Bilim Felsefesi
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Aynı bilim dalında ardı ardına ortaya konulan n tane teoriden oluşan bir dizi olsun. (1) dizisinde Q1 dışındaki her Qi teorisi, bir önceki Qi-1 teorisinden daha gelişmiş ise, (1) teorisine ne ad verilir?
- 2
Bilim felsefesinde, teorilerin gelişimine ilişkin birbirinin karşıtı olan iki çeşit görüş vardır. Bunlar birikimsel gelişim görüşleri ile .....gelişim görüşleridir. Paragrafta boş kalan kısma gelmesi gereken sözcük hangisidir?
- 3
Olağan bilim döneminde; giderilemez anomalilerin artması, çözüm bekleyen olağan bilim problemlerinin azalması ve yeni bilimsel buluşların azalması aşağıdakilerden hangi döneme girilmesine sebep olmuştur?
- 4
Özel görelelik kuramının yeni araştırma ve problemlere gebe olması kuramın hangi açıdan bilimsel değerini ifade etmektedir?
- 5I. Yeni teori yerine geçtiği eski teori ile bağdaşabilirII. Yeni teori yerine geçtiği eski teoriyi kapsayamazIII. Yeni teori eski teorinin bir genleşmesidirDevrimsel gelişim görüşüyle ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- 6
Lakatos'un bilimsel araştırma programlarına dayalı gelişim görüşü ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
- 7
Aşağıdakilerden hangisi Kuhn’un ortaya koyduğu bilimsel değerlerden biri değildir?
I- Toplumsal yararII- Tutarlılık
III- Kapsamlılık
IV- Dakiklik
V- Yalınlık
- 8
"Bir teorinin hipotezlerinden tümdengelimsel olarak türetilen bir önermenin değillemesi gözlem ve/veya deneyle doğrulanmış bir gözlem önermesi ise, bu önermenin dile getirdiği olguya sözü geçen teoriye ilişkin olmasıdır."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
- 9Nagel'in indirgemeci gelişim görüşü nedir?
- 10A1, A2, A3, A4 ve A5 herhangi bir bilim dalında ardı ardına ortaya konan teoriler olsun. Bu teorilere ilişkin şu bilgiler mevcuttur. A3 teorisi A2 teorisinden daha gelişmiştir. Ne A3 teorisi A4 teorisinden ne de A4 teorisi A3 teorisinden daha gelişmiştir. A4 teorisi A5 teorisinden daha gelişmiştir. Yukarıda verilen bilgilere göre I. A1'den A2'ye geçiş bir teori değişimi sürecidir. II. A2'den A3'e geçiş bir gelişme adımıdır.III. A3'ten A4'e geçiş ne gelişme ne de yozlaşma adımıdır. IV. A4'ten A5'e geçiş bir yozlaşma adımıdırifadelerinden hangileri doğrudur?
- 11
Nagel'in indirgemeci gelişim görüşü neyi ifade etmektedir?
- 12Aşağıdakilerden hangisi bir paradigma içindeki teorilerin karşılaştığı anomalilerin bir sonucu olamaz?
- 13Anomali olarak bilinen bir olguyu açıklayacak (dolayısıyla anomali olmasını giderecek) biçimde kurgulanmış olup, hiçbir yeni öndeyi veya açıklamaya katkısı olmayan hipotezlere ne ad verilir?
- 14
I. İndirgenen teorinin postulatlarında geçen her terim, indirgeyen teorinin postulatlarında geçmelidir.
II. İndirgenen teorinin her postulatı, indirgeyen teorinin postulatlarından tümevarımsal çıkarımla türetilebilmelidir.
III. İndirgeyen teori pekiştirilmiş bir teori olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri Nagel’in indirgemeci gelişim görüşü için söylenilebilir?
- 15"Lakatos’un bilimsel araştırma programı, bir teori dizisini yönlendirir. Diziyi oluşturan teorilerin ortak katı çekirdeklerinden ötürü aynı teorinin zaman içindeki farklı teori aşamaları sayılabilir. Kuhn’un ortaya koyduğu disipliner matriks görüşünde ise bilimsel paradigma dolaysız olarak teoriyi değil, teoriyi kabul eden bilim insanları topluluğunu yönlendirir. Teorinin yönlendirilmesi, bilim insanları topluluğu aracılığıyla gerçekleşir.”Yukarıdaki bilgi doğrultusunda, Kuhn’un görüşünü Lakatos’un görüşünden ayıran öge hangisidir?
- 16
Nagel’in ortaya koyduğu indirgemeci gelişim görüşünde sözü edilen ideal gazların kinetik teorisi hangisiyle ifade edilir?
- 17Aşağıdakilerden hangisi bilimsel devrim kavramını en iyi şekilde tanımlar?
- 18
Aşağıdaki biliminsanlarından hangisi Disipliner matriks'i ortaya atmıştır?
- 19
Katlı oranlar yasası hangi biliminsanına aittir?
- 20
Kuhn’un anlayışına göre, aşağıdakilerden hangisi olağan bilim problemi değildir?