Suçların Özel Görünüşleri ve Vergi Suçlarının İncelenmesi

Tamamlanmış suç: Kanunda yer alan neticenin fail tarafından gerçekleştirilmiş olmasıdır. Teşebbüs ise suç işlemeye karar vermiş ve hareketlere başlamış olan failin suç hareketlerinin dışarıdan gelen bir etki ile tamamlanamaması veya hareketler tamamlanmış olsa bile neticenin gerçekleşmemiş olmasıdır.

Henüz hukukî korumanın konusunu oluşturan varlığa zarar vermeyen hareketlerin, tamamlanmış suç olarak kabul edilmesidir.

• Suça teşebbüs ancak kasıtla işlenebilecek suçlar için söz konusudur. Taksirle işlenebilecek suçlar için teşebbüsten söz edilemez.
• Suç işlemeye yönelik kast suçu tamamlamaya yönelik olmalıdır. Suçu teşebbüs aşamasında bırakmak olmamalıdır.
• Fail suçu oluşturabilecek buna elverişli hareketlerle işlenmelidir. Suçu oluşturabilecek hareketlere başlanmış olmalıdır. Harekete geçmediği sürece suç işleme düşüncesinin cezalandırılması söz konusu değildir.
• Fail başladığı suç hareketlerini bitirememiş olmalıdır.
• Failin suç hareketlerini bitirememesi, failin elinde olmayan bir nedenle, dışsal bir etki ile bitirememiş olmalıdır

Doğrudan doğruya icra hareketi: Kanunda gösterilen hareket veya neticeyi oluşturabilecek hareketlerin, insanın kas ve sinir sistemi ile yapılmasına başlanılmasıdır.

Teşebbüs aşamasında kalmış suçlarda tamamlanmış suçlara göre daha az ceza verilmektedir.

Suç hareketlerinin işlenmesiyle birlikte neticesi gerçekleşen suçlardır. Örneğin sövme suçlarında olduğu gibi.

1. Gönüllü vazgeçme kasıtla işlenebilecek suçlar için söz konusudur

2. Suç faili kasıtla hareket etmelidir

3. Suç faili suçu gerçekleştirebilecek araç ve gereçlerle birlikte etkili bir şekilde icra hareketlerine başlamış olmalıdır

4. İcra hareketlerini tamamlayabilme imkanına sahip olmalıdır

5. İçsel bir duygu ile icra hareketlerine son vermesi veya neticenin gerçekleşmesine engel olmalıdır

Gönüllü vazgeçme durumunda faile bir ceza verilmez. Gönüllü vazgeçilen şey failin işlemeyi düşündüğü suçtan vazgeçmesi şeklindedir. Bu olgu gerçekleşene kadar başka bir fiil nedeniyle başka suçlar oluşmuş ise tabii ki bu suçların cezalandırılması yoluna gidilecektir. Ama failin asıl olarak kafasına koyduğu ve işlemeye başladığı suç fiili için herhangi bir ceza verilmeyecektir. Örneğin adam öldürmeye fiiline başlamış bir sanık eğer ruhsatsız bir silah taşımış ise bu ruhsatsız silahı taşımış olması nedeniyle ateşli silahlara muhalefet kapsamı içerisinde ayrıca cezalandırılması gerekecektir. Ama adam öldürme fiilinin gerçekleşmemiş olması nedeniyle o fiil nedeniyle herhangi bir cezalandırma söz konusu olmayacaktır.

Gerçek içtima “Ne kadar suç varsa o kadar ceza vardır.” ilkesinden hareket eder. Dolayısıyla ne kadar netice gerçekleşmiş ise bunların tümüne verilen cezaların birleştirilerek toplanarak ceza kesilmesi yoluna gidilmektedir.

Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturmasıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz. Buna örnek olarak yağma suçu verilebilir. Yağma suçu hem cebir ve şiddet hem de hırsızlık suçları gibi görülür. Yağma suçunda kişinin cebir ve şiddete maruz bırakılarak yaralanması ve cebindeki paranın alınması gibidir. Görünürde iki suç gibi olmasına rağmen kanun koyucu bunu tek bir suç olarak düzenlemiştir birleşik suç (mürekkep suç) iki ayrı suçun bir araya gelmesiyle oluşmuş durumdadır yani sentezlenmiş hâlidir. 

Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi  veya Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda ortaya çıkan suça zincirleme suç denilmektedir.

Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında zincirleme suç hükümleri uygulanmaz.

Fikri içtima: Bir kimsenin işlediği fiil ile kanunun farklı hükümlerinin ihlâl edilmesidir. İki suçtan en ağır olanın cezası verilir.

Fikri içtima durumunun özelliklerini şöyle sayabiliriz:
1. Suçu işleyen kişi bir kişidir.
2. Suç fiilleri bir tanedir.
3. Meydana gelen netice dolayısıyla suç birden fazladır.
4. Verilmesi gereken ceza en ağır olanın verilmesi şeklindedir.

Bileşik suç kavramı için Vergi Usul Kanunu’na bakıldığında herhangi bir hükme rastlamıyoruz. Yani kaçakçılık suçları içerisinde biri diğerinin unsuru ya da ağırlaştırıcı nedeni olan bir durum söz konusu değildir. Zincirleme suç kavramı açısından kaçakçılık suçu elverişlidir. Kaçakçılık suçunda yer alan fiillerden bazıları aynı kişi için aynı dönemde birden fazla işlenebilme imkânı söz konusu olabilir. Fikri içtima açısından kaçakçılık suçuna bakıldığında aynı mükellefin defter tutma konusunda hem Sermaye Piyasası Kanunu hem de Vergi Usul Kanunu’nu ihlal etmesi söz konusu olabilir. Muhasebe hileleri her iki kanun açısından da suç olarak düzenlenmiştir. Ceza miktarı olarak daha yüksek olan Vergi Usul Kanunu’nda ki cezanın uygulanması yoluna gidilebilecektir.

İştirak kavramını ceza hukuku açısından şöyle tanımlayabiliriz; bir kişi tarafından işlenebilecek olan bir suçun birden fazla kişinin önceden iş birliği yaparak kasten bir suç işlemek amacıyla bir araya gelmeleri, birlikte başlamış oldukları suç hareketinde her birinin ayrı ayrı payı olmasına suça iştirak (katılma) adı verilir.

İştirak için aranan şartlar:

1. İştirak bir gerçek kişi tarafından işlenebilecek suçlar için söz konusudur.
2. İştirakte birden fazla suça katılan kişi yer alır.
3. Suça katılan faillerin her biri bu suçu işleme iradesi ile hareket eder.
4. İştirak doğal olarak kasıtla işlenebilecek suçlar için söz konusudur.
5. İştirakçilerin her biri neticenin gerçekleşmesinde bir paya sahip olur.
6. İştirakçiler suçun işlenmesine birlikte, aynı anda başlarlar.

Çok failli suçlar: Suç hareketlerinin gerçekleştirilebilmesi için zorunlu olarak birden fazla kişinin varlığına ihtiyaç duyulan suçlardır. Rüşvet alma ve verme fiilleri zorunlu olarak iki kişinin varlığını gerekli kılar.

Dolaylı faillik şu özellikleri taşımaktadır:
1. Suç fiilini işleyen kişi ile onu yönlendiren kişi farklıdır.
2. Suç işlemeye yönlendiren kişi fail olarak cezalandırılır.
3. Suç fiilini işleyen kişi eğer kusur yeteneğine sahip değil ise yönlendiren kişinin cezası artırılarak uygulanır.

Şu suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz:
a. Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar,
b. Sırf askerî suçlarla diğer suçlar,
c. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler.
d. Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.