Bilim Felsefesi
Deneme Sınavı Soruları
- 20 soru
- Cevap anahtarı açık: çöz, sonucunu gör
- 1Teorik terimler, bir teorinin ilişkin olduğu gözlemlenemezleri gösteren terimler demektir. Bir teorik önerme, içinde geçen mantıksal-olmayan terimlerinin tümü teorik terim olan önerme olup, bu önermelerin dile getirdiği yasalara ne ad verilir?
- 2
Aşağıdakilerden hangisi Hempel yöntemi için geçerlidir?
I. Hipotezler salt tümevarımsal çıkarıma dayanarak pekiştirilir.
II. Bir hipotezin sınama-sonrası olasılığı, sınamaöncesi olasılığından büyükse, o hipotezin pekişmiş olduğu söylenir.
III. Doğrulanmış bir gözlem önermesi, bir hipotezin sonlu bir evrendeki açılımından tümdengelimli geçerli bir çıkarımla türetilebilirse o hipotez pekiştirilmiş sayılır.
IV. Sınanan hipotezin sonlu bir evrendeki açılımı, doğrulanmış bir gözlem önermesinden tümdengelimli geçerli bir çıkarımla türetilebilirse hipotez pekiştirilmiş sayılır.
V. Sınanan hipotezin sonlu bir evrendeki açılımı, doğrulanmış gözlem önermelerinden tümevarımlı geçerli bir çıkarımla türetilebilirse hipotez pekiştirilmiş sayılır.
- 3Aşağıdakilerden hangisi Glymour’un kendi-kendini pekiştirme yöntemi için söylenemez?
- 4
Aşağıdakilerden hangisi Nicod ile Hempel yönteminin karşılaştığı güçlüklerden biridir?
- 5
I. Q gibi bir teorinin teorik postulatları Q teorisinin diline ait teorik önermelerdir. II. Teorik postulatlar öbür teorik önermelerden türetilebilir.
III. Öbür teorik önermeler ise teorik postulatlardan (tümdengelimsel çıkarımla) türetilebilir.
Teorik postulatlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
- 6Aşağıdakilerden hangisi bir yasa-görünümlü önerme değildir?
- 7Aşağıdakilerden hangisi bir gözlem terimi değildir?
- 8
Teorik postulatlarda yalnız teorik terimler varsa bunlara ne denir?
- 9
Aşağıda verilen bilimsel hipotezlerin pekiştirilmesine ilişkin yöntemler/görüşler ve öncüleri eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
- 10
Aşağıdakilerden hangisi bir teorik terimdir?
- 11Aşağıdakilerden hangisi hipotez pekiştirme yöntemlerinden biri değildir?
- 12
I. Teorik postulatlar
II. Teorik terimler
III. Bağlantı postulatları
IV. Teorik aksiyomlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sözdizimsel yaklaşımdaki bir teoride yer alan ögeler arasında yer almaktadır?
- 13"Lakatos’un görüşünde, bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimidir."Yukarıdaki tanıma göre temel hipotezler kümesi aşağıdaki hangi kavramla açıklanır?
- 14
"Belli bazı özelliklerden soyutlanmış olup, kalan özellikleri ise idealleştirilmiş somut nesnelerdir."
Yukarıdaki tanım hangi kavrama aittir?
- 15
Bilim felsefesinde "yönteme ilişkin olan olguları" ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
- 16Biri müdahaleci (deneyci) öbürü salt gözlemci olan bir bilim insanıekibi düşünelim. Müdahaleci, küre biçimindeki a taşını 44.10 metre yüksekliğindebir kuleden, kronometresine bakarak bugün tam saat 12:00’de (bu zamanı t1 ilegösterelim) kuleden aşağıya atıyor. Kulenin dibinde taşın atıldığı cephede kronometresinebakarak bekleyen gözlemci atılan taşın saat 12:00’den tam 3 saniye sonrazemine düştüğünü gözlemliyor.Böyle bir deney aşağıdaki seçeneklerden hangisini ölçmek amacıyla yapılmış olabilir?
- 17Aşağıdaki özelliklerden hangisi bir geçerli tümdengelimsel çıkarımın özelliği değildir?
- 18
- Bilimin amacı, konusu olan varlıklar üzerine sağlam bilgi vermektir.
- Bilimsel bilgi nesnelere ya da olaylara ilişkin olguların bilgisidir.
- Tümel-koşullu doğru bir önermenin karşılığı olan tümelkoşullu olgu evrende bir düzenliliktir.
- Genel olarak bilim dilinde ilkece herhangi bir olguya karşılık bu olgunun doğru kıldığı bir önerme bulunmalıdır.
- Bilim dilinde nesne-adları ya da tekil-betimlemeler (tekil terimler), özellik terimleri ve bağıntı terimleri (yüklemler) bulunmalıdır.
Verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
- 19Aşağıdakilerden hangisi bilimin yöntemi olan düşünsel işlemlere örnek verilebilir?
- 20
Güneş’in gezegenlerinin yörüngesinin yaklaşık olarak elips biçiminde olmasının açıklaması ne tür açıklamadır?