AÖF Soru Bankası
KMT203U · Ünite 1

Göbeklitepe, Arslantepe, Çatalhöyük, Karain Mağarası, Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri

  • 20 soru-cevap
  • Türkiye'nin Kültürel Mirası I
1

Şanlıurfa’da Atatürk Barajı sahasında 1994'te gerçekleştirilen kazılarda bulunan sıra dışı anıtsal yapı ve üzeri kabartmalı T başlı payeler ve heykeller gibi Göbeklitepe ile benzer bulgular gösteren Neolitik döneme ait yerleşim yerinin adı nedir?

Nevali Çöri'dir.

Göbeklitepe; ilk kez 1963 yılında, İstanbul ve Chicago Üniversiteleri Güneydoğu Anadolu Tarihöncesi Araştırmaları Karma Projesi kapsamında yürütülen yüzey araştırmaları sırasında keşfedilmiştir. 1994 yılına gelindiğinde Şanlıurfa’da Atatürk Barajı sahasında kazılan Neolitik döneme ait Nevali Çöri’de çıkan sıra dışı anıtsal yapı ve üzeri kabartmalı T başlı payeler ve heykeller gibi yeni bulgular ile birlikte Göbeklitepe’nin de benzer bulguları yeniden göz önüne alınarak Neolitik
döneme ait bir yerleşme yeri olduğu anlaşılmıştır.

2

i. Dünyada bilinen ilk anıtsal yapı örneklerini barındırır.

ii. Çanak Çömleksiz Neolitik dönem yerleşmesidir.

iii. Çanak Çömlekli Neolitik dönem yerleşmesidir.

iv. Yapı formu olarak türünün bilinen ilk örneğidir.

v. Figür ve bezeme barındırmaz.

Yukarıdaki verilerden hangileri Göbeklitepe için doğrudur?

i. Dünyada bilinen ilk anıtsal yapı örneklerini barındırır.

ii. Çanak Çömleksiz Neolitik dönem yerleşmesidir.

iv. Yapı formu olarak türünün bilinen ilk örneğidir.

3

Göbeklitepe’de ve Nevali Çori’de diğer yerleşmelerden farklı olarak yapı içlerine gömülen buluntular arasında günlük kullanıma ait eşyalar yerine hangi objeler bulunmuştur?

Kült işlevli olabilecek heykeller bulunmuştur.p>Göbeklitepe’de ve Nevali Çori’de diğer yerleşmelerden farklı olarak yapı içlerine gömülen buluntular arasında günlük kullanıma ait eşyalar değil, heykeller gibi kült işlevli olabilecek eserlere rastlanmaktadır. Nevali Çori ve Göbeklitepe’de aslan, tilki, yaban domuzu, yırtıcı kuş tasvirleri gibi Neolitik dönemin doğasını yansıtan tasvirler; figürin olarak hiç karşımıza çıkmazken bu yerleşimlerin kült yapılarında kullanılan bir tasvir grubu olarak görülmektedir.

4

MÖ 4. bin yıl boyunca üretim teknolojisi ve sosyal örgütlenmede meydana gelen önemli değişimler ile sulama kanalları sayesinde daha önce kurak olan Güney Mezopotamya gibi bölgelerin artık yerleşim gören bölgeler hâline gelmesiyle bu iktisadi ve kültürel gelişmelerin Anadolu’nun doğusunu da etkilediği görülür. Bu gelişmeler bağlamında Doğu Anadolu’da da geniş ölçülü değişikliklere temel oluşturmuş düzen hangisidir?

Mezopotamya’da güneye ait Obeyd kökenli yapısal düzen

5

MÖ 4. binyıl saray yapısı, devlet oluşum aşamasının çok önemli bir sürecini, eşitlikçi bir toplumdan sınıflı ve siyaseten merkezileşmiş bir topluma dönüşümü
gösteren ve dünyadaki bu tür bir mimari yapının ve işlevselliği bulunan siyasi örgütün ilk örneği olma vasfını taşıyan yerleşme neresidir?

Arslantepe arkeolojik yerleşmesi

6

Malatya ovasındaki merkezi toplum türünün en belirleyici özelliklerinden biri olarak nüfus yoğunluğunun politik idari merkezde olmaması dolayısıyla kentleşme olmaksızın politik ve ekonomik merkezileşmenin varlığına ilişkin kanıt oluşturan yerleşme hangisidir?

Arslantepe

7

3. bin yılın başlarına tarihlenen ve içinde bakır, gümüş ve altından yapılma toplam 75 olağanüstü buluntu ve ana gömüye eşlik eden büyük olasılıkla kurban edilmiş dört gencin iskeletleri bulunan ve bu bulgular nedeniyle bilinen en eski kraliyet mezarı olduğu düşünülen büyük taş bloklarla inşa edilmiş yapı hangi yerleşmededir?

Arslantepe 

8

 Arslantepe’de MÖ 4. binyıl bitiminde oldukça komplike bir idari sistemin var olduğunu gösteren ve hiyerarşik biçimde örgütlenmiş memurların farklı türden kapları ve depoları kontrol ederek muhasebe yapmalarını ve ekonomik işlemleri yöneterek kayıt altına almalarını sağlayan mühürlere ne ad verilir?

cretuale adı verilen kil kapı mühürleri

9

Günümüzde dünyada bulunan en eski kılıçlar hangi yerleşimde ortaya çıkarılmıştır ve nerede sergilenmektedir?

Arslantepe, Malatya Arkeoloji Müzesi.

10

Tarihte bilinen ilk yerleşme planı krokisi , ilk dokumalar, ilk manzara resmine sahip olması ve ana tanrıça kültünün en erken örneklerini barındırması nedeniyle insanlık tarihine ışık tutan en önemli arkeolojik yerleşmelerden biri olan höyük hangisidir?

Çatalhöyