Toplumsal Yaratıcılık

Tarih, insanların eylemlerinin, etkileşimlerinin ve davranışlarının (yaratıcılık, yenilik, icat) uygarlık bağlamında incelenmesidir.

Başlangıçta ilkel sanat, ruh dünyasının fiziksel dünyaya girmesine izin vermek için üretilmiştir.

Piktogram, bir objeyi, eşyayı, bir kavramı ya da bir olguyu temsil eden çok basit sembollerdir.

Dil Bilimci Noam Chomsky, “İnsan dilini incelediğimizde insana özgü olan zihnin farklı niteliklerine yaklaşıyoruz” diyor (Lederer, 2019).

Televizyon, cep telefonu, devasa jet uçakları, araçlardaki uydu navigasyon sistemleri, tren tarifeleri, tıbbi tarayıcılar ve şu an bize çok doğal gelen her şey aslında matematiksel fikirlere ve yöntemlere dayanır.

Buluş fikirleri, zihnimize nüfuz eden farklı ölçekli sorunları çözme arzusu yaratan yenilikçi düşüncelerdir.

Da Vinci, insanın anatomik yapısı, mimari/mühendislik projeleri, paraşüt/ havacılık dâhil olmak üzere çok sayıdaki fikriyle yaratıcı sürece önemli katkılar sağlamıştır.

14. yüzyıl öncesi hatta Rönesans’a kadar, insanın yaratıcı ifadesinin ‘ilahi’ olduğu düşünülüyordu.

20. yüzyıl başlarında Avusturyalı nörolog Sigmund Freud, (1920’lerde) yaratıcılığın ego ve süper ego arasındaki gerilimden kaynaklandığını ifade etti.

Yenilikçi fikirler üretme yeteneğimiz yalnızca zihnin bir işlevi değil, aynı zamanda beynimizi keşif için optimize eden beş temel davranışın

bir işlevidir. Bunlar (https://www.creativityatwork. com/what-is-creativity/):

İlişkilendirme: İlgisiz alanlardan sorular sorma, problemler veya fikirler arasında bağlantı kurmadır.

Sorgulama: Ortak bilgeliğe meydan okuyan sorgular oluşturmadır.

Gözlemleme: Yeni şeyler yapmanın yollarını belirlemek için müşterilerin, tedarikçilerin ve rakiplerin davranışlarını incelemektir.

İletişim kurma: Farklı fikir ve bakış açılarına sahip insanlarla tanışmaktır.

Deney yapma: Etkileşimli deneyimler oluşturma ve hangi iç görülerin ortaya çıktığını görmek için alışılmışın dışında tepkiler uyandırmadır.

Sanat eğitimi eleştirel, özgün ve yaratıcı düşünme becerisi, öz güven, empati ve iş birliği geliştirmenin önemli bir aracıdır.

Görmek, algılamak, duyumsamak, hissetmek, dokunmak, hayal kurmak, denemek, tasarlamak, eleştirel düşünme becerisi, merak, sezgi, kuşku ve muhakeme sanatsal yaratımın ön koşullarındandır.

Çağdaş eğitim sisteminde yaratıcılığı merkeze alan anlayışa bağlı olarak öğretmen ve öğrencilerin eğitim sürecinde özellikle şu konuları hissetmelerinin sağlanması beklenir:

• Yeni fikirlerin teşvik edildiği ve desteklendiğini
• Hayal gücü ve kritik düşünmenin desteklendiğini

• İnisiyatif ve risk almanın teşvik edildiğini
• Başkalarıyla etkileşim ve iletişim ortamlarının sağlandığını
• Belirsizlikleri tolere edip sorgulama fikrini
geliştirebilen bir anlayışın sağlanmış olduğunu

Cooper (2018), yaratıcı düşünme aşamalarının iş birlikçi veya bireysel olabileceğini, bir disiplinin sorgulama süreçlerine yönelik bilginin ve yaratıcı düşünme biçimlerinin önemli olduğunu ve yaratıcı düşünme aşamasında aşağıdaki önerilerin gerekliliğine işaret eder (Cooper, 2018):

• Sorunu tanımlayın.
  • Sorunları keşfetmek için açık sorular sorun.
  • Açık fikirli olun ve çeşitli olası yanıtları veya bakış açılarını dikkate alın.
  • Görünenden fazlasını hayal edin.
  • Risk ve belirsizlikleri kabul edin.
  • Sorunun olanak ve sınırlılıklarını belirleyin.
  • Bağlantılar kurun.

George Land, 1968 ve 1983 yılları arasında 5, 10 ve 15 yaşlarındaki çocuklar ile yetişkinler üzerinde yapmış olduğu bir araştırmada

küçük çocukların büyüdükçe yaratıcılıklarının azaldığını ifade etmiştir. Bu araştırmaya göre; 5 yaşındakilerin %98’inin, 10 yaşındakilerin %30’unun, 15 yaşındakilerin %12’sinin yaratıcı olmasına karşın yetişkinlerde bu oranın sadece %2 olduğuna ilişkin bulgulara ulaşılmıştır.

Yaratıcı Tutum özellikleri

*Bilgiden bilinmeyene ulaşım

*Doğru veya yanlış cevaplar önemli değil

*Açık ve sonlu tepkiler var

*Farklı metodları deneyerek hataları keşfetmek

*Belirsizlikleri ve aksilikleri hoş görme

Polya’nın Problem Çözme Stratejisi dört aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalar Tablo 2.6’da gösterilmiştir:

1. Aşama: Problemi Anlama
2. Aşama: Çözüm için Plan Yapma
3. Planı Uygulama
4. Değerlendirme/Kontrol Etme

STEM Eğitimi dünyada okulöncesi eğitimden yükseköğretime kadar tüm eğitim sürecini kapsayan disiplinler arası bir yaklaşım olarak kabul ediliyor. STEM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) Eğitimi; teorik bilginin uygulamaya, ürüne ve yenilikçi buluşlara dönüştürülmesini amaçlayan, öğrencilerin fen bilimleri, teknoloji, mühendislik ve matematik derslerinde öğrendikleri bilgileri bir bütünün parçaları olarak görmelerini sağlayan, dünyada birçok ülkenin öğretim programlarına dâhil ettiği bir eğitim yaklaşımı olma özelliğini taşıyor. Bu eğitim yaklaşımına “Sanat/Art” alanları da eklenerek STEAM olarak tanımlanmıştır. Bu yaklaşım aynı zamanda öğretmen ve öğrencilere

disiplinler arası bir bakış açısı ile algoritmik düşünme becerisini kazandırmayı amaçlıyor.

Sürdürülebilir kalkınmanın dört boyutu vardır; yaratıcı toplum, çevre, kültür ve ekonomi.

Yenilikçi düşünmeyi merkeze alan temel beceriler aşağıda beş aşamada verilmiştir. Bunlar

1. Analitik Düşünme: Ne anlama geldiklerini anlamak için şeyleri dikkatlice inceleme yeteneğidir.

2. Açık Fikirli Olma: Varsayımlarınızı veya ön yargılarınızı bir kenara bırakmalı ve olaylara tamamen yeni bir şekilde bakmalısınız.

3. Problem Çözme: Yalnızca yaratıcı düşünme yeteneğiniz değil, aynı zamanda önemli bir sorunu çözmek için yaratıcılığınızı kullanma yeteneğinizdir.

4. Organize Olma: Açık hedefler ve son tarihler içeren bir eylem planı oluşturabilmedir.

5. İletişim Kurma: Güçlü yazılı ve sözlü iletişim becerilerine sahip olmanız gerek