Mimari ve kentleşme alanındaki en büyük dönüşüm bilinen tarihe göre Endüstri Devrimi’yle yaşanmıştır. Bu dönüşüm sonucu çok nüfuslu, genişlemiş kentler oluşturmak mümkün olmuştur. Kentlerdeki bu gelişmeye yol açan Endüstri Devrimi ile ilişkili faktör nedir?
Özellikle sanayi alanında çeliğin standardizasyonu, yüksek yapılar ve geniş açıklıklı yapılar yapma imkânını artırmış ve betonarmenin keşfi ile çok nüfuslu kentler oluşturmak mümkün olmuştur.
Endüstri Devrimi’yle yaklaşık 200 yıllık kısa olarak nitelendirilebilecek bir süreçte dünyanın en kalabalık kent nüfusunun 20 kat kapasiteye yükselmesinde hangi faktör doğrudan ilişkilidir?
Endüstri Devrimi ardından ,kentlerin nüfus yoğunluğunun artması , iletişim ve ulaşım olanaklarının giderek kolaylaşması ve bu olanaklara bağlı bilgi ve teknoloji naklinin hızlanması ile doğrudan ilişkilidir.
Ekonomik nedenlerle tarım yerleşimlerinden işçi olarak çalışmak üzere yeni sanayi merkezlerine insanların yoğun bir biçimde yerleşme süreci aynı zamanda kentlerde artan nüfusla birleşen rasyonalizm, makineleşme ve seri üretim anlayışı, tarım toplumunu sanayi toplumuna dönüştürmüştür. Kentlerde yaşayan insanların başta mimarlık olmak üzere tercihlerinde değişimler olmaya başlamıştır. Bu değişimler insanlık tarihinde hangi önemli sürece bağlı ortaya çıkmıştır?
İnsanlık tarihinde ikinci eşik ise 1750’lerde İngiltere’de başlayıp Avrupa kıtasına yayılan Endüstri Devrimidir. Endüstri devrimi, zanaat, üretim ve dağıtım yöntemlerinde bir dizi değişiklik getirmiş ve insanların ekonomik ve sosyal yaşamını büyük ölçüde etkilemiştir.Ekonomik nedenlerle tarım yerleşimlerinden işçi olarak çalışmak üzere yeni sanayi merkezlerine insanların yoğun bir biçimde yerleşme süreci aynı zamanda kentlerin büyüyüp genişlemesine yol açmıştır.
“Bilgi ve Teknoloji devrimi” olarak nitelendirilen günümüz çağında, 20. yüzyılın ortalarından sonra mimari miras olarak görülmeye ve korunmaları konusunda düşünsel altyapı oluşturulmaya başlanan mimarlık örnekleri nelerdir?
Endüstri Devrimi’nin yarattığı sosyokültürel değişimin bir getirisi olarak 19. yüzyılın Eklektisist Mimarlığına karşı çıkan özgün yaratma yanlısı modern mimarlık ürünü yapılar ile II. Dünya Savaşı sonrası teknolojik değişiklikler nedeniyle işlevsiz kalan sanayi yapıları 20.Yüzyıl ortalarından sonra mimari miras olarak değerlendirilmeye başlar.
20. yüzyılın başlarında etkin olan Art Nouveau, Art Deco gibi üsluplar estetik, malzeme, strüktür açısından kamuoyunda kültür varlığı olarak daha kolay kabul görmelerine rağmen hemen hemen aynı dönemde karşımıza çıkan ve değişen tasarım anlayışı, yeni malzemeler, yeni teknolojiler ve yeni üretim sistemlerinin kullanıldığı yapı ve yapı grupları olmaları nedeniyle kültürel miras olarak kabul görmeyen mimari uygulamalar hangileridir?
Değişen tasarım anlayışı, yeni malzemeler, yeni teknolojiler ve yeni üretim sistemlerinin kullanıldığı yapı ve yapı grupları olmaları nedeniyle kültürel miras olarak kabul görmeyen mimari uygulamalar Modern Mimarlık hareketi uygulamalarıdır.
Teorisyenler, modern mimarlığın kültür mirası olarak tanımlanması meselesinin başlangıcı olarak hangi uygulamayı kabul etmektedirler?
St. Louis Missouri’deki Pruitt-Igoe konut kompleksinin 1972’de dinamitle yıkılmasını ,teorisyenler modern mimarlığın kültür mirası olarak tanımlanması meselesinin başlangıcı olarak kabul etmektedirler.
1970 lerden itibaren “Tarihî referansların olmadığı, süsleme ve dekorasyon yerine işleve, tekniğe ya da mekânsal şartlara dayalı modern tasarım ilkelerini barındıran ürünler” tanımı ne için kullanılmıştır?
Modern mimarlık eserlerinin modern mimari miras olarak kapsamını belirlerken “Tarihî referansların olmadığı, süsleme ve dekorasyon yerine işleve, tekniğe ya da mekânsal şartlara dayalı modern tasarım ilkelerini barındıran ürünler” tanımlaması yapılmıştır.
Genel anlamda modern mimari miras kapsamında ele alınan ürünler nelerdir?
Yapılar, yerleşimler ve peyzaj tasarımları genel anlamda modern mimari mirasın kapsamındadır.
Avrupa’da 1960’lardan sonra alınan sanayisizleşme kararları neticesinde çöküntü alanı hâline gelmeye başlayan endüstriyel yapı ve alanların, yeniden işlevlendirilerek kullanımı konusu hangi tarihte ve nasıl gündeme gelmiştir?
Sanayi kültürü kalıntılarının araştırılmasının ve korunmasının önemi 1980 lerde gündeme gelmiş ve tartışmalar sonucunda uluslararası alanda ilk olarak 2003 yılında Nizhny Tagil Sözleşmesi ile ilan edilmiştir.
Türkiye'de modern mimarlık mirasının kapsam ve tarihlendirmesini açıklayınız?
Türkiye'de ,Cumhuriyetin ilk yıllarından 1970’li yıllara kadar uzanan, genellikle Cumhuriyet ideolojisi çerçevesinde gerçekleştirilen yapılar, modern mimarlık mirası olarak değerlendirilmektedir.
2003 yılında Nizhny Tagil Sözleşmesi ile ilan edilen '‘Nizhny Tagil’ Tüzüğü’nde yapılan tanıma göre endüstri mirası nedir?
Endüstri mirası;sanayi kültürünün tarihsel, teknolojik, sosyal, mimari ve bilimsel değere sahip eserleri ve kalıntılarıdır.
Endüstri mirasını inceleyen “endüstri arkeolojisi” disiplinler arası çalışmaları içermektedir. Endüstri arkeolojisinin temel çalışma disiplinleri nedir?
“Endüstri arkeolojisi”; mimarlık tarihi, teknoloji tarihi, arkeoloji ve koruma boyutlarını ele alarak endüstri mirasını incelemektedir.
Documentation and Conservation of Modern Movement - (Modern Hareketin Korunması ve Belgelenmesi) kısaltılmış olarak DoCoMoMo kuruluşunun ilk uygulamalardan biri, betonarme konut yapısı olan “Torilla” nın kurtarılması olmuştur. Bu yapı nerededir?
DoCoMoMo kuruluşunun ilk uygulamalardan biri, İngiltere'de ilk betonarme konut yapısı olan “Torilla”nın kurtarılması olmuştur.
ICOMOS (International Council on Monuments and Sites )nedir?
ICOMOS ;Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi 'dir.
Türkiye’de 50 yaşın altındayken tescillenmiş ve 1999 tarih ve 660 sayılı ilke kararına uygun olarak hazırlanmış rölöve-restitüsyon-restorasyon projesi süreciyle kapsamlı onarım geçirmiş ,1951-1967 yıllarında Turgut Cansever ile Ertur Yener’e ait Ankara’daki yapı hangisidir?
Türk Tarih Kurumu Binasıdır.
Restorasyon ve yeniden işlevlendirme uygulaması olarak 2022 yılında “Old Buildings, New Uses/Eski Yapılar, Yeni Kullanımlar” başlıklı uluslararası seçkide Türkiye'den sergilenmeye layık görülen proje nedir?
Abdullah Gül Üniversitesi Sümer Kampüsü Büyük Ambar binasıdır.
Modern mimari mirasın basit ve kapsamlı biçimde onarılması ve yeniden kullanılır hâle getirilmesi bağlamında ortaya çıkan diğer bir sorun ise yapıların günümüz imar, statik, güvenlik ve fiziksel çevre kontrolü standartlarına uydurulması isteğidir.Bu uygulamalar dışında tutulması gereken eserler nelerdir?
Kültür varlığı statüsü veya niteliği olan yapılar bu uygulamaların dışında tutulmalıdır.
Endüstri mirası yapılarının seçilecek doğru işlevlerle yaşayan mekânlara dönüştürülmesi, yeniden tasarımlama yöntemi sayesinde günümüz koşullarına ayak uyduramayarak işlevsiz kalmış yapıların yıkılarak yok olmasını engellemek ve koruma imkanı yaratmak tercih edilen bir uygulamadır. 2004 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi’ne tahsis edilen kompleks, günümüzde kültür, sanat ve eğitim merkezi olarak hizmet vermektedir. Bu kompleksin ilk işlevi ne olarak tasarlanmıştır?
İstanbul’a elektrik sağlayan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk kent ölçekli elektrik santralı olan Silahtarağa Elektrik Santrali’dır.
, Endüstri Devrimi’nin yarattığı sosyokültürel değişimin bir getirisi olarak dönemin; fiziksel, sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik koşullarında oluşmuş 19.yüzyılın eklektisist mimarlığına karşı çıkan özgün yaratma yanlısı modern mimarlık ürünü yapılar ile II. Dünya Savaşı sonrası teknolojik değişiklikler nedeniyle işlevsiz kalan sanayi yapıları ne zaman mimari miras olarak görülmeye başlamıştır?
20. yüzyılın ortalarından sonra miras olarak görülmeye ve korunmaları konusunda düşünsel altyapı oluşturulmaya başlamıştır.
Modern mimarlık ürünlerini kapsayan zaman aralığı ile ilgili genel kabul hangi yılları kapsamaktadır?
1920 – 1970 yılları arası modern mimari miras için kabul gören zaman aralığıdır.