndayanakları gün ışığına çıkartıp, mantıksal çözümleme yoluyla belirtik metodolojik önermelerle dile getirme sorununu tartışan ve bu sorunu betimleyen bilimsel yöntemi betimleme sorunu (ya da kısaca betimleme sorunu) kavramını ortaya koyan bilim felsefecisi aşağıdakilerden hangisidir? A) Thomas Kuhn B) Thomas Nagel C) Imre Lakatos D) Karl Popper E) Peter Lipton - 7

Soru metni
F'nin metal olma özelliğini, G'nin ise yeterince Isıtıldığında genleşme ozelligini itade eden fonksiyonlar olduğunu varsayalım. Bu durumda tüm metallerin yeterince ısıtıldığında genleşiyor olma olgusu tüm F'lerin G-olması olur. Buna göre; tüm F'lerin G-olması, aşağıda mantık dilinde verilen önermelerden hangisinin doğru-kılıcısıdır? A) Vx (Fx → Gx) B) ~ Vx Fx <>7x~Gx let C) 7x ~F(Gxx) D) Vx (Fx ^ Gx) E) Ex (Fx → Gx) - 8

Soru metni
"t anında (zamanında ve u yerinde (uzay bölgesinde F nesne-dizgesi türünden bir nesne dizgesi var mı?" sorusunun ön dayanaklarını aşağıdakilerden hangisinin oluşturduğu söylenebilir? A) Sorunun olanaklı yanıtlarının doğrulanabilir ama yanlışlanamaz olması B) Sorunun olanaklı yanıtlarının tümünün birer tumel-evetleme önermesi olması C) Sorunun olanaklı yanıtlarının hem doğrulanamaz hem de_ yanlışlanamaz olması D) Sorunun olanaklı yanıtlarının doğrulanamaz ama yanlışlanabilir olması E) Sorunun olanaklı yanıtlarının hem doğrulanabilir hem de yanlışlanabilir olması - 9

Soru metni
"Gözlemsel bilgi, yani gözlemle doğrulanmış gözlem önermelerinin ifade ettiği bilgi ile gözlemsel-olmayan önermelerin ifade ettiği bilgi arasinda kesin fark bulunur mu?" sorusuyla ifade edilen sorun, gözlem kavramına ilişkin sorunların hangi ana başlığı altında yer alır? A) Ontolojik sorunlar lar.net B) Metodolojik sorunlar C) Pragmatik sorunlar D) Epistemolojik sorunlar E) Etik sorunlar - 10

Soru metni
Uzunluk ve benzeri niceliklere özgü dönüştürme fonksiyonları, k herhangi bir pozitif reel sayı olmak üzere, f (a)=k f(a) biçimindedir. Dönüştürme fonksiyonları yukarıdaki biçimde olan nicelikler hangi ölçekte niceliklerdir? A) Aralık ölçeği B) Sırasal ölçek C) Oran ölçeği D) Adlandırıcı ölçek E) Sayısal değer fonksiyonu ölçeği - 11

Soru metni
I. Deneye yol açan soru koşulsuzdur. II. Deney, koşulları deneycinin müdahalesi olmaksızın belirlenmiş olan bir gözlem olarak tanımlanabilir. III. Deneyci, deneyi yapan bilim insanı veya bilim insanı ekibidir. Deney ile ilgili olarak yukarı ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız B) Yalnız III C) I ve IlI D) II ve IlI E) I, Il ve I!I - 12

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi adlandırıcı ölçekte bir niceliktir? A) Sıcaklık rular.net B) Elektrik abone numarası C) Kütle D) Uzunluk aof. E) Renk - 13

Soru metni
I. a cismi t1 zamanında u1 yerinde bulunup serbest düşmeye başlar ise, a cismi, t2 zamanında u2 yerinde bulunur mu? Il. a nesne dizgesi t1 zamanında D1 nesne-durumunda ise, a nesne dizgesi t2 zamanında D2 nesne-durumunda olur mu? Ill. a nesne dizgesi t zamanında D1 nesne-durumunda ise, a nesne dizgesi t zamaninda D2 nesne-durumunda olur mu? Deneye yol açan "a taşı t1 zamanında 57,8 metre yüksekliğindeki bir binanın tepesinden serbest düşmeye başlar ise, a taşı t1 zamanından 5 saniye sonra binanın dibinde bulunur mu?' sorusunun yukarıdaki soru biçimlerinden hangilerini örneklediği söylenebilir? A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve ll D) I ve ill E) I, Il ve III - 14

Soru metni
Niye-sorusunun kabul-edilebilir yanıtı veya yanıtlarının, bu sorunun kullanım bağlamınca belirlenen olanaklı-yanıtlar arasında yer alması gerektiğini savunan açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Friedman'ın Birleştirici Açıklama Yöntemi B) Pragmatik Açıklama Modeli lar.nel C) Kuhn'un Açılama Modeli D) Kitcher'in Birleştirici Açıklama Modeli E) Nedensel-Düzeneksel Açıklama Modeli - 15

Soru metni
"Bazen açıklanması istenen A yasasını dile getiren "A" önermesini türetmek imkansızdır. Onun yerine A'ya yaklaşık olan A* gibi farklı bir yasayı dile getiren "A*" önermesi türetilebilir." Yukarıdaki cümlede ifade edilen işlem aşağıdakilerden hangisidir? A) Hipotez açıklama B) Başarısız açıklama C) Yasa görünümlü açıklama D) Yaklaştırma yoluyla açıklama E) Koşullu olgu açıklaması - 16

Soru metni
1. Bilim felsefesindeki tek olasılık türü istatistiksel olasılıktır. Il. Olasılık fonksiyonları değerleri -1 ile + 1 arasında reel sayılar olan fonksiyonlardır. IlI. Istatistiksel olasılık fonksiyonlarının argümanları olay tipleri ve olaylardır. Olasılıklarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? A) Yalnız l B) Yalnız III C) I ve ll D) Il ve I!I E) I, Il ve IlI - 17

Soru metni
"Niye A?" sorusuna verilen "A, çünkü B" biçimindeki doğru bir önerme hangi türden bir önermedir? A) Açıklama-önermesi B) Açıklanan-olgu C) Açıklayıcı-olgu D) Açıklanan-önerme E) Açıklayan-olgu - 18

Soru metni
Dünya gezegeninin belli bir t zamanında belli bir u yerinde bulunmasının açıklaması hangi türden bir açıklamadır? A) Koşullu olgu açıklaması B) Tümel-evetleme açıklaması C) Yalın olgu açıklaması E) Değilleme açıklaması D) Tümel-koşullu olgu açıklaması ?ex - 19

Soru metni
"K bilim insanının t zamanında doğru veya yanlış olduğunu -.... "A" önermesinin doğru olduğu öndeyisinde bulunması, K'nin "A" önermesini t zamanında kabul ettiği "B" önermesinden türetmesi demektir." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar? A) bildiği B) açıkladığı C) kanıtladığı D) bilmediği E) tahmin ettiği - 20

Soru metni
Hem düzenlilikler ve yasaların, hem de olguların açıklanmasına yönelik olup, açıklamaların birlestirici gücünün, bu açıklamaların dayandığı çıkarım tiplerinin sayısının azlığı ve bu az sayıda çıkarım tipine ait çıkarımların toplam sonuçların sayısının büyük olması ile tanımlandığı açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir? A) Nedensel-Düzeneksel Açıklama Modeli B) Friedman'ın birleştirici Açıklama Yöntemi C) Pragmatik Açıklama Modeli D) Kitcher'in Birleştirici Açıklama Modeli E) Kuhn'un Açılama Modeli
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.