Bilim Felsefesi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
Tümdengelimsel çıkarım ile tümevarımsal çıkarım kavramı bilimin hangi yönünü açıklamak üzere kullanılmaktadır?
- 2
Bilimsel yöntemin işlevleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Bilimsel bilgi üretimi için hangi bilimsel (fiziksel ve düşünsel) işlemlerin uygun olduğunu belirler.
II. Yapılan işlemlerin sonucuna ve önceden kabul edilmiş önermelere bağlı olarak hangi yeni önermelerin kabul-edilebilir olduğunu belirler.
III. Bilimsel yöntemin bilgisi, bilim dilinin dışında bir metodolojik üst-dile ait önermelerle ifade edilmemiştir.
- 3Tümdengelim ve tümevarım ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- 4Nesne dizgelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 5
Ölçeklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
- 6
3-Aşağıdakilerden hangisi Yasacı açıklama modelinde yer almaz?
- 7
- Bilim insanları ilgi alanlarına ait herhangi bir (yalın veya yalın-olmayan) bir olgunun bilgisine eriştiklerinde, bu olgunun karşılığı olduğu bir bilimsel önermeyi ortaya koymalıdırlar.
- Bir önermenin karşılığı olan bir olgu bulunursa önermeye doğru, bulunmazsa yanlış denilir.
- Bazı önermelerin doğru olup olmadıkları az sayıda gözlem ve/veya deneyle saptanabilir. Böyle bir önermeye gözlem önermesi denir.
- Gözlem önermeleri genellikle yalın önerme ya da az sayıda yalın önermenin tümel-evetlemesi biçimindedir.
Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- 8
Aşağıdakilerden hangisi geçerli bir tümevarımsal çıkarımın özelliğidir?
- 9Bir önermenin doğru olması, bu önermenin karşılığı olan bir olgunun bulunması demektir. Burada “karşılık” sözcüğü ontolojik karşılık anlamındadır. Nitekim olgu, karşılığı olduğu önermeyi doğru kılan varlıktır. Bu varlığa ne ad verilir?
- 10
- doğruluk
- deneyimsel uygunluk
- pragmatik yarar
- teknolojik yarar
Verilenlerden hangileri/hangisi güvenirliğin ölçütlerindendir?
- 11Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yöntemde yeralmaz?
- 12Ölçmede renk benzerliği sıralaması bir daire biçimindedir. Bundan dolayı bu gibi sıralamalara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- 13
Bilim felsefesinde bilgisel olasılık, varlıksal olasılık ve istatistiksel olasılık olmak üzere üç çeşit olasılıktan söz edilir. Ancak olasılık fonksiyonlarının argümanları ........, varlıksal ve istatstiksel olasılık fonksiyonlarının argumanları ise olay tipleri ve olaylardır.
Yukarıda bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelecektir?
- 14I. Bilgi-arttıran bir çıkarımdır. Başka bir deyişle, sonucunun ifade ettiği bilgi, öncüllerinde bulunan bilginin daha fazlasını içerir.II. Öncülleri doğru olup sonucu yanlış olabilir. Başka bir deyişle, sonucunun doğruluğu öncüllerinin doğruluğundan zorunlu olarak türetilemez.III. Yeni öncüllerin eklenmesi çıkarımın geçerliliğini tamamen değiştirebilir. Yukarıda verilen ifadeler aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
- 15Genel olarak a gibi bir nesne dizgesinin t zaman anında taşıdığı tüm özellikler F1,..., Fk ise, a nesne dizgesinin t zaman anında (yani zaman-diliminde) F1-olma ve... ve Fk-olma nesne-durumunda, kısaca (F1,..., Fk)-olma nesne-durumunda, olduğu söylenir. Gene t zamanının süresi, a’nın bu zaman süresindeki nesne-durumunun değişmesine yol açmayacak ölçüde kısa olduğunu kabul ediyoruz. Buna göre aynı türden nesne dizgelerinin çeşitli zaman anlarındaki nesne-durumları hangi kümeye aittir?
- 16
Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- 17
"Gerçek olmayan duruma" ne denir?
- 18
Tümdengelimsel-yasacı açıklamalar ile bilimsel öndeyiler arasında nasıl bir benzerlik vardır?
- 19
Bilim alanında, olguların açıklanması bilimsel yönteme dayanarak yapılır. Bu durumda ne tür açıklamalar ortaya çıkar?
- 20
Aşağıdakilerden hangisi "A nesne dizgesinin kapladığı uzay bölgesi, u uzay bölgesi ile kesişir" önermesinin eşdeğeridir?