Deneme Sınavı Soruları

Dalâletten Kurtuluş

İhyâ’ü ulûmi’d-dîn

Filozofların Tutarsızlığı

Bâtınîliğin İç Yüzü

Görüntüler Kitabı

Temellendirilir

Akledilir

Sezinlenir

Tadımlanır

Görünür

Telif ve tasnif çalışmalarına başladı.

Bağdat Nizamiye Medresesi müderrisliği yaptı.

Zihnî-ruhî bir bunalıma girdi.

Bâtınîlik, felsefe üzerine çalışmaya başladı.

Tasavvufa yöneldi.

Bazı tikel nitelikler taşımakla beraber hayalî sûretler de kavramlar gibi soyuttur.

Maddeyle bir arada bulunmaları sayesinde fiilen varolur ve değişime uğrarlar.

Dayanakları olan cisimlerin bölünmesiyle bölünür ve çoğalırlar.

Biri madde diğeri sûret konumunda bulunan iki unsurdan oluşurlar.

Somut varlıkları ile akledilir kavramları birbirinden farklıdır.

Hareket ettirici

Dengeleyici

Birleştirici

Yaratıcı

İndirgeyici

Pozitivistler

Kelamcılar

Batıniler

Filozoflar

Sufiler

Felsefe

Din

Doğa bilimleri

Matematik

Akıl

ontololoji, piskoloji ve bilgi

tıp, matematik ve ontoloji

geometri, ontoloji ve bilgi

geometri, tıp, psikoloji

tıp, felsefe, geometri

Muhyiddin İbnü’l-Arabî

Câbirî

Râzî

İbn Seb

Şehâbeddin Sühreverdî

Somut varlıkları ile akledilir kavramları birbirinden farklıdır

Maddeyle bir arada bulunmaları sayesinde fiilen varolur ve değişime uğrarlar

Biri madde diğeri sûret konumunda bulunan iki unsurdan oluşurlar yani birleşiktirler

Kendilerini idrâk eden akıl ile özdeşleşir

Dayanakları olan cisimlerin bölünmesiyle bölünür ve çoğalırlar

Batıniler

Öğretmenler

Kelamcılar

Filozoflar

Sufiler

İbn Sînâ

İbn Haldun

Gazzâlî

İbn Rüşd

Fahreddin Râzî

İnsanın doğuştan getirdiği ve onu diğer canlılardan ayıran teorik bilgi edinme yetisi

Bu yetinin zorunsuzun olabilirliği, imkânsızın olmazlığı, 

Bir kimsenin aynı anda iki yerde bulunamayacağı ve parça-bütün ilişkisi gibi ilk prensipleri idrak edecek düzeye ulaşmış hali,

Yaşam boyu tecrübe ve deneyimlerle oluşan bilgi birikimi

Bilgi edinme yetisinin olgu ve olaylar arası bağlantıları kestirme ve duygulardan bağımsız olarak yargıda bulunabilir düzeye ulaşmış durumu

Aristocu'dur.

Batı temellidir.

Hakikatin yalnızca mistik tecrübe ile edinebileceğine dayanır.

Tanrının varşığını kabul ettiği halde peygamberlik kavramını kabul etmez.

Mantık ve akıl ile bilgiye ulaşılabilceğine dayanır.

Evrenin herşeye gücü yeten bir varlık tarafından yaratıldığını öne sürmüştür. 

Peygamberlerin insanlara yol gösterici olarak geldiklerine inanmıştır. 

Algı ve duyguların insanı doğru yönelteceğini savunmuştur. 

Peygamberlik ve din kurumunu reddeden çevrelerde taraftar bulmuştur. 

Teist ve ateist olmaktan ziyade deist bir felsefi hareket olmuştur. 

Sokrates

Platon

Aristoteles

İbn Sina

Kindi

suret / madde

form / felek

nefis / madde

akıl / form

heyûlâ / akıl

Simyacılığın bir aldatmaca olduğunu savunması

Coğrafyanın sosyal ilişkileri belirlediğini savunması

Ruhsal rahatsızlıkların tedavi edilebileceğini savunması

İnsan anatomisini incelemesi

Geometrik biçimleri formüller haline ifade etmesi

İslam dünyasında bilimin gelişmesine karşı duyulan ihtiyaç

Helen, İran, Hint ve daha başka yabancı kültürlere karşı bireylerde uyanan doğal ilgi ve merakın giderilebilmesi, diğer yandan da İslam’ın bunlardan üstün olduğu fikri ile siyasi egemenliğin pekiştirilmesi bakımından bu kültürlerin çok iyi bilinmesinin gerekmesi.

Diğer kültürleri örnek alma isteği.

Farklı kültürden siyasi rol model edinilmesi

Diğer kültürlerden örnek oplum ve hukuk kurallarının edinilmesi

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV