AÖF Soru Bankası
HUK101U · Ünite 4

Yargı Örgütü

  • 20 soru-cevap
  • Hukukun Temel Kavramları
1

 Hangi usule göre bir hukuk mahkemesinin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi söz konusu olur?

Bir hukuk mahkemesinin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi  Adalet Bakanlığı’nın önerisi üzerine, coğrafi durum ve iş yoğunluğu ölçütlerine
göre, Hakimler ve Savcılar Kurulunca belirlenir.

2

Asliye hukuk mahkemesi, kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça hangi görevleri yerine getirir?

- Dava konusunun değer veya miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalara,
- Sulh hukuk mahkemesi ve diğer özel mahkemelerin görev alanları dışında
kalan tüm dava ve işlere (HMK m. 2) bakar.

3

Hukuk mahkemeleri arasındaki özel mahkemelere örnek veriniz?

asliye ticaret mahkemesi, aile mahkemesi, tüketici mahkemesi, iş mahkemesi,
icra mahkemesi, kadastro mahkemesi, fikri ve sınaî haklar hukuk mahkemesi.

4

Asliye ceza mahkemesinin görevleri nelerdir?

Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller dışında, sulh ceza hakimliği ve ağır ceza mahkemelerinin görevleri dışında kalan dava ve işlere bakmakla görevlidir.

5

Ağır ceza mahkemesinin görevleri nelerdir?

Kanunların ayrıca görevli kıldığı haller dışında, Türk Ceza Kanununda yer alan yağma (TCK m.148), irtikâp(TCK m. 250/1 ve 2), resmî belgede sahtecilik (TCK m. 204/2), nitelikli dolandırıcılık (TCK m. 158), hileli iflas (TCK m. 161)suçları, Türk Ceza Kanununun ikinci kitapdördüncü kısmının dört, beş, altı ve yedinci
bölümünde tanımlanan suçlar (devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, 318, 319, 324, 325 ve 332’nci maddeler hariç) ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis veya on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla görevlidir.

6

Bölge adliye mahkemelerinin aslî görevi nedir?

Bölge adliye mahkemelerinin aslî görevi, adlî yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak istinaf başvurularını inceleyip karara bağlamak ve kanunlarla verilen diğer işleri yapmaktır (5235 s.K. m. 33).

7

Yargıtay’ın karar organları nelerdir?

Daireler, Hukuk Genel Kurulu, Ceza Genel Kurulu, Büyük Genel Kurul, başkanlar kurulları, birinci başkanlık kurulu, yüksek disiplin kurulu ve yönetim kuruludur.

8

Yargıtay Büyük Genel Kurulu kimlerden oluşur?

Birinci başkan, birinci başkanvekilleri, daire başkanları, üyeler ile Yargıtay Cumhuriyet başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet başsavcı vekilinden oluşur (YK m. 8, I).

9

İdarî yargı kolunda görevli olan mahkemeler kaç derece ayrılmışlardır ve bunlar nelerdir?

İdarî yargı kolunda görevli olan mahkemeler üç
derece ayrılmıştır:
• İlk derece idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri
• İkinci derece bölge idare mahkemeleri
• İdarî yargının en üst yargı merci olan Danıştay

10

Bölge idare mahkemelerinin görevleri nelerdir?

Bölge idare mahkemelerinin görevleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularını inceleyip karara bağlamak (2577 s.K.
m. 45), yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin karara bağlamak ve diğer kanunlarla verilen görevleri yerine getirmektir.

11

Bölge idare mahkemesi başkanının görevlerinden başlıcaları nelerdir?

Bölge idare mahkemesi başkanının görevlerinden başlıcaları, mahkemeyi temsil etmek; mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasını sağlamak ve bu konuda gerekli tedbirleri almak; dairelerin benzer olaylarda kesin olarak verdikleri kararlar arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi için başkanlar kuruluna başvurmaktır (2576 s.K. m. 3/B).

12

Danıştay’ın karar organları nelerdir?

Danıştay’ın karar organları daireler, Danıştay Genel Kurulu, İdarî İşler Kurulu, İdarî Dava Daireleri Kurulu, Vergi Dava Daireleri Kurulu, İçtihatları Birleştirme Kurulu, Başkanlar Kurulu, Başkanlık Kurulu, Yüksek Disiplin Kurulu ve Disiplin Kuruludur (DK m. 5).

13

Anayasa yargısı demokratik bir hukuk devletinde önemi nedir?

Anayasa yargısı demokratik bir hukuk devletinin varlığı için gerekli yargı kollarından biridir. Zira normlar hiyerarşisi bakımından bir hukuk devletinde kanunların ve diğer yasama işlemlerinin üst normlara, temel hak ve hürriyetlere, insan haklarına uygunluğunu sağlayabilmek için, yasama işlemlerinin dahi denetlenmesi yolu açılmalıdır.

14

Anayasa Mahkemesi üyeleri kaç yıl için seçilirler?

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler.

15

Anayasa’ya uygunluk denetimi kaç şekilde gerçekleşebilir ve bunlar nelerdir?

Anayasa’ya uygunluk denetimi üç şekilde gerçekleşebilir.

1- Soyut norm denetimi

2- Somut norm denetimi

3- Bireysel başvuru

16

Anayasa Mahkemesi Yüce Divan sıfatıyla kimleri yargılar?

 Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını, bakanları, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcı vekilini, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Sayıştay başkan ve üyelerini, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarını görevleri ile ilgili suçlardan dolayı
Yüce Divan sıfatıyla yargılar.

17

Mali yargının amacı nedir?

Mali yargının amacı, kamu idarelerinin etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak çalışması ve kamu kaynaklarının öngörülen amaçlara ve kanunlara uygun olarak elde edilmesi, muhafazası ve kullanılması için gerekli denetimin gerçekleştirilmesi ve sorumluların hesap ve işlemlerinin kesin hükme bağlanmasıdır.

18

Uyuşmazlık Yargısının görevi nedir?

Farklı yargı kolları arasında ortaya çıkan yargı yolu uyuşmazlıklarını gidermek amacıyla teşkil edilen yargı kolu  uyuşmazlık yargısıdır. 

19

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine kimler başvurabilir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Eki Protokollerin sözleşmeci devletlerden biri tarafından ihlal edilmesi nedeniyle zarar gören gerçek kişiler, hükümet dışı kuruluşlar ve kişi grupları, Mahkemeye başvuruda bulunabilirler.

20

Avrupa İnsan  Hakları Mahkemesinin yargılama dilleri nelerdir?

Mahkemenin yargılama (resmî) dilleri İngilizce ve Fransızcadır. 

Ünite 4 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç