Ünite Sınavı Soruları

Eski Türk hayatında dinî nitelik taşıyan başlıca üç büyük âyin aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İlk İslam döneminde, özellikle Emeviler zamanında mûsiki, halife saraylarına girmeye başlayınca, devlet adamları tarafından da mûsikiye ilgi arttı. Hatta halifeler bizzat mûsikiyle uğraşmaya, mûsiki âletlerini öğrenmeye başladılar. Bu dönemde şöhret olmuş pek çok okuyucu mevcuttu. Bunlar arasında Tuveys, Azzetü’l-Meylâ, Garîz, Saîd b.
Miscah, İbn Muhriz, Ebû Saîd Cemîle, İbn Süreyc, Ma‘bed ve Delâl en önemlilerindendir.

Bu bilgiye göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

I. Hz. Peygamber’in isim ve sıfatlarının, örnek ahlâkının, üstün özelliklerinin, mucizelerinin konu olarak alınıp ondan şefaat dileklerinin dile getirildiği manzumelerdir.

II. Türk mûsikisi makam ve kaideleri çerçevesinde irticâlen veya bestesi ile okunur.

III. Genellikle Farsça kaleme alınmışlardır.

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Na‘t formu için söylenebilir?

Aşağıdakilerden hangisi Kur’ an’ın birtakım kurallar çerçevesinde okunmasını sağlayan ilimlerden biridir?

Tarihin en eski medeniyetlerinden birini kurmuş olan Türkler’de İslâmiyet’ten önce, zamanın sosyal ve dinî hayatının, törenlerinin mûsiki ile yakın ilişkisi bulunmaktaydı. Eski Türk inançları doğrultusunda belirli zamanlarda yapılan törenlerde, dinî mahiyetteki mûsikinin önemli bir yeri vardı. Bu dönemde mûsiki şiirden ayrılmaz ve şairler törenlerin vazgeçilmez düzenleyicileri idiler. Şairliğin dışında sihirbazlık, hekimlik, rakkaslık ve mûsikişinaslık gibi birçok nitelikleri de bulunan bu kişilerin halk üzerinde büyük etkisi vardı. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Altay Türkler’inde bu kişilere verilen addır?

“Çün doğup tuttu cihan yüzünü hüsnün güneşi” mısraıyla başlayan manzume hangi mutasavvıf şaire aittir?

Geniş çerçevede bir kimsenin ölümünden sonra onun iyiliklerini, üstün sıfatlarını ve ölümünden duyulan acıyı dile getirmek için yazılan manzume
anlamına gelen, dar çerçevede Hz. Hüseyin ve diğer Ehl-i beyt mensuplarının Kerbelâ’da şehid edilmeleri üzerine yazılan eserlere ne ad verilir?

Mûsiki ile ilgili olarak; “Birbirleriyle uyumlu olup olmadığı yönünden sesleri ve bu sesler arasındaki zaman sürelerini araştıran matematiksel ilimdir.” tanımını aşağıdaki ilim insanlarından hangisi söylemiştir?

Osmanlı Devleti'nde ilk resmi mevlid merasimleri hangi Padişah zamanında başlatılmış ve devlet protokolünde yer almıştır?

Dinî tasavvufî içerikli, çoğunlukla Allah ve peygamber sevgisiyle, tanınmış din büyüklerinin üstün vasıflarını dile getiren manzumelerin Türk mûsikisi makam ve usulleri çerçevesinde bestelenmiş şekli tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Mûsikiyi ''sesleri kulağa hoş gelebilecek şekilde düzenleme sanatı'' olarak tanımlayan yazar ve düşünür hangisidir?

Bir kimsenin ölümünden sonra onun iyiliklerini, üstün sıfatlarını ve ölümünden duyulan acıyı dile getirmek için yazılan manzume aşağıdakilerden hangisidir?

Mevlevîlik ve Bektaşîlik dışındaki tarikatlarda, ayakta beline kadar eğilip kalkmak, olduğu yerde sağa sola dönmek ve sallanmak şeklinde yapılan zikre ne denir?

Mevlevî âyinleri üslûp ve melodik yapı bakımından Türk mûsikisinin en seçkin eserleri arasında yer alır. Âyinler, “âyinhanlar” ve “saz topluluğunun” yani ses ve sazın ortaklaşa icrasından ibarettir. Buna göre Âyin icra etmekle görevli topluluğa verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İbadet esnasında şekillenen, gerek ibadet sırasında gerekse ibadet öncesi ve sonrasında ortaya çıkan çoğunlukla irticâle dayalı (önceden bestelenmemiş, doğaçlama) ses mûsikisine ne ad verilir?

İslâm Edebiyatında ilk mevlid kitabı olarak kabul edilen et-Tenvîr fî mevlidi’s-sirâci’l-münîr adlı eserin yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Peygamber döneminde önceleri ağırbaşlı ve sade okunan Kuran'ın bir müddet nağmeler yarışına dönerek okunduğu olmuştur. Bu durumun en temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Mûsikişinas Yahyâ el-Mekkî’nin 12.000 beste içeren eserinin adı nedir?

Aşağıdakilerden hangisi Tekke musikisiyle ortak icra edilenlerin dışındaki cami musiki formlarından birisidir?