Bilim Felsefesi
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Bir teori ile gözlem ve/veya deney arasındaki aykırılığa verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- 2"Giderilemez anomalilerin artması, çözüm bekleyen olağan bilim problemlerinin azalması ve yeni bilimsel buluşların azalması veya bütünüyle durması, kabul edilmiş olan bilimsel paradigmaya ve onun içerdiği teoriye olan güveni sarsar.” Bu durum aşağıdakilerden hangisine yol açar?
- 3
Astronomi bilim dalında güneş sistemine ilişkin ardı ardına ortaya atılan Kopernik, Galileo, Kepler ve Newton teorileri Lacatos'un metodolojisine göre nasıl adlandırılmaktadır?
- 4
I.Bilim insanları tek bir paradigmayı kabul eder.
II.Teori, teori aşamalarından geçerek birikimli biçimde oluşur.
III.Olağan bilim problemleri dört çeşittir.
IV. Olağan bilim döneminde paradigma çatışmaları vardır.
Yukarıda olağan bilim dönemi ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
- 5Kuhn’un görüşüne göre bilimsel paradigma aşağıdaki ögelerden hangisini içermez?
- 6
Anomali kavramını kullanarak (1) biçimindeki bir teori dizisini yönlendiren bir bilimsel araştırma programının yapısını şöyle dile getirebiliriz. Bir bilimsel araştırma programı, (1) teori dizisinin katı çekirdeği ile yordamı (heuristic) denilen yöntemsel kurallardan oluşur. Yordamı oluşturan kurallar kesin olmayıp yalnızca yönlendirici olan kurallardır. Yordam, negatif yordam ile pozitif yordama ayrılır. Negatif yordam, teori dizisinde neyi korumayı amaçlar?
- 7
"İdeal gazların kinetik teorisi, ideal gazların termodinamik teorisinin genleşmesi ile ortaya çıkmıştır." Bu açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- 8
I- Katı çekirdek,
II- Koruyucu kuşak,
III- Temel hipotezler kümesi,
IV- Devrimsel gelişim,
V- Yardımcı hipotezler kümesi,
Yukarıda verilen kavramlardan hangileri Lakatos'un öne sürdüğü gelişen teori dizilerinin yapısını anlatmakta kullandığı kavramlardır?
- 9
Olağan bilim döneminde, bilimsel paradigmanın içerdiği teori er geç anomalilerle karşılaşır. Anomalilerin ortaya çıkması ise üç şıktan birine yol açar. Aşağıdakilerden hangisi bunlardandır?
- 10Lakatos'un bilimsel araştırma programının yordamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- 11Teori dizisine ait her Qi teorisinin postulatlar kümesi, Q temel hipotezler kümesi ile Q1 olarak gösterdiğimiz yardımcı hipotezler kümesinin birleşimine ne ad verilmektedir?
- 12
Aşağıdakilerden hangisi bir olağan bilim problemidir?
- 13Lakatos’un bilimsel araştırma programlarına dayalı gelişim görüşünde katı çekirdek ve koruyucu kuşak kavramları yer almaktadır. Bu kavramların Kuhn'un ortaya koyduğu disipliner matriks anlamındaki bilimsel paradigmadaki karşılığı nedir?
- 14Nagel’in indirgemeci görüşü için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- 15
Lakatos’un görüşüne göre "koruyucu kuşak" kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
- 16
İlgili nesne dizgelerinin doğasını belirten özelliklerin gözlem ve/veya deneyle saptanması problemleri aşağıdakilerden hangisidir?
- 17Aşağıdakilerden hangisi Lakatos'a göre bir bilimsel araştırma programının öğesidir?
- 18
I-Bilim insanları bilimsel teoriler tarafından yönlendirilirler.
II- Bilimsel teoriler, bilime yön verirler.
III- Olağan bilim dönemi, birikimsel gelişim sürecini yönlendirir.
IV- Anomaliler, uzun süre giderilmediklerinde olağan bilim dönemine yardımcı olurlar.
V- Olağan bilim döneminde, gelişim sürecinin durakladığı döneme bunalım dönemi denir.
VI- Eski teorinin yerine yeni teorinin kabul edilmesi birikimsel gelişimi oluşturur.
Yukarıda Kuhn'un devrimsel gelişim görüşüne yönelik ifadeler verilmiştir. Bu ifadelerden hangileri Kuhn'un devrimsel gelişim görüşü açısından doğru değildir?
- 19
Nagel’in indirgemeci gelişim görüşüne göre bir teorinin yerine geçen ikinci bir teori hangi özelliğe sahip olmalıdır?
- 20Aşağıdakilerden hangisi Lakatos’un deneysel olarak gelişen bir teori dizi kavramı ile örtüşmez?