Bilim Felsefesi
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1
Bir teori ile gözlem ve deney arasındaki aykırılığa ne ad verilir?
- 2
Bir teori ile gözlem ve/veya deney arasındaki aykırılığa ne denir?
- 3
Aşağıdakilerden hangisi indirgemeci gelişimde, indirgeyen teorinin özelliklerinden biridir?
- 4
I. İndirgenen teorinin postulatlarında geçen her terim, indirgeyen teorinin postulatlarında geçmelidir.
II. İndirgenen teorinin postulatlarında geçen her terimler birbirlerinin aynısı olamazlar.
III. İndirgenen teorinin her postulatı, indirgeyen teorinin postulatlarından tümdengelimsel çıkarımla türetilebilmelidir.
IV. İndirgenen teorinin her postulatı, indirgeyen teorinin postulatlarından tümevarımsal çıkarımla türetilebilmelidir.
V. İndirgeyen teori pekiştirilmiş bir teori olmalıdır.
Ernest Nagel'in bir teorinin bir diğer teoriye indirgemesinin gerekli ve yeterli olan üç koşulu vardır. Bu koşullar yukarıdakilerden hangileridir?
- 5Nagel'in ortaya koyduğu indirgemeci gelişim görüşü bağlamında; A1 indirgenen, A2 indirgeyen bir teori olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- 6
Olağan bilim problemleri kaç çeşittir?
- 7Pozitif yordam ile negatif yordam arasındaki farklar nelerdir?
- 8Lakatos’un teori gelişimi görüşüne göre gelişen teori dizisi nedir?
- 9
Aşağıdaki tanımlardan hangisi "anomali" kavramını ifade etmektedir?
- 10
Lacatos'un bilimsel araştırma programlarına dayalı gelişim görüşüne göre, bir teori dizisine ait her teoride ortak olan temel hipotezler kümesine ne ad verilir?
- 11Bir öğrenciden, fizik ödevi kapsamında mekanik alanında A gibi bir teoriye ilişkin çeşitli gözlem ve deneyler yapması istenmiştir. Bunun için öğrenci öncelikle A teorisi deneyi için gerekli düzeneği kurmuş ve sistemi harekete geçirmiştir. Deney esnasında bir F değişkeninin değerini ilgili ölçüm aracıyla ölçerek not almıştır. Sonrasında deney için kullandığı parametrelere ve A teorisine göre F değişkenini bir kere de hesaplayarak bulmuştur. Hesaplayarak bulduğu F değeri ile deneyde ölçerek bulduğu F değerinin birbirine %99,9 oranında yakın olduğunu görmüştür. Bu durum A teorisinin hangi bilimsel değere sahip olduğunu göstermektedir?
- 12
Aşağıdakilerden hangisi olgu-toplama problemlerine örnek verilebilir?
- 13
Aşağıda bilim felsefesinde teorilerin gelişimine ilişkin iki karşıt görüşe dair verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
- 14
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel paradigmanın bir bileşeni olan bilimsel değerler içerisinde yer almamaktadır?
- 15
I. Bir teori dizisine ait her teorinin postulatlar kümesi, temel hipotezler kümesi ile yardımcı hipotezler kümesinin birleşimidir.
II. Dizideki tüm teorilere ortak olan temel hipotezler kümesine, teori dizisinin koruyucu kuşağı denir.
III. Dizideki her teorinin yardımcı hipotezler kümesine de o teoriye özgü katı çekirdek denir.
Yukarıdakilerden hangileri Lakatos’un gelişen teori dizisi tanımlaması için söylenebilir?
- 16Kuhn'un, "Alternatif teoriler arasından seçilen teoriden, yeni ve beklenmeyen olguların öndeyisi türetilebilmelidir." şeklinde tanımladığı bilimsel değer aşağıdakilerden hangisidir?
- 17
Bu denklem bir mol gaz için geçerli olan, "Van der Waals denklemi" diye adlandırılan denklemdir. Bu denklemde geçen "a" ile "b" aşağıdakilerden hangisidir?
- 18
Khun'a göre, olağan bilim döneminden sonra bunalım dönemine girmiş eski bilimsel paradigmanın, bilim insanları topluluğunca ret edilip yerine eskisiyle hiç bağdaşamayan yeni bir bilimsel paradigmanın kabul edilmesine ne ad verilir?
- 19
Kuhn’un ortaya koyduğu disipliner matriks anlamındaki bilimsel paradigma kavramı aşağıdakilerden hangi öğeleri içermektedir?
I. sembolik genellemeler,
II. metafizik genellemler,
III. bilimsel değerler,
IV. örnek problem çözümleri,
- 20
Kuhn’un ortaya koyduğu disipliner matriks anlamındaki bilimsel paradigma kavramı aşağıdaki ögelerden hangisini içermez?