Dil Felsefesi
2021–2022 Vize (Ara Sınav) Çıkmış Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1Tümel olma nitelikleri sayesinde dünyayı kategorilere ayırma işlevini taşıyan terimlere ne ad verilir?
- AÖzne
- BKavram
- CYüklem
- DAnlam
- ENesne
- 2Babilliler günbatımından hemen sonra IlK parıldayan gök cismine "Hesperus" demişler, diğer yandan da, gündogumundan hemen önce en son parıldayan gök cismine "Phosphorus" adını vermişlerdir. Yani, ortada birbirinden farklı iki ayrı gök cismi olduğunu düşünmüşlerdir. Çok sonraları bu iki gök cisminin aslında aynı olduğu keşfedilmiştir. Günümüzde bu gök cismine "Venüs" diyoruz. Kısaca Babilliler șu tümcenin doğruluğunu bilmiyorlardı: "Hesperus Phosphorus'tur". Yukarıda bahsedilen durum, aşağıdaki dil felsefesi problemlerinden hangisi ile daha çok ilgilidir?
- AAnlam
- BBenzerlik
- CÖzdeşlik
- DGönderme
- EPragmatik
- 3"Hava yağmurlu" gibi bir tümce de hem zamana hem de mekâna bağlı olarak anlam kazanır. Aynı anda dünyanın farklı yerlerinde bu tümceyi kullandığımızda, birinde doğru olup diğerinde yanlış olan bir şey söyleyebiliriz, ya da bu tümceyi aynı yerde ama farklı zamanlarda kullandığımızda da durum böyle olabilir. Diğer yandan bazı durumlarda bir tümcenin dile getirdiği anlam o tümcenin kullanıldığı ortamın bazı özelliklerine, tümceyi kullananın ve dinleyicilerin niyetlerine, inançlarına bağlıdır. Yukarıdaki paragrafta aşağıdakilerden hangisinin önemi vurgulanmıştır?
- ASemantik
- BAnlam
- CKavram
- DBağlam
- ESentaks
- 4• Bir tümceyi oluşturan terimlerin mantıksal çozümlemesınin ne olduğu • Terimlerin bir araya gelerek bir tümce oluşturmasını neyin sağladığı • Tüm dillerin yapılarının temelde aynı olup olmadığı Yukarıdaki konuları tartışarak dil felsefesi içinde gelişmiş, bir yandan modern mantığın yeşermesini sağlamış, diğer yandan da dilbilimin en temel çalışma alanlarından biri haline gelmiş alan aşağıdakilerden hangisidir?
- AFenomenoloji
- BSentaks
- CSemantik
- DPragmatik
- ESemiyoloji
- 5Dil felsefesinde dil kullanımı, dili kullananın içinde bulunduğu bağlam, kullanıcının niyetleri gibi konuların tartışıldığı alan aşağıdakilerden hangisidir?
- APragmatik
- BSemantik
- CFenomenoloji
- DSemiyoloji
- ESentaks
- 6Bir dilin parçası olan bir sözcüğü, ya da sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşan bir tümceyi kavradığımızda, kavranan șeye ne ad verilir?
- AAnlam
- BYüklem
- CÖzne
- DTerim
- ENesne
- 7"İstanbul güzeldir." cümlesinin yüklemi kaç boşlukludur?
- A0
- B1
- C2
- D3
- E4
- 8I. Gerçekçilik II. Dışsalcılık III. Öznelcilik Doğalcı Anlam Kuramını savunan biri, yukarıdakilerden hangisini / hangilerini de aynı zamanda savunabilir?
- AYalnız Il
- BI ve Il
- CI ve I!I
- DI| ve lil
- EI,I ve Il!
- 9Günümüz dilbiliminin en etkili düşünürü olan Noam / Chomsky, sözcüklerin anlamlarının "kafanın içinde" olduğunu savunarak aşağıdaki düşünürlerden hangisinin anlam anlayışına benzer bir görüş ortaya koymuştur?
- AGottlob Frege
- BJohn Locke
- CHilary Putnam
- DThomas Kuhn
- ELudwig Wittgenstein
- 10Hilary Putnam, bir sözcügün anlamını ve o anlamın biri tarafından kavranmasını, salt kişinin zihninde olup bitenlerle açıklamanın olanaklı olmadığını savunarak --- Anlam Kuramı'nın gelişmesinde öncü olmuştur. Putnam'a göre özellikle doğal türlere ilişkin sözcüklerimizin anlamları dünyanın durumuyla oluşur. Örneğin "su" sözcüğünün anlamı, bu sözcüğü duyduğumuzda zihnimizde oluşan imgeler ya da düşünceler ile değil, doğada bulunan su türünün kendisi tarafından belirlenir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
- ANegatif
- BGerçekçi
- COznelci
- DDoğrulamacı
- EDışsalcı
- 11Bir sözcüğün anlamı dediğimiz nesne öznenin zihninde olmalıdır. Yani insanların zihinleri dışında anlamların olduğu bir dünya yoktur. Yukarıdaki ifadeyi kullanan birisi aşağıdaki anlam kuramlarından hangisini savunmaktadır?
- ADışsalcı Anlam Kuramı
- BGerçekçi Anlam Kuramı
- CDoğalcı Anlam Kuramı
- DÖznelci Anlam Kuramı
- EDavranışçı Anlam Kuramı
- 12Ludwig Wittgenstein'in Felsefi Sorgulamalar adlı eserde "oyun" kavramı ile ilgili olarak aktardığı görüşler özetle şu şekildedir: "Oyun" dediğimiz tüm şeyler arasında degişmez bir ortak yan bulamayız. Olsa olsa, tum oyun dedigımiz şeyler arasında bir "aile benzerliği" bulunur, ama değişmez bir ortaklık yoktur. Buradan "oyun" sözcüğünün anlamının da bir varlığa sahip olmadığı sonucuna varabiliriz. Buna göre, Wittgenstein'ın anlam görüşü aşağıdakilerden hangisinin kapsamında degerlendirilmelidir? ot.
- ADoğrulamacı Anlam Kuramı
- BGerçekçi Anlam Kuramı
- CDışsalcı Anlam Kuramı
- DNegatif Anlam Kuramları
- EÖznelci Anlam Kuramı
- 13Thomas Kuhn'un "bilimsel bir paradigmada kullanılan kavramların ancak o paradigmanın kavramsal çerçevesini (leksikon) oluşturan diğer kavramlarla ilişkiselliği içinde anlam kazanabileceği" görüşü, aşağıdaki anlam kuramlarından hangisinin bilim felsefesindeki bir ifadesidir?
- ANegatif Anlam Kuramları
- BDışsalcı Anlam Kuramı
- CButuncü Anlam Kuramı
- Dlof. D) Oznelci Anlam Kuramı
- EGerçekçi Anlam Kuramı
- 14Aritmetigin mantığa indirgenebilecegini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
- AMantıksalcılık
- BPozitivizm
- CDoğrulamacılık
- DDışsalcılık
- ETumevarımcılık
- 15I. Kavramlar tanım gereği doymuş terimlerdir. II. Kavramlar bir cúmlede ya nesne ya da yüklem olabilirler. III. Ozne konumunda kullandığımız terimlerin göndergelerine "nesne" denir. Frege'ye göre, yukarıdaki ifadelerden hangisi / hangileri dogrudur?
- AYalnız III
- BI ve ll
- CI ve III
- DII ve IlI
- EI,I| ve ||!
- 16Frege'ye göre; var olma yüklemi ----- düzey bir yüklem olup, --- yuklenir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?
- AIkinci - nesnelere
- Bbirinci - nesnelere
- CIkinci - kavramlara
- Dbirinci - kavramlara
- Ebirinci - öznelere
- 17Frege'ye göre, insanların düşüncelerinden bahsederken kullandığımız terimler aşağıdakilerden hangisine gönderme yapar?
- AGöndergelerine
- BTikellere
- CTumellere
- DNesnelerine
- EAnlamlarına
- 18I. Bir sözcügün göndergesi nesneldir. Il. Bir sözcüge yuklenen anlam ozneldir. III. Anlam fiziksel değil, soyuttur. Frege'nin görüşüne göre, yukarıdaki ifadelerden hangisi / hangileri dogrudur?
- AYalnız I!I
- BI vell
- CI ve IlI
- DII ve I!I
- E1, Il ve I!!
- 19"Platon filozoftur." cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?
- APlaton tur
- BPlaton
- Ctur
- DPlaton
- Efilozoftur
- 20Frege'nin daha sonra reddettiği önceki görüşüne göre, özdeşlik ilişkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ANesnelerin kendileri arasında bir ilişkidir.
- BNesnelerin yüklemlerinin birbirleriyle ilişkisidir.
- CBir nesnenin kendisi ile arasında bir ilişkidir.
- DNesnelerin öznelerle olan ilişkisidir.
- ENesnelerin adları arasında bir ilişkidir.