Tarih Felsefesi II
2021–2022 Final (Dönem Sonu) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1. Akıl Il. Ilerleme III. Görelilik IV. Döngüsellik Yukarıdaki kavramlardan hangileri Alman İdealizmi'nin tarihe yaklaşımıyla ilişkilendirilebilir?
- AYalnız II
- BYalnız IV
- CI ve ll
- DIve I!!
- EI| ve IV
- 2Neopozitivizm için kullanılan diğer adlandırma aşağıdakilerden hangisidir?
- AMantıkçı Deneycilik
- BMantıkçılık
- CBilimsel Akılcılık
- DTarihsel Akılcılık
- EBilimsel Yasacılık
- 3Comte'a göre olguları yöneten yasaların bilinmesinin bilimler için sağlayacağı katkı aşağıdakilerden hangisidir?
- ATumevarım
- BÇıkarım
- CGenelleme
- DOndeyi
- ETumdengelim
- 4Aşağıdakilerden hangisi Nietzsche'nin kendi çağını ve tarihçiliği eleştirme nedenlerinden biri değildir?
- AHer şeyi tarihselleştirmenin insanın eylem gücü olan güç istencini baltalaması
- BHer şeyi tarihselleştirmenin insanın kendisini edilgin görmesine yol açması
- C/ Her şeyi tarihselleştirmenin insani ve toplumsal olanı tarihe tutsak etmesi
- DHer şeyi tarihselleştirmenin yaşamayı zehirlemesi ve kültürel yozlaşmaya yol açması
- EHer şeyi tarihselleştirmenin insana içinde yaşadığı kültürün değerini sorgulattırması
- 5Saint Simon, "Bir Cenovalıdan Çağdaşlarına Mektuplar" adlı yapıtında aşağıdakilerden hangisini dile getirmiștir?
- AIlerlemeyle bilimin ve aklın gelişmesi arasında gördüğü ilişkiyi
- BTarihin yasası olarak ilerlemenin bilimlerdeki yansımalarını
- Cİlerlemenin yalnız kültür ve medeniyet alanında görüleceği tezini
- DBilim ve akıldaki ilerlemenin tarihteki zorunlu ilerlemeyle ilişkisini
- EPozitif Bilimler Çağı'yla bilimlerin ilerlemesi arasındaki ilişkiyi
- 6Tarihte ortaya çıkan her kültürün doğup, gelişip sonra da ortadan kalktığını ileri sürerek kültürleri, canlı organizmalarla kurduğu benzeşim temelinde açıklayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
- APopper
- BSpengler
- CCroce
- DDilthey
- ERothacker
- 7Croce'nin tarih anlayışıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATarih insanın doğadaki varoluşuna ilişkin bilincidir.
- BGerçeklik tarihtir ve her bilgi doğa bilgisidir.
- CGerçekliği kavramada sezginin, akla göre önceliği vardır.
- DTarih tanrisal ile sınırlanamaz tinin oluşmasının öyküsüdür.
- ETarih tam da Hegel'de olduğu gibi mutlak tine doğru ilerleyen bir süreçtir.
- 8Insani-toplumsal olaylara ilişkin, olanı söyleyen bilimlerin de gerekli olduğunu, ama bu bilimlerin doğa bilimleri örnek alınarak temellendirilemeyeceğini ileri süren filozof aşağıdakilerden hangisidir?
- AMarx
- BBacon
- CDilthey
- DMill
- EComte
- 9Dilthey tarihselci olarak bilinen bir filozof olduğu halde, Edmund Husserl'in Dilthey'ın felsefesini tarihsici olarak eleştirmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- ATarihsel görelilik insan dünyasını açıklamak içın yetersizdir.
- BTarihe getirilen her yorumun göreli olduğu savı da görelidir.
- CBilimin söz konusu olduğu her yerde a priori olçütler vardır.
- DHer şeyin tarihsel olduğu savının kendisi tarihsel değildir.
- ETarihte ortaya çıkan her şey tarihsel olarak değerlendirilemez.
- 10Hegel'e göre mantığın hem doğa felsefesinin hem de tin felsefesinin temelinde olması, aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanır?
- ASalt düşüncenin/ "İde"nin bütün varolanın temeli olmasından
- BDoğa gerçekliğinde insan yetilerinin hiçbir katkısı olmamasından
- CTinsel gerçekliğin insanın doğa dışındaki bir yapıtı olmasından
- DTinsel varlıklarda istenç özgürlüğü ve aklın bir arada olmasından
- EDoğal gerçekliğin salt matematik kavramlara dayalı olmasından
- 11Herder "insanlar kör makineler değildir" derken en çok aşağıdakilerden hangisine vurgu yapmıştır?
- AInsan doğasının erekselligine
- BInsan doğasının mekanizmine
- CInsan doğasının tarihselliğine
- Dİnsanın duyulara sahip olduğuna
- EInsanın doğal bir varlık olduğuna
- 12Nietzsche'nin tarihsel olayların tek bir anlamı olamayacağı ve tarihte nesnellikten söz edilemeyeceği yolundaki tarih eleştirisi, tarihe hangi bakış açısından getirilmiş bir eleştiridir?
- ATarihsel
- BMetafizik
- CVarlıkbilimsel (Ontolojik)
- DKultürel
- EBilgikuramsal (Epistemolojik)
- 13Dilthey'a göre tarihte teorik aklın açıklamacı tutumundan çok tarihsel aklın anlamacı tutumuna gerek duyulmasının nedeni aşağıdaki ifadelerin hangisinde dile getirilmiştir?
- AAçıklama öncelikle anlamayı gerektirir.
- BTarihsel akıl aracılığıyla yasalar daha iyi kavranabilir.
- CTeorik akıl yetisi geçmişten çok geleceği açıklayabılır.
- DTarihte rasyonellikten çok irrasyonellik bulunur.
- ETarihte genel yasalara ulaşmak çok zordur.
- 14Marx ve Engels'e göre ilk tarihsel eylem aşağıdakilerden hangisidir?
- ADüşünme
- BUretim
- Cİş bölümü
- DToplumlaşma
- EDevletleşme
- 15Doğa ve tarihin özce birbirinden farklı ve birbirine indirgenemez olduğu düşüncesini savunan akıma ne ad verilir?
- AIdealizm
- BIdealizm
- CAntipozitivizm
- DPozitivizm
- EMateryalizm
- 16Aşağıdakilerden hangisi Nietzsche'nin tarihin nesnel anlamda bir bilim olamayacağı düşüncesinin nedenlerinden biri değildir?
- ATarihsel olayların tek bir anlama sahip olmaması
- BHerkesin tarihe kendi çağının değerleriyle bakması
- CTarihin insanların güç istençlerinin savaş olanı olması
- DHerkesin tarihe kendi ilgisi açısından yaklaşması
- ETarihsel sürece ve olaylara aklın egemen olması
- 17Aşağıdakilerden hangisi Schopenhauer'e göre tarihi olanaklı kılan ve insan varoluşunun bir parçası olan ögedir?
- AKavram
- BYazı
- CDüşünce
- DAkıl
- EDil
- 18"Insan aklı araştırmalarını varlıkların kendi doğasına, ilk ve son nedenlere, yani mutlak bilgilere yönelterek olguları keyfi bir biçimde ve doğaüstü etkenleri işin içine katarak açıklamaya çalışır." Comte, yukarıdaki sözleriyle, aşağıdakilerden hangisine değinmiştir?
- APolitik aşama
- BTeleolojik aşama
- CMetafizik aşama
- DTeolojik aşama
- EPozitif aşama
- 19Aşağıdaki ifadelerden hangisi, Popper'e göre tarihin akış yönünü tahmin etmenin mantiksal nedenlerinden biri olarak görülemez?
- ATarihsel öndeyi için gerekli olan bir tarihsel gelişme kuramı olanaksızdır.
- BTeorik fizik gibi teorik bir toplum bilimi olanaksızdır.
- CUssal ve bilimsel yöntemlerle gelecekteki bilgi artışı haber verilemez.
- DInsanlık tarihinin gidiși insan bilgisinin artışından etkilenir.
- EInsanlık tarihinin yasaları doğa yasaları türünden yasalar değildir.
- 20Tarihselciliği, eleştirdiği tarihsicilikle aynı hataya düştüğü için eleştiren 20. yüzyıl filozofu aşağıdakilerden hangisidir?
- ACroce
- BHusserl
- CTroeltsch
- DDilthey
- ENietzsche