Türk İslam Edebiyatı
Ünite Sınavı Soruları
- 20 soru
- Soru metinleri açık; şıklar ve cevap anahtarı uygulamada
- 1_____________, Mani ve Buda dinlerine girmişler ve bu kültürlerin etkisiyle eser vermişlerdir. Daha çok Budizm’in etkisiyle, dinî, ahlâkî ve hamâsî eserler yazılmıştır. Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
- 2
İslâm öncesi sözlü edebiyatta Şaman şairin söylediği Sagu aşağıdakilerden hangisine ilham teşkil etmiştir?
- 3
Sehl-i mümtenî üslûbuyla halkın kolayca okuyup anlayacağı bir dille yazan, yazılı edebiyatı olduğu kadar, belki de ondan daha çok sözlü edebiyatı da etkileyen şair kimdir?
- 4Şaman yahut kamın söyledikleri şiirler, İslâm Öncesi Türk Edebiyatı’nın ilk sözlü edebî ürünleridir. Bunlar, destanlar, sagular, koşuklar ve savlardır. Destanların çoğu bu dönemde ortaya çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi en önemli Türk destanıdır?
- 5
Seçeneklerden hangisi İslam öncesi Türk edebiyatının temel özelliklerinden biridir?
- 6Toplumsal hadiseleri destân şeklinde şiire dönüştüren şair başlangıçta aşağıda verilen isimlerden hangisiyle anılmıştır?
- 7Orhun Abideleri hakkında daha geniş bilgi için hangi yazara ait Orhun Yazıtları (1988) adlı kitabını inceleyebiliriz?
- 8
Alman düşünürü Hegel, güzel sanatları kaç guruba ayırır?
- 9
Kronolojik olarak Karahanlılar döneminde ilk ürünlerini veren bu edebiyat, Selçuklular döneminde gelişmiş ve Osmanlı döneminde klasikleşmiştir. Bu tarihi seyir, edebî eserin özünde herhangi bir değişikliğe sebebiyet vermez. Çünkü bu üç dönemde de sanatkâr, İslâm ilimlerinin ve düşüncesinin imkânlarından yola çıkarak eserini yazmıştır. Dünya görüşü, hayat ve varlık anlayışı, sanata yüklediği anlam, edebî eserden beklentileri gibi temel konular aynıdır. Bu aynilik, Tanzimat ile birlikte kırılmaya uğrayacaktır. Tanzimat, III. Selim döneminden itibaren bir devlet politikası olarak uygulanmaya konan ıslahat hareketlerinin neticesi olarak hayata geçirilen modernleşme ve yenilenme döneminin adıdır. 1839 yılında bir Hatt-ı Şerîfi’nin okunmasıyla başlayan bu süreç, bir kısım sosyal ve kültürel değişmeleri içerir. Söz konusu Hatt-ı Şerîfin adı nedir?
- 10
Sosyal ve kültürel yapılarda, gözlenebilir farklılıkları ifade eden kavrama ne ad verilir?
- 11
Aşağıdakilerden hangisi "dînî duyguların dili"dir?
- 12
Sanatı öncelemekle birlikte kullandığı dil, sembol ve mazmunlarla İslâm dinine ilginin oluşmasını sağlayan eserler de yazılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda bahsedilen eserlerden biridir?
- 13
İslâm Öncesi Türk Edebiyatı, yazılı metinler itibariyle hangi yüzyılda ilk örneklerini vermiştir?
- 14
Aşağıdakilerden hangisi Mevlana Celaleddin Rumi'nin dini-tasavvufi düşünceyi geliştiren ve halk irfanını besleyen eseridir?
- 15
Güzel sanatları, plastik, fonetik ve söz sanatı olmak üzere üç guruba ayıran kişi kimdir?
- 16
Aşağıdakilerden hangisi "dînî duyguların dili"dir?
- 17
Aşağıdaki ahlak ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?
- 18
- Temel ilkesi sanattır.
- Mesaj kaygısı taşırlar.
- Bu türden eserler, dil varlığını, bakış açısını ve kavrayışı geliştirmeleri bakımından önemlidir.
Yukarıdakilerden hangileri, eskilerin garâmî diye nitelendirdikleri lirik eserlerle ilgili doğru bilgiler arasında yer alır?
- 19
Güzel sanatların başlangıcı hakkında araştırmalar yapan ilim adamları ve estetik zevkin ortaya çıkışını ve gelişimini araştıran uzmanlar, mûsikînin, raksın, şiir ve edebiyatın menşeinin din olduğu kanaatine sahiptirler (Köprülü: 1989, 49). Diğer bir ifadeyle sanatın ilk örnekleri ayinlerde ortaya çıkmıştır. Şiirin de ilk örnekleri bu ayinlerde söylenmiştir. Aşağıda yer alan ayinlerden hangisi bahse konu olan ayinlerden biridir?
- 20
Kronolojik olarak Karahanlılar döneminde ilk ürünlerini veren bu edebiyat, Selçuklular döneminde gelişmiş ve Osmanlı döneminde klasikleşmiştir. Bu tarihi seyir, edebî eserin özünde herhangi bir değişikliğe sebebiyet vermez. Çünkü bu üç dönemde de sanatkâr, İslâm ilimlerinin ve düşüncesinin imkânlarından yola çıkarak eserini yazmıştır. Dünya görüşü, hayat ve varlık anlayışı, sanata yüklediği anlam, edebî eserden beklentileri gibi temel konular aynıdır. Bu aynilik, Tanzimat ile birlikte kırılmaya uğrayacaktır. Tanzimat, III. Selim döneminden itibaren bir devlet politikası olarak uygulanmaya konan ıslahat hareketlerinin neticesi olarak hayata geçirilen modernleşme ve yenilenme döneminin adıdır. 1839 yılında bir Hatt-ı Şerîfi’nin okunmasıyla başlayan bu süreç, bir kısım sosyal ve kültürel değişmeleri içerir. Söz konusu Hatt-ı Şerîfin adı nedir?