Bilim Felsefesi
2019–2020 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1

Soru metni
I. Gözlem Il. Bilimsel hipotez kurma IlI. Deney IV. Olçme Yukarıdakilerden hangileri esnasında bilim insanları ile bilgisine erişmek istedikleri nesne dizgeleri arasında fiziksel etkileşme oluşur? A) I ve Il aof.sorular.n B) Il ve IV C) 1, Il ve IlI D) I, IlI ve IV E) I, II, IlI ve IV - 2

Soru metni
Bütün metaller yeterince ısıtıldığında genleşir. a, yeterince ısıtılan bir metaldir. a, genleşir. Yukarıda örneği verilen türden çıkarımlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) Bu türden bir geçerli bir çıkarımın öncülleri doğruyken sonuçları yanlış olabilir. B) Dereceli çıkarımlardır. C) Monotonik değillerdir. D) Bilgi-artıran çıkarımlar değildirler. E) Yeni öncüllerin eklenmesi bu türe ait çıkarımların geçerlilik durumunu değiştirebilir. - 3

Soru metni
Bilimsel hipotez sınamaya ya da kurmaya ilişkin betimleme sorunu, bilim felsefesinde farklı görüşlere yol açmıştır ve bu görüşler dört başlıkta incelenebilir. Aşağıdakilerden hangisi bu dört başlıktan biri değildir? A) Hipotez-buluşu görüşü B) Salt tümevarımcı görüş orular.n C) Salt-tümdengelimci-hipotez-yanlışlamacı görüş D) Hipotez-pekiştirmesi görüşleri E) Hipotez-kanıtlamacı görüş - 4

Soru metni
I. a cismi t1 zamanında u1 yerinde bulunup serbest düşmeye başlar ise, a cismi, t2 zamanında u2 yerinde bulunur mu? Il. a nesne dizgesi t1 zamanında D1 nesne-durumunda ise, a nesne dizgesi t2 zamanında D2 nesne-durumunda olur mu? Ill. a nesne dizgesi t zamaninda D1 nesne-durumunda ise, a nesne dizgesi t zamanında D2 nesne-durumunda olur mu? Deneye yol açan "a taşı ty zamanında 57,8 metre yüksekliğindeki bir binanın tepesinden serbest düşmeye başlar ise, a taşı t1 zamanından 5 saniye sonra binanın dibinde bulunur mu?' sorusunun yukarıdaki soru biçimlerinden hangilerini örneklediği söylenebilir? A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve ll D) II ve Ill E) I, Il ve Ill - 5

Soru metni
Aşağıdaki bağıntılardan hangisi bakışımlı (simetrik) değildir? A) Iki sayıdan birincinin diğerinden büyük olma ilişkisi B) İki renkten birincinin diğerine benzer olması ilişkisi C) Iki sayıdan birincinin diğerine eşit olması ilişkisi D) İki sayıdan birincinin diğerinin toplamaya göre tersi olması ilişkisi E) İki kişiden birincinin diğeriyle evli olması ilişkisi - 6

Soru metni
I. Sıcaklık Il. Sertlik IlI. Parlaklık Yukarıdaki niceliklerden hangileri sırasal ölçektedir? A) Yalnız l B) Yalnız |!! C) I ve ll D) II ve Ill E) I, Il ve lil - 7

Soru metni
I. Wesley C. Salmon tarafından ortaya konmuştur. Il. Çıkarım yapmaya dayanır. III. Açıklanan-olgunun gerçekleşmesine yol açan nedensel süreçler ve nedensel etkilemeler ortaya konulur. Nedensel - Düzeneksel Açıklama Modeli ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur? A) Yalnız l B) I ve ll C) I ve I!I D) II ve I!l E) I, Il ve IlI - 8

Soru metni
A bilimsel önermesinin P(A) olarak gösterilen bilgisel olasılığı aşağıdakilerden hangisine eşit olamaz? A) 2 B) 0,7 C) 0,5 D) 1/5 E) 0,0000001 - 9

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi bir hipotez sınama sorusudur? A) Ideal gaz kitlelerinin sabit sıcaklıktaki basıncı, hacmi ile ters orantılı mı? B) a gaz kitlesinin basıncı, [t1, t2] zaman aralığında 2 atmosferden atmosfere düşüyor mu? C) a gaz kitlesinin basıncı, [t1, t2] zaman aralığında 1 atmosferden 2 atmosfere geçiyor mu? D) Niye a gaz kitlesinin hacmi, [t1, t2] zaman aralığında 1 litreden 0.5 litreye düşüyor? E) a gaz kitlesinin sıcaklığı, [t1, t2] zaman aralığında 288 K'den 303 K'ye çıkıyor mu? - 10

Soru metni
Gerçekçilik karşıtlığını benimsemiş bir bilim insanı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A) Yalnızca gözlem sonuçlarını gözlemlenebilir sayar; gözlem verilerini gözlemlenebilir saymaz. B) Hem tüm gözlem verilerini, hem de tüm gözlem sonuçlarını gözlemlenebilir sayar. C) Yalnızca gözlem verilerini gözlemlenebilir sayar; gözlem sonuçlarını gözlemlenebilir saymaz. D) Ne gözlem verilerini, ne de gözlem sonuçlarını gözlemlenebilir saymaz. E) Gözlem verilerini de gözlem sonuçlarını da gözlemlenebilir sayabilir; ancak bunun için belirli kriterleri vardır. - 11

Soru metni
Temel yasa-görünümlü önerme ile dile getirilebilen yasaya türetilmiş yasa-görünümlü önerme ile dile getirilebilen yasaya da ------ denir. Yukarıdaki cümledeki boşlukları aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar? A) yasa görünümlü önerme , tümel koşullu önerme B) temel yasa, türetilmiş yasa ar.net C) yasacı açıklama, nesne dizgesi D) mikro nesne dizgesi, mikro özellik E) aksiyom, postulat - 12

Soru metni
Gözlemlenebilir varlıkları gösteren terimlere ne ad verilir? A) Pratik terim B) Gözlem terimi 1 C) Evrensel yasa D) Teorik terim E) Sentetik terim - 13

Soru metni
1. Sonsuz Öğeli Evren Sorunu Il. Kararsızlık Sorunu II. Teorik Hipotezler Sorunu Yukarıdakilerden hangileri Nicod ile Hempel Yönteminin karşılaştığı güçlüklere örnek olarak verilebilir? A) Yalnız II lar.n B) I ve ll aof.sort C) I ve II| D) II ve I!I E) I, Il ve ill - 14

Soru metni
I. Tümevarımsal genelleme önermesi başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilebilir. II. Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir. IlI. Sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir. Yukarıda verilen "salt tümevarımcı görüş"ün bilimsel yöntem aşamaları, aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır? A) I-II - III B) I - III - II of. C) II-I-III D) II - III - 1 E) III - I-II - 15

Soru metni
Karl R. Popper'a göre, "dayanıklı hipotez" kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yapılan sınamalarda yüksek oranda olumlu gözlem önermesiyle pekiştirilmiş hipotezlerdir. B) Gözleme dayanarak temel önerme olarak kabul edilmiş hipotezlerdir. C) Nesnelliği, ilgili bilim adamları tarafından tartışmasız kabul edilen hipotezlerdir. D) Sınama-öncesi ve sinama-sonrası olasılık derecesi aynı kalan hipotezlerdir. E) Uzun süre yapılan sınamalar sonucunda yanlışlanamayan hipotezlerdir. - 16

Soru metni
Bayesci (Olasılıkçı) Pekiştirme Yönteminde hipotez sınamak için kullanılan ve önceden doğrulanmış gözlem önermelerine ne ad verilir? A) Öndeyi önermeleri C) Teorik önermeler B) Kanıt önermeleri D) Mantıksal kapanış önermeleri E) Gözlemsel öndeyi önermeleri - 17

Soru metni
Thomas S. Kuhn'a göre " Herhangi bir bilim dalında kabul edilmiş olan ve olağan bilim döneminden sonra bunalım dönemine girmiş eski bilimsel paradigmanın, bilim insanları topluluğunca ret edilip yerine eskisiyle hiç bağdaşmayan yeni bir bilimsel paradigmanın kabul edilmesi" ne ne ad verilir? A) Bilimsel yöntem B) Dönüştürme lar.net C) Bilimsel açıklama D) Özel bilim felsefesi E) Bilimsel devrim - 18

Soru metni
Aşağıdakilerden hangisi Kuhn'un Bilimsel Paradigma Değişikliğine Dayalı Devrimsel Gelişim Görüşüne göre olağan bilim dönemi problemleri arasında yer alır? A) Indirgeme problemleri B) Olgu-toplama problemleri C) Yozlaşan teori dizileri D) Bilimsel devrim E) Gelişen teori dizileri - 19

Soru metni
I. Yadsınmış yardımcı hipotezlerin yerine kabul edilen yeni yardımcı hipotezlerin konması suretiyle anomaliyi oluşturan olgu açıklanmış olgu niteliğini alır. II. Beklenmeyen yeni bir olgunun buluşu yalnızca yapıcı bir etkiye sahiptir; yıkıcı bir etkisi yoktur. III. Giderilebilen anomaliler sonucu ortaya çıkan bilimsel paradigma değişimlerinde teorinin katı çekirdeğini oluşturan temel hipotezler değişime uğrar. Giderilebilen anomaliler ve bünyesinde ortaya çıktıkları bilimsel paradigmaya yaptıkları etkiye ilişkin_olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? .net A) Yalnız l B) Yalnız II C) I ve Il D) II ve IlI E) I, Il ve II| - 20

Soru metni
Bilimsel değerler ile ilgili aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur? A) Bir teorinin verimli olması, o teorinin birbiriyle ilişkisiz görünen karmaşık olgular arasında yalın bir düzenlilik ortaya koyabilmesidir. B) Bir teorinin tutarlı olması, o teoriden yeni ve beklenmeyen olguların türetilebilmesi demektir. C) Bir teorinin kapsamlı olması, o teorinin önermeleri arasında çelişki olmaması anlamına gelir. D) Bir teorinin yalın olması, teorinin ilgili bilim insanlarına yeni problem ve araştırma alanları sağlayabilmesi durumudur. E) Bir teorinin dakik olması, o teoriye dayanarak türetilen öndeyiler ile gözlem ve deney sonuçları arasında uyum olması demektir.
Bir şıkka dokun; doğru cevap hemen görünür.