Deneme Sınavı Soruları

I.

IV.

III.

V.

II.

Platon’a göre Sofistler, sadece Herakleitos’un değişmeyen duyular dünyasıyla ilgili oldukları için hakikati keşfedemezler. 

Adaletin güçlü olanın yararına olduğu fikri, Platon’u, sofistik kuşkuculuğu, ahlaki göreceliği çürütecek ve etik, sosyal ve politik konularda tatmin edici yanıtlar verebilecek, bir bilgi kuramı geliştirmeye götürmüştür. 

Oysa bilginin özü değişebilirliktir. Hakikat ve bilgi (episteme) Parmenides’in ortaya koyduğu fiziksel olmayan, zaman ve uzam üstü olan, değişmeyen, bir ve tek varlık alanına aittir. 

Platon’a göre öncesiz olan gerçektir, değişen şeyler de duygu dünyasıdır. 

Gerçek gerçekliklerin, yani ideaların (formların) dünyası düşünülür ve ancak duygularla kavranabilir. 

Nesnellik

Bilinç

Bireysellik

Öznellik

Kendilik

doğuştan gelen idelerde

bilimde

akılda

alışkanlıkta

neden ve etki kavramlarınn yapısında

Sokrates

Descartes

Herakleitos

Aristoteles

Platon

“Zihinsellik” kavramının açıklığa kavuşturulması sorunu.

Belli zihinsel niteliklere, zihinsel olaylara ve durumlara, durumların birbirleriyle ilişkilerine ilişkindir.

Bireysellik Sorunu

Zihinsel ve fiziksel niteliklere ilişkindir.

Zihin-beden sorunu

Hume çatalı

Hume'un usturası

Hume sarkacı

Transendental bilinç

Tabula rasa

Hume

Kant 

Locke

Berkeley

Descartes

logos

anima

ousia

ketegoria

energeia

Metafizik

Psikoloji

Sosyoloji

Psikanaliz

Fizyoloji

Anaksimandros

Herakleitos

Thales

Sokrates

Parmenides

Sokrates

Hume

Berkeley

Kant

Descartes

Biyoloji

Fizyoloji

Psikoloji

Ontoloji

Epistemoloji

Sistematik şüphe yöntemi bizi, her türlü peşin hükümden kurtarmaya, şeyler hakkında açık seçik bilgiye ulaşmamıza yarar.

İnsan zihninin özünü anlamaya ve zihni tanımanın bedeni tanımaktan daha kolay olduğuna ilişkindir. 

Şüphesinin sınırlarını sorgulanmasıyla başlar. 

Descartes Yöntem Üzerine Konuşma’da bu akıl yürütme zincirini meşhur “düşünüyorum, o halde varım” (cogito ergo sum) ifadesiyle özetlemiştir. 

Descartes bir kere var olduğundan kesin olarak emin olduktan sonra ne tür bir varlık olduğunu sorgular. Descartes, kendi özünü anlamaya ilişkin sorgulamasını “var olduğumdan kesinlikle emin olan ben, ne olduğumu yeter açıklıkla bilmiyorum” ifadesiyle başlatır.

Doğruya ve yanlışa ilişkindir. 

İnsanların yaptıkları hataların kökenini araştırmaya ve bu yanlışlıklardan ve hatalardan Tanrının sorumlu olmadığını göstermeye yöneliktir. 

III. Meditasyon Tanrı’ya ve Tanrının varlığına ilişkindir. 

Varlığını bir önceki meditasyonda kanıtladığı Tanrı, onu yanıltıyor olamaz, Tanrının bize verdiği aklı iyi kullanacak olursak hiçbir zaman yanılmamıza olanak yoktur. 

Ancak, yanılmanın bir eksiklikten başka bir şey olmadığını, yanılabilmek için sınırlı ve sonlu olmanın yeterli olduğunu belirten Descartes, daha sonra, yanılmanın kendi yargılama yetisinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırmaya koyulur 

Transendental

İdealizm

Deneycilik

İdeler

Deneme

Sokrates

Platon

Aristoteles

Descartes

Berkeley

VI. Meditasyon, maddesel şeylerin varlığına ve insanın ruhuyla bedeni arasındaki gerçek ayrılığa ilişkindir.

Descartes, meditasyonun başında, maddesel şeyler üzerine kesin ve şüphe götürmez hiçbir şeyin bilinip bilinmediğini araştırmaya koyulmadan önce, bu şeylerin kendi zihnindeki idelerinin, sırf yalnızca düşüncesinde var olan ideler olarak ne kadar açık ve seçik olduklarını görmek gerektiğini söyler.

Descartes, ben’in tanrıya ilişkin bilgisinden hareketle dış dünyaya yönelir. Dolayısıyla dış dünyanın bilgisine, “düşünüyorum o hâlde varım” önermesine ulaştığı gibi sezgiyle değil, tümdengelim yöntemi ve duyumlarına dayanarak ulaşır. 

İlk önce kendi ben’inin, oradan da Tanrı’nın bilgisine ulaşan Descartes, yanılgının kaynağı sorunu çerçevesinde, dış dünyanın bilgisini nasıl edinebileceğini araştırır. 

Maddesel şeylerin özünün, bir kere daha Tanrı ve Tanrının varlığına ilişkinliğidir. 

Spinoza

Derrida

Kant

Descartes

Marks

Duyumsal

Ölümsüz

Görüsel 

Biçimsel 

Ezeli-Ebedi