Bilim Felsefesi
2021–2022 Yaz Okulu Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Güvenirliğin ölçütleri konusunda değişik görüşler vardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu ölçütler arasında yer almaz?
- ADeneyimsel uygunluk
- BTeknolojik yarar
- CTümevarımsal doğruluk
- DDogruluk
- EPragmatik yarar
- 2Aşağıdakilerden hangisi özel bilim felsefelerinden biri değildir?
- ABiyoloji Felsefesi
- BPsikoloji Felsefesi
- CSosyoloji Felsefesi
- DMatematik Felsefesi 20%
- EFizik Felsefesi
- 3Aşağıdaki önermelerden hangisi ölçme önermesidir?
- AA kişisi B kişisinden güzeldir.
- BInsanlar üretir.
- CA çubuğu B çubuğundan serttir.
- DA kitabı renklidir. ar.nel
- EA çubuğunun uzunluğu 10 metreye eşittir.
- 4Kırmızı tonlar turuncu tonlara, turuncu tonlar sarı tonlara, sarı tonlar yeşil tonlara, yeşil tonlar mavi tonlara, mavi tonlar mor tonlara, mor tonlar ise kırmızı tonlara benzer. Yukarıda yer alan sıralamada hangi tür sıralama görülür?
- AKesikli sıralama
- BBütünsel sıralama
- CDairesel sıralama
- DEksik sıralama
- EDoğrusal sıralama
- 5"- tarafından ortaya konulmuş pragmatik açıklama denilen bilimsel açıklama modelinde, açıklama, bir önerme, bir çıkarım ya da bir dizi önerme ile özdeş olmayıp, "Niye A?" biçiminde açıklamaya yol açan bir niye-sorusunun bir yanıtıdır." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- AMichael Scriven
- BBas van Fraassen
- CMichael Friedman
- DWesley C. Salmon
- EHans Reichenbach
- 6Açıklamaların birleştirici gücünün, ortak açıklayan-önermelerin azlığı değil, açıklamaların dayandığı çıkarım tiplerinin azlığı ve bu az sayıda çıkarım tipine ait çıkarımların toplam sonuçlarının sayısının büyük olması şeklinde tanımlandığı açıklama modeli aşağıdakilerden hangisidir?
- AKitcherin Birleştirici Açıklama Modeli
- BOlasılıksal Tümevarımsal-Yasacı Açıklama Modeli
- CFriedman'ın Birleştirici Açıklama Modeli
- DOlasıliksal Tümdengelimsel-Yasacı Açıklama Modeli
- ENedensel-Düzeneksel Açıklama Modeli
- 7I. Birleștirici II. Pragmatik IlI. Ontik Bilim felsefesinde, bilim insanlarının niye- yanıt olarak yaptıkları açıklamaları betimlemek amacıyla farklı bilimsel açıklama modelleri ortaya konulmuştur. Buna göre yukarıdakilerden hangileri epistemik (bilgisel) olarak nitelendirilen modellerdendir?
- AYalnız l
- BYalnız II
- CI ve ll
- DII ve IlI
- E1, Il ve I!!
- 8Aşağıdaki açıklama modellerinden hangisinde yalnız düzenlilikler açıklanır, yalın olgular açıklanmaz?
- AKitcher'in birleştirici açıklama
- BTümevarımsal-yasacı açıklama
- CNedensel-düzeneksel açıklama
- DFriedman'ın birleştirici açıklama
- EPragmatik açıklama
- 9I. Bu tip önermelerde teorik terimler bulunur. II. Bu tip önermelerde gözlem terimleri bulunur. Ill. Bu tip önermeler bazı terimleri kısmen anlamlı kilar. Bağlantı postulatları için yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
- AYalnız l
- BYalnız!
- CI ve ll
- DIl ve Ill
- E1, Il ve i!!
- 101. Her yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlıdır. II. Herhangi bir yasa-görünümlü önerme doğru ise bir yasayı gösterir. III. " t anında s sepetinde bulunan bütün elmalar kırmızıdır." önermesi yasa önermesidir. IV. "Bütün metaller yeterince ısıtıldığında genleşir." önermesi bir yasa onermesidir. V. Her yasa-görünümlü onerme, tümel-koşullu önerme biçimindedir. Yasa görünümlü önermelerle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- Al,Il ve I!
- BI, II ve IV
- CII, IV ve V
- DI, III, IV ve V
- EII, IlI, IV ve V
- 11Gerçek (yani evrende varolan) bir nesne dizgesini ve/veya özelliklerini temsil eden maddesel ya da matematiksel nesneye ne denir?
