1
Hukuk düzeni içinde kişilere tanınan yetkilere ne ad verilmektedir?
Hak
Hukuki İlişkiler ve Haklar
- 20 soru-cevap
- Hukukun Temel Kavramları
2
Hukukta hak sahibi varlıklara ne ad verilmektedir?
Kişi ya da şahıs
3
Kullanımları açısından özel haklar ile kamu hakları arasındaki en temel fark nedir?
Özel hakların kullanımında eşitlik ilkesi geçerli iken kamu haklarının kullanımında eşitlik ilkesi geçerli değildir.
4
Kamu kuruluşları ile hukuken bir ilişkiye girilmeksizin, genel olarak kişilere verilen hukuki yetkilerin toplandığı üç kategoriyi yazınız.
Bunlar, kişisel kamu hakları, sosyal ve ekonomik kamu hakları ve siyasal kamu haklarıdır.
5
Kişinin maddi ve manevi tüm varlığı ile ilgili bulunan ve bu varlığın serbestçe geliştirilmesi amacına yöne- lik olan; kişinin Devlet tarafından aşılamayacak ve dokunulamayacak özel alanının sınırlarını çizen hak ve hürriyetlere ne ad verilir?
Kişisel kamu hakları (koruyucu kamu hakları ya da negatif statü hakları)
6
Sosyal ve ekonomik kamu hakları, kişinin toplum ha- yatı içindeki sosyal ve ekonomik faaliyetleri ile ilgili olan; bireylere Devlet’ten olumlu bir davranış, bir hizmet isteme imkânını tanıyan haklardır. Bu tanımdan hareketle, sosyal ve ekonomik kamu haklarına ayrıca ne ad verilmektedir?
İsteme hakları ya da pozitif statü hakları
7
Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın sınırlanabilir. Bu neye dayanılarak yapılmak zorundadır?
Temel haklar ancak kanunla sınırlandırılabilir.
8
Anayasada belirtilen, siyasi katılma haklarına (aktif statü hakları) iki örnek veriniz.
seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları ile halk oylamasına katılma hakkı
siyasal parti kurma hakkı
kamu hizmetlerine girme hakk
dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı
9
Kamu haklarının aksine, özel haklardan herkes yararlanır. Bunun dayanağı olan ilkelere ne ad verilir?
Genellik ilkesi
Eşitlik ilkesi
10
Sahibine en geniş yetkileri sağlayan ve hak sahibi tarafından herkese karşı ileri sürülebilen özel haklara ne ad verilir?
Mutlak haklar
11
Mülkiyet hakkına sahip olan kişiye ne ad verilmektedir?
Malik
12
Mülkiyet hakkının aksine bir kısım aynî haklar sahibine tam ve sınırsız yet- kiler vermez. Mülkiyet hakkının bünyesinde barındırdığı kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkilerinden sadece bir kısmını hak sahibine tanır.Bu tür aynî haklara ne ad verilmektedir?
Sınırlı ayni haklar
13
Taşınmaz rehninin türleri nelerdir?
Taşınmaz rehninin türleri; “ipotek”, “ipotekli borç senedi” ve “irat senedi”dir.
14
İnsan zeka, düşünce ve iradesinin ürünü olan eserlere ne ad verilmektedir?
Maddi olmayan mallar
15
Tarafların sayısı açısından, vasiyetname ne tür bir hukuki işlemdir?
Tek taraflı hukuki işlem
16
Bir kimsenin mal- varlığının, haklı bir neden olmaksızın, diğer bir kimsenin malvarlığının aleyhine çoğalmasına ne denilmektedir?
Sebepsiz zenginleşme
17
Özel haklar kullanılmalarının yarattığı hukuki etki bakımından amaçlarına göre bir ayrıma tâbi tutulmaktadır. Buna göre, amaçlarına göre haklar hangi türlere ayrılmaktadır?
yenilik doğuran (inşai) haklar ve alelâde haklar (yenilik doğurmayan yalın haklar)
18
Kişi ile hak arasındaki sıkı ilişki nedeniyle sadece hak sahibi kişi tarafından kullanılabilen, başkalarına devredilemeyen ve miras yoluyla da intikal etmeyen haklara ne ad verilmektedir?
Kişiye bağlı haklar
19
Özel haklardan, temsilci aracılığı ile de kullanılabilen ve başkalarına da devredilebilen haklara iki örnek veriniz.
mülkiyet hakkı, telif hakkı, kira hakkı, alacak hakkı
20
Boşanma/ayrılık talep etmek gibi, hak sahibi tarafından kullanılmaları ile mevcut bir hukuki durumu ortadan kaldıran haklara ne ad verilir?
Bozucu yenilik doğuran haklar