Ünite Sınavı Soruları

Bilim felsefecileri teorilere yapıları bakımından biri sözdizimsel (sentaktik) öbürü anlambilimsel (semantik) olmak üzere iki farklı biçimde yaklaşmışlardır. Sözdizimsel yaklaşımda her teori aksiyomlar (______) ile onlardan türetilebilen önermelerden oluşan aksiyomlaştırılmış dizgeden başka bir şey değildir.

Yukarıdaki boşluğa getirilecek terim aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlem önermelerinde geçip gözlemlenebilir bir nesne dizgesini, olayı ya da özelliği gösteren şeye ne ad verilmektedir?

Bir teorinin ilişkin olduğu gözlemlenemezleri gösteren terimlere ne denir?

Aşağıda verilen öncüllerden hangisi/hangileri doğrudur?

I. Her yasa-görünümlü önerme (ister doğru ister yanlış olsun) tümel-koşullu önerme biçimindedir.

II. Her yasa evrendeki bir düzenliliktir, ama her düzenlilik bir yasa değildir. 

III. 'Bütün metaller yeterince ısıtıldığında genleşir' doğru olan bir yasa görünümlü önerme olduğundan bir yasa-önermesidir.

IV. Hiçbir yasa-görünümlü önermenin kapsamı yalnız bir veya yalnız belli sonlu sayıda nesne dizgesine, zaman anına veya uzay yerine sınırlı değildir. 

1. Teorinin dili
2. Teorik postulatlar
3. Teorinin bağlantı postulatları
4. Teorinin açıklamaları ve öndeyileri

Yukarıdakilerden hangisi kısmen yorumlanmış teorinin öğelerindendir?

Aşağıdakilerden hangisi kinetik teoriden bağımsız olarak önceden bilinen deneysel ideal yasadır?

Klasik termodinamik gaz yasalarında dile getirilen önermelerdeki hacim (V) aşağıdakilerden hangisidir?

I. Newton'un hareket yasaları

II. Newton'un genel çekim yasaları

III. Galileo'nun serbest düşme yasası

Yukarıdaki yasalardan hangisi ya da hangileri türetilmiş yasadır?

I. Gerçekçilik karşıtı bilim felsefecilerine göre teorik terimler, gözlem terimlerinin tersine hiçbir varlığı göstermezler. 

II. Teorik postulatlarda yalnız teorik terimler geçtiğinden, bunlara salt teorik önermeler diyebiliriz. 

III. Bağlantı postulatlarına, içlerinde hem teorik terimler hem de gözlem terimleri geçtiğinden, karma teorik önermeler diyebiliriz.

IV.Mantıksal terimler, bir yandan “değil”, “ve”, “veya”, “ise”, “bütün”, “bazı” gibi temel mantık değişmezleri içerir.

Bilimsel Teorilerin Sözdizimsel Yaklaşım, mantıkçı empirist bilim felsefecileri tarafından kaçıncı yüzyılda geliştirilmiştir?

Teorik önermeler için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir teorinin ilişkin olduğu gözlemlenemezleri gösteren terimlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisinin bilimsel teorilerin yapısına ilişkin sözdizimsel yaklaşıma uygun olduğu söylenebilir?

Aşağıdaki gözlem terimlerinden hangisi “basınç” ı ifade eder?

I. Q gibi bir teorinin teorik postulatları Q teorisinin diline ait teorik önermelerdir. II. Teorik postulatlar öbür teorik önermelerden türetilebilir.

III. Öbür teorik önermeler ise teorik postulatlardan (tümdengelimsel çıkarımla) türetilebilir.

Teorik postulatlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Bilimsel teorilere ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

I. aksiyom

II. postulat

III. yasa-görünümlü önermeler

Bilimsel teoriler yukarıdaki sayılan ifadelerden hangisini ya da hangilerini içerirler?

Gerçek bir nesne dizgesini temsil eden ya da matematiksel nesneye ne denir?

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?