- AKütle
- BModel
- CMadde
- DMutlak Sıcaklık
- EMikro-tanecik
- 12l. Basınç II. Sıcaklık III. Hacim Yukardakilerden hangileri bir gözlem terimidir?
- AYalnız l
- BYalnız II
- C| ve ll
- DII ve lIl
- E1, ve !!!
- 13I. Tümevarımsal genelleme önermesi başka gözlem ve/veya deneylerle pekiştirilebilir. II. Gözlem ve/veya deney yoluyla ilgili bilim dalının konusuna giren yalın olguların bilgisi türetilir. III. Sonlu sayıda gözlem önermesinden tümevarımsal çıkarımla bir tümel-koşullu önerme türetilir. Yukarıda verilen "salt tümevarımcı görüş"ün bilimsel yöntem aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır? aOT. SO
- AI-II -III
- BI-II-#I
- CII-I-IlI
- DII - III -I
- EE II|- I| -1
- 14Tümdengelimci-yanlışlamacı görüş ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AHipotezler tümdengelimsel çıkarımla yanlışlanabilirler.
- BHipotezler gözlem önermelerine dayanarak pekiştirilirler.
- COlumsuzlayıcı örneğin bulunmaması hipotezin kanıtlanmış olduğunu gösterir.
- DHipotezler tümevarımla ispatlanabilirler.
- EHipotezler tümdengelimsel çıkarımla pekiştirilir.
- 151. Kuzgun Paradoksu II. Alternatif Hipotezler Sorunu III. Duhem-Quine Sorunu Yukarıdakilerden hangileri Hipotezli-Tümdengelimsel Pekiştirme Yönteminin karşılaştığı güçlükler arasında gösterilebilir?
- AYalnız II
- BI ve ll
- CI ve III
- DII ve I!l
- E1, Il ve Ill
- 16Aşağıdaki hipotezlerden hangisi Nicod Yöntemi ile sınanamaz?
- AHer gezegen kendi etrafinda döner.
- BHer yıldızın en az bir gezegeni vardır.
- CBütün sıvılar yeterince soğutulduğunda donar.
- DBütün metaller yeterince isıtılırsa genleşir.
- EHer bir gaz kütlesi yeterince soğutulduğunda yoğunlaşarak sıvı hale geçer.
- 17Bir teorinin hipotezlerinden tümdengelimsel olarak türetilen bir önermenin değillemesi gözlem ve/veya deneyle doğrulanmış bir gözlem önermesi ise, bu önermenin dile getirdiği olguya sözü geçen teoriye ilişkin bir —- denir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Aanomali
- Bçelişki
- Caksiyom
- Dçıkarım
- Edeney
- 18"Thomas Kuhn'a göre bir bilim dalında belli bir zamanda bilim insanları toplulugunca kabul edilen teori bir -- tarafından yönlendirilir." Yukarıdaki cümledeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- Açalışma programı
- Byanlışlama
- Ckanıtlamalar bütünü
- Dbilimsel paradigma
- Eolumlu örnekleme
- 19Olağan • bilim dönemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABir olağan bilim döneminde bilim insanları topluluğu tek paradigmayı rakipsiz olarak kabul ederler.
- BOlağan bilim döneminde gelişen teori dizisi ve yozlaşan teori dizisi ayrımı yapılmıştır.
- COlgu-toplama problemeleri olağan bilim problem çeşitlerinden biridir.
- DBu dönem içinde teorilerin her aşaması bir öncekinden daha gelişmiştir.
- EOlağan bilim sürecinin yer aldığı zaman aralığına olağan bilim dönemi denir.
- 20I. Yadsınmış yardımcı hipotezlerin yerine kabul edilen yeni yardımcı hipotezlerin konması suretiyle anomaliyi oluşturan olgu açıklanmış olgu niteliğini alır. II. Beklenmeyen yeni bir olgunun buluşu yalnızca yapıcı bir etkiye sahiptir; yıkıcı bir etkisi yoktur. III. Giderilebilen anomaliler sonucu ortaya çıkan bilimsel paradigma değişimlerinde teorinin katı çekirdeğini oluşturan temel hipotezler değişime ugrar. Giderilebilen anomaliler ve bünyesinde ortaya çıktıkları bilimsel paradigmaya yaptıkları etkiye ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- AYalnız l
- BYalnız I!I
- CI ve ll
- DII ve Ill
- E1, Il ve I!!