Bilim Felsefesi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1
Anomali kavramını kullanarak (1) biçimindeki bir teori dizisini yönlendiren bir bilimsel araştırma programının yapısını şöyle dile getirebiliriz. Bir bilimsel araştırma programı, (1) teori dizisinin katı çekirdeği ile yordamı (heuristic) denilen yöntemsel kurallardan oluşur. Yordamı oluşturan kurallar kesin olmayıp yalnızca yönlendirici olan kurallardır. Yordam, negatif yordam ile pozitif yordama ayrılır. Negatif yordam, teori dizisinde neyi korumayı amaçlar?
- 2Bayesci (Olasılıkçı) Pekiştirme Yönteminde hipotez sınamak için kullanılan ve önceden doğrulanmış gözlem önermelerine ne ad verilir?
- 3
PV N/NA= RT denklemiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
I. P, V, T gözlem terimleridir.
II. N, bir teorik terimdir.
III. Boyle-Mariotte, Charles ve Gay-Lussac deneysel yasalarını dile getiren yasa-önermeleri, verilen denklemden kolayca türetilebilir.
IV. Bu yasa, karma-teorik yasa diyebiliriz. - 4
I. Gerçekçilik karşıtı bilim felsefecilerine göre teorik terimler, gözlem terimlerinin tersine hiçbir varlığı göstermezler.
II. Teorik postulatlarda yalnız teorik terimler geçtiğinden, bunlara salt teorik önermeler diyebiliriz.
III. Bağlantı postulatlarına, içlerinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçtiğinden, karma teorik önermeler diyebiliriz.
IV.Mantıksal terimler, bir yandan “değil”, “ve”, “veya”, “ise”, “bütün”, “bazı” gibi temel mantık değişmezleri içerir.
- 5Kinetik gaz teorisi çeşitli gaz moleküllerinin farklı sıcaklıklardaki ortalama hızlarını hesaplama problemine yol açmıştır. Bu durum bu teorinin hangi bilimsel değere sahip olduğunu göstermektedir?
- 6
Bilimsel devrim, yani devrimsel gelişim örneği olarak, 1900 - 1912 yıllarındaki klasik kinetik gaz teorisinden hangi mekaniğe dayalı kinetik gaz teorisine geçiş yapılmıştır?
- 7
Salt tümevarımcı görüş, bir hipotez pekiştirmesi yöntemi olmasının yanında nasıl bir görüştür?
- 8
Gerçek bir nesne dizgesini temsil eden ya da matematiksel nesneye ne denir?
- 9
Bir teori ile gözlem ve/veya deney arasındaki aykırılığa ne denir?
- 10Örneğin kinetik gaz teorisinin bir alt türü olan tek-atomlu idealgazların kinetik teorisini seçecek olursak; Bu teorinin gözlem terimleri a, b, c gibi çeşitli gözlemlenebilir gaz kitlelerini dile getiren tekil terimler ile sırasıyla basınç, hacim ve mutlak sıcaklığı gösteren P, V, T fonksiyon terimleri olacaktır. Bu durumda gözlem terimleri gaz kitlelerinin hangi özelliğini göstermektedir?
- 11
Kuhn’un ortaya koyduğu disipliner matriks anlamındaki bilimsel paradigma kavramı aşağıdakilerden hangi öğeleri içermektedir?
I. sembolik genellemeler,
II. metafizik genellemler,
III. bilimsel değerler,
IV. örnek problem çözümleri,
- 12
I. Sınama yöntemi
II. Pekiştirme ölçütleri
III. Yanlışlama ölçütleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hipotez pekiştirme yönteminin ortaya koyduğu durumlar arasında yer almaktadır?
- 13
Sabit hacim oranları yasası aşağıdakilerden hangisine aittir?
- 14Aşağıdakilerden hangisinde belirlenebilir özellik ve belirlenmiş özellik çifti sırayla ve doğru olarak verilmiştir?
- 15I. Oran ölçeği II. Aralık ölçeği III. Sırasal ölçek IV. Adlandırıcı ölçek Yukarıdakilerden hangisi, gerçekçilik-karşıtı görüşte nesne dizgeleri arasındaki büyük-olma bağıntısı ile farksızlık bağıntısına dayanarak “a çubuğu 20 cm uzunluğundadır.” gibi önermelerin anlamını açıklamak için ortaya konulmuş olan ölçek fonkiyonları arasındadır?
- 16Bilimsel yönteme ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- 17
"Sertlik, Parlaklık, vb. belirlenebilir özelliklerin değerleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?
- 18Aşağıdakilerden hangisi bilim felsefesi dışında tutulur?
- 19
Renk benzerliği sıralamasının bir daire biçiminde olmasından bu gibi sıralamalara ne ad verilmektedir?
- 20Belli bazı özelliklerden soyutlanmış olup, kalan özellikleri idealleştirilmiş olan somut nesnelere ne ad verilir?