Sayısal Görüntü/Video İşleme Yazılımları ve Teknolojileri

Dijital fotoğraf makineleri ve video kameraları tarafından oluşturulan sayısal görüntünün kalitesini belirleyen değişkenler; algılayıcının (cmos, ccd) türü, sıkıştırma oranı, lens kalitesi, çözünürlük olarak sayılabilir.  

Sayısal görüntü formatlarını en temel anlamda raster (bitmap), vektörel ve 3 boyutlu olmak üzere ayrımlayabiliriz.  

Vektör grafiklerinin en yaygın dosya türleri AI, EPS, SVG, CDR ve PDF’dir. 

En yaygın dosya türleri OBJ, DWF, MAX, STL ve MGF olan görüntü formatı 3 boyutlu görüntü formatıdır.  

Görüntülerin sayısal olarak oluşturulmasında renk ve parlaklık gibi bilgileri taşıyan ve sayısal değeri, renk derinliği ve geçişlerindeki homojenliğini etkileyerek görüntü kalitesini çözünürlüğü oluşturması açısından doğrudan etkileyen sayısal veri noktalarına “piksel” adı verilir.

En çok kullanılan kayıplı sıkıştırma formatı “JPEG”dir.  

En çok kullanılan sıkıştırmasız görüntü formatı “RAW”dır. 

256 renk derinliğine sahip olan GIF formatı en fazla 8 bit görüntüyü destekler. 

Açılımı “Taşınabilir Ağ Grafikleri” olan görüntü dosyası formatı “PNG”(Portable Network Graphics)dir.  

TIFF formatının Türkçe açılımı “Etiketli İmaj Dosya Formatı”dır.   

Bellekte kapladığı yer ve işlenmesi açısından gerekli yazılımlara sahip olunması RAW dosya türünün dezavantajlarını oluşturur.  

 Hareketli görüntü üretimine artan ticari ilgiyle birlikte, uluslararası görüntü ve video sıkıştırma standartlarına duyulan ihtiyacı karşılamak üzere kurulan grubun adı Hareketli Resim Uzmanları Grubu (ing. Moving Picture Experts Group) dur. 

AVI formatının iki ana türünden ilki her bir görüntü karesinin sıkıştırma olmaksızın kaydedildiği ve bu nedenle oldukça fazla veriye sahip olduğundan yüksek dosya ebatlarıyla kaydedilen profesyonel kullanım amaçlı AVI, ikincisi ise MP4 ve H.264 kodlayıcıları aracılığıyla sıkıştırılarak dosya boyutunun azaltıldığı dolaşıma yönelik AVI formatıdır.

Sıkıştırılmış dosya boyutuyla daha iyi video kalitesi sağlamak için H.263, H.264 ve H.265 gibi farklı sıkıştırma kodlayıcıları ile çalışan hareketli görüntü dosya formatı MP4’tür. 

Dünya çapında yazılımcılar tarafından geliştirilebilen açık kodlu kaynak yazılımına sahip olarak ilk defa 1991 yılında ortaya çıkan işletim sistemi “Linux”tur. 

Photoshop programında hâlihazırda bulunan görüntü işleme ve oluşturma tekniklerini ve önceden hazırlanmış pek çok filtreyi görüntülerimize uygulayabiliriz. Bu filtre ve işlemlerin isimlerine dikkat ettiğimizde (boyama, çizim ve eskiz, fotoğrafçılık, cam) fark edilen ilk şey 1990’larda bu yazılımının geliştirilmesinden önce mevcut olan materyallere atıfta bulunmasıdır. 

Yazılımcılar arasındaki toplu iş birliğini temel alan ve ilk defa Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından 1983 yılında duyurulan GNU isimli tasarının bir ortak iş birliği ürünü olan görüntü işleme programı “GIMP”tir.  

Adobe firmasının çıkardığı Photoshop programına rakip olarak ilk defa Jasc yazılım şirketi tarafından piyasaya sürülen sayısal görüntü düzenleme yazılımı “PaintShop pro”dur. 

Adobe Photoshop Lightroom ilk defa Adobe yazılım sistemleri tarafından 2007 yılında piyasaya sürülmüştür.   

Profesyonel bir fotoğrafçı gibi sayısal görüntü dosyalarını işleyebilmek ve onlara rötuş yapabilmek için öğrenmemiz gereken en önemli şeylerden biri onları RAW formatında kaydetmektir.  

Adobe firması tarafından geliştirilen Camera Raw ve Lightroom gibi lisans ücreti yüksek RAW işleme yazılımların yanında ücretsiz olarak kullanıma sunulan bir diğer önemli ham görüntü işleme yazılımı “Darktable”dır. 

Adobe firmasının Photoshop, Illustrator, Acrobat gibi ürünlerini içeren yaratıcı yazılım takımının (Adobe Creative Suit) bir parçası olan hareketli sayısal görüntü işleme yazılımı “Adobe Premiere Pro”dur.

Film yapımcılığı ve televizyon alanlarında ağırlıklı olarak profesyonel kurgu editörleri tarafından kullanılan görüntü işleme programı Avid Media Composer”dir.   

Final Cut, Mac işletim sistemleri için geliştirilmiş bir sayısal hareketli görüntü işleme ve düzenleme yazılımıdır. Yalnızca Mac tabanlı işletim sistemleri üzerinde çalışabilen programa günümüzde pek çok amatör ve profesyonel kullanıcı tarafından kullanılmaktadır. 

Vegas Pro’yu diğer video işleme yazılımlarından ayıran yönü, ses düzenleme ve mastering işlemlerine yönelik olarak Sound Forge Pro’yu temel yazılımının bir parçası olarak kullanıcılara sunmasıdır. 

İlk olarak Linux sistemler için açık kaynak kodlu bir hareketli görüntü düzenleme yazılımı olarak 2008 yılında çıkan video işleme ve düzenleme programı “OpenShot”tır.

Yarı profesyonel ve kişisel kullanıcılar tarafından tercih edilen VSDC Free Video Editör yalnızca Windows işletim sistemleri üzerinde çalışabilmektedir.

Sayısal tabanlı doğrusal olmayan görüntü işlemeye ettiği öncülükten dolayı 2017 yılında EMMY ödülüne layık görülen video işleme yazılımı “Lightworks”tür. 

Fotoğrafı eğer bir internet sitesi üzerinde ya da sosyal ağlar üzerindeki herhangi bir uygulama için işleme tabi tutuyorsak burada yapacağımız işlem görüntü uzayını sayısal alana yönelik olarak sRGB renklere dönüştürmektir.  

Matbaacılık sektöründe üretim yapan yazılım, sistem ve cihaz üreticileri 1993’te bir araya gelerek “Uluslararası Renk Konsorsiyumu”nu, kurmuşlardır.   

Ondokuzuncu yüzyılın ortalarındaki trikromatik renk teorileri renk görüşünün özel olarak belirli dalga boylarına göre ayarlanmış benzersiz fotoreseptör hücrelere dayandığını kabul etmektedir. 

CMYK, cam göbeği, eflatun, sarı ve siyah renklerinden oluşur.  

Fotoğraflarımızı kendi kişisel blog sitemizde tam ekran yüksek çözünürlüklü paylaşmak istersek 1920x1080 piksellik bir boyuta getirmeliyiz. 

İnternet ortamına yüklenecek görüntülere ilişkin olarak son zamanlarda JPEG ve PNG’nin karşısına çıkan bir diğer önemli alternatif WebP dosya formatıdır.