Kültürel Mirasa Dayalı Etkinlikler

Etkinlik kavramı, özel bir durumu kutlamak ve çeşitli sosyal, kültürel, ekonomik hedef ve amaçlara ulaşmak için planlanmış spesifik ritüeller, gösteriler ve kutlamalar olarak tanımlanmaktadır.

Genel olarak etkinliklerin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür (Getz, 1991; Jago ve Shaw, 1998):
• Etkinlikler sınırlı bir süre içinde gerçekleşmektedir.
• Bir kez ya da nadiren gerçekleşir.
• Günlük hayatın dışında, sıradışı gerçekleşirler.
• Halka açık olarak düzenlenmektedirler.
• Belirli bir temayı kutlamak veya göstermek amacıyla düzenlenmektedirler.

Tarihsel canlandırma; geçmişin fiziksel ve psikolojik deneyimler yoluyla tekrar canlandırıldığı bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır (Berk, 2012). Amaç, belirli tarihsel gerçekler veya durumları, belli bir süre içinde o döneme en yakın anlamıyla yaşamaktır.

Özel etkinlikler ise normal aktivite programı dışında, nadiren veya bir kez gerçekleşen temalı etkinliklerin tanımlanmasında kullanılır.

Olağan etkinlikler; kendiliğinden gelişen, katılımcıların önceden haberdar olmadığı ve etkinlik organizasyonun herhangi bir planlamasının bulunmadığı etkinliklerdir.

Hallmark etkinlik kavramı, bir kasaba, şehir veya bölgenin ruhu veya etolojisi ile özdeşleşen etkinlikleri ifade eder.

Mega etkinlikler olimpiyatlar gibi, bir toplumda kısa dönemde ve “genelde bir kez” gerçekleşen, ev sahibi toplumda önemli altyapı yatırımları ve harcamaları gerektiren, yüksek medya ilgisi ve turist harcamalarının gerçekleştiği, genel olarak uluslararası ölçekte gerçekleşen üst düzey etkinliklerdir.

Büyük etkinlikler hallmark etkinlikler ve mega etkinlikler olmak üzere iki farklı etkinlik kategorisini içermektedir.

Etkinlikler ölçeklerine göre küçük etkinlikler, büyük etkinlikler ve mega etkinlikler olarak sınıflandırılmaktadır.

Genel olarak hallmark ve mega etkinliklerin özellikleri şu şekilde sıralanabilir (Jago ve Shaw, 1998: 28):
• Geniş kalabalık kitlelerini çekerler,
• Oldukça büyük maliyetler gerektirirler,
• Geniş ölçekte gerçekleşirler,
• Festival ve diğer etkinliklerle iç içe girmişlerdir ve bu etkinliklerle birlikte gerçekleşirler,
• Ulusal veya uluslararası ölçekte düzenlenirler,
• Konaklama, yiyecek içecek gibi ilişkili hizmetlere talep yaratırlar,
• Gerçekleştiği bölgeye veya ülkeye büyük ölçüde prestij ve saygınlık kazandırırlar,
• Bölgeye büyük yatırımlar çekebilirler,
• Gerçekleşen etkinlikler sonrası bölgeye hizmet ve yapılar bırakırlar,
• Kentsel yenilenmeyi sağlarlar.

Kültürel Kutlamalar:
-Festivaller
-Karnavallar
-Dinsel Etkinlikler
-Törenler
-Tarihi Törenler
-Merasimler

Festival, belirli bir amaç doğrultusunda planlanmış bir programa dayalı, özel bir gelenek ile ilişkilendirilmiş kutlamadır.

Genel olarak festivallerin özellikleri şu şekilde özetlenebilir (Fallassi, 1987: 3-4):
• Kutsal veya kültürel, özel gelenek ve göreneklerle belirginleşmiş kutlamalardır,
• Belirli bir insan ya da olayın veya önemli bir ürünün hasatıyla ilgili yıllık kutlamalardır,
• Genel, herkese açık şenlik, ziyafet ve eğlencelerdir.

Bir festivalin bir toplumda düzenlenme nedenleri şu şekilde sıralanabilir (Weaver ve Robinson, 1989: 7):
• Toplumun heyecanını ve gururunu arttırmak,
• Toplumun neden eşsiz ve özel olduğunu göstermek,
• Toplumun imajını geliştirmek,
• Toplumdaki bireylere kültürel becerilerini ve yeteneklerini keşfetmeleri ve geliştirmeleri için fırsat sağlamak,
• Toplumdaki bireylere tiyatro, müzik, sanat ve değer yaratıcı alanlarda yeni faaliyetlerle uğraşması için fırsatlar sağlamak,
• Özel projeler için gelir sağlamak,
• Bir insanı, tarihî ya da önemli bir olayı onurlandırmak.

Yapılan çalışmalarda sporla düzenli olarak uğraşan ve ilk defa spor organizasyonları düzenleyen toplulukların Mısırlılar ve Eski Yunanlılar olduğu ortaya çıkmıştır.

Etkinliklerin düzenlendikleri toplumlarda, ülke ve şehirlerde; ekonomik, sosyal, çevresel ve teknolojik açıdan olumlu - olumsuz etkileri bulunmaktadır.

Söz konusu araştırmacılar etkinliklerin sosyal etkilerini; kişiler arası topluluk ilişkileri, refah, gelenekler, yaşam tarzları, topluluk hizmetleri ve ev sahibi topluluklarda kimlik üzerindeki etkileri olarak belirlemişlerdir.

Festivaller aracılığıyla bir toplumun sembolik, ekonomik, sosyal ve politik hayatı hakkında çok şey öğrenebilmek mümkündür.

Toplumdaki değişikliklerin ve bireysel değer sistemlerinin, davranış kalıplarının, topluluk yapılarının, yaşam tarzının ve yaşam kalitesinin değişim şeklidir.

Etkinliklerinin genel olarak ekonomik etkileri üç farklı kaynaktan ortaya çıkmaktadır. Bunlar:
• Etkinlik nedeniyle gerçekleşen yatırım harcamaları,
• Etkinliğe katılan ziyaretçiler tarafından yapılan harcamalar,
• Etkinliği gerçekleştirmesiyle ile ilişkili olarak organizatörler tarafından yapılan harcamalar.