Deneme Sınavı Soruları

Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan iade borcu, alacaklı açısından niteliği itibarıyla ayni bir haktır.

Sebepsiz zenginleşmeden davasıyla iade borcunun doğması için zenginleşenin fiil ehliyetine sahip olması aranmaktadır. 

Sebepsiz zenginleşme, haklı bir sebeple bir kişinin malvarlığı yahut emeğinden bir başka kişinin malvarlığında artış olmasıdır.

Sözleşmeden ve haksız fiilden doğan borç ilişkilerinin yanında Türk Borçlar Kanunu’nun düzenlediği üçüncü borç kaynağı sebepsiz zenginleşmeden doğan
borç ilişkileridir.

Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkileri bazen bir sözleşme,  bazen de bir haksız fiil ilişkisi olarak nitelendirilebilir. 

Haklı bir sebeple zenginleşme olmalıdır.

Fakirleşen zenginleşenden zenginleşmeyi tespit davası ile talep edebilir.

Zenginleşmenin geçerli veya gerçekleşmiş bir sebebe dayanması gerekir. 

Geçerli bir sözleşmeye istinaden birine bir miktar para kazandırılması, sebepsiz zenginleşme örneğidir.

Sebepsiz zenginleşmede bazı durumlarda sözleşme kurma iradesi bulunmayabilir ve kınanacak kusurlu bir fiille başkasına zarar verme söz konusu değildir.

Geçerli olmayan sebebe dayalı ifa

Gerçekleşmemiş sebebe dayalı ifa

Sona ermiş sebebe dayalı ifa

İfa dışı sebepsiz zenginleşme

Borçlanılmamış edimin ifası

Saldırı haklı savunmada bulunana yahut üçüncü bir kişiye yönelik olmalıdır.

Saldırı, bir kişilik hakkına yahut malvarlığı hakkına yönelik olmalıdır.

Savunma, haksız saldırıyı önlemeye yönelik ve orantılı olmalıdır.

Saldırıyı defetmek bakımından işlevsel olmayan savunma fiilleri de kullanılmalıdır.

Saldırının başlamış olması yahut başlayacağının çok yakın ve kesin olması gerekir.

Bağışlama

Kefalet

Satış

Vasiyetname

Vekaletname

Sözleşme kesin hükümsüzdür

Sözleşme iptal edilebilir

Sözleşme kısmi hükümsüzdür

Sözleşme askıda hükümsüzdür

Sözleşme yoklukla maluldür

Sebepsiz zenginleşme

Sözleşme

Haksız fiil

Tek taraflı irade açıklaması

Karar

İyiniyet ilkesi

Dürüstlük kuralı

Eşitlik ilkesi

Hakkaniyet ilkesi

Zayıfların korunması ilkesi

iletişim ilkesi

güvenin korunması ilkesi

ahde vefa

nisbilik

irade serbestisi ilkesi

Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan iade borcu, alacaklı açısından niteliği itibarıyla mutlak bir haktır.

Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak hakkının varlığı diğer bir
ifadeyle fakirleşenin, iade borcunun doğması için zenginleşenin fiil ehliyetine sahip olması aranmaktadır.

Sebepsiz zenginleşmeden bahsedilebilmesi için öncelikle taraflardan zenginleşenin malvarlığında bir artış meydana gelmelidir.

Bu malvarlığının aktifinin azalması anlamına gelebileceği gibi pasifinin
çoğalması anlamına da gelebilir.

Sebepsiz zenginleşmede bir taşınırın zilyetliğinin zenginleşende olması, mülkiyet hakkı kendisine geçmediği sürece bir zenginleşme sayılır.

Taşınmaz malikinin sorumluluğu

Ayırt etme gücünden yoksun olanların sorumluluğu

Çevre kirletenin sorumluluğu

Iztırar hali

Adam çalıştıranın sorumluluğu

borç ilişkisi

borç

ehliyet

kişiliğin korunması

dürüstlük kuralı

Yoksun kalınan kârda, kişinin malvarlığının aktifindeki azalmayı yahut pasifindeki artmayı ifade eder. 

Fiili zarar, kişinin malvarlığının aktifine girmesi yahut pasifinden eksilmesi beklenen bir değerden mahrum kalmasıdır.

Dolaylı zarar, hukuka aykırı fiilin ilk ve temel neticesi olan zarardır.

Maddi zarar, hukuka aykırı fiile maruz kalmadığı hâlde malvarlığında eksilme meydana gelen kişilerin uğradığı zarardır.

Muhtemel zarar, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği anda var olmayan ancak ek bir rizikonun gerçekleşmesi ile meydana gelen zarardır.

Gerçek olmayan vekâletsiz işgörmede işsahibinin, işgörenin işi görürken uğramış olduğu zararları tazmin etme yükümlülüğü bulunmaktadır.  

Gerçek  olmayan vekâletsiz işgörmede işgörenin görülen işten dolayı ücret isteme hakkı bulunmaktadır.

Gerçek vekâletsiz işgörmede işsahibinin, işgörenin işi görürken uğramış olduğu zararları tazmin etme yükümlülüğü bulunmamaktadır. 

Gerçek olmayan vekâletsiz işgörmede, yapılan iş, işsahibinin kendi menfaati için yapılmasa da işgörmeden doğan yararları işsahibinin edinme hakkı bulunmaktadır.

Gerçek olmayan vekâletsiz işgörmede, işsahibinin vekâletsiz işgörenden haksız fiil hükümlerine göre tazminat talep etme hakkı bulunmamaktadır.

sona ermiş sebebe dayalı ifa

ifa dışı sebepsiz zenginleşme

gerçekleşmemiş sebebe dayalı ifa

geçerli olmayan sebebe dayalı ifa

vekaletsiz işgörme

Zenginleşme konusu hayvanın hastalanması hâlinde tedavisi için masraf yapılmış ve hayvan kurtarılmışsa iadesi anında bu tedavi masraflarının karşılanmasını kötüniyetli zenginleşen talep edebilir.

İyiniyetli zenginleşen açısından, iade anında zorunlu giderlerin malda bir değer artışına yol açması veya malın değerinin korumasına etkisinin olup olmaması önemlidir.

İade borçlusu zenginleşen kötüniyetli ise yaptığı zorunlu giderlerin karşılanmasını, zorunlu giderler iade anında malda bir değer fazlalığına neden olsa da isteyemez. 

İade borçlusu zenginleşen kötüniyetli ise yaptığı zorunlu giderlerin karşılanmasını, zorunlu giderler iade anında mevcut olsa da isteyemez.

İyiniyetli zenginleşen, yapılan zorunlu giderler iade anında mevcut değilse bunların karşılanmasını isteyemez. 

I-II-III

II-III-IV-V

I-III-IV

I-III-IV-V

II-IV-V

Tür borcu genellikle misli eşyadan oluşmaz.

Tür/parça borcu ayrımı borcun konusu esas alınarak yapılan objektif bir ayrımdır.

Tür borcunun belirlenmesinde borçlunun seçim hakkı bulunmaz.

Misli eşya nitelendirmesi ise eşyanın niteliği esas alınarak yapılan objektif bir değerlendirmedir.

Borçlu ortalama nitelikten daha düşük bir edimi seçebilir.

Dış dünyada değişiklik yapan olumsuz davranışlar, yapmama şeklindeki fiiller işgörme konusu olabilir.

Vekaletsiz işgören, işgörme ile başkasının hak ve hâkimiyet alanına müdahalede bulunmamalıdır.

İşgörenin işin görülmesine ilişkin yasal veya sözleşmeden kaynaklanan bir hak ve yükümlülüğü bulunmalıdır.

Vekaletsiz işgören, o işi sahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun olarak görmekle yükümlüdür.

Vekaletsiz görülen işin kimin işi ve hangi iş olduğu önemlidir.

Tüzel kişiyi hedef olan korkutmada organın yakınlarına yönelik korkutma yeterlidir.

Korkutmanın ağır olması ve yakın bir tehlikenin bulunduğu kanısını uyandırması gerekir

Korkutmanın yöneldiği tehlike,  kişilik hakları (hayat, vücut tamlığı, namus) veya malvarlığı haklarına yönelik olabilir

Korkutmanın, korkutulan tarafı sözleşme yapmaya zorlayacak manevi bir baskı oluşturmasıdır

Korkutulan tarafın korkunun etkisinin ortadan kalmasından itibaren 3 yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını muhataba bildirmesi gerekir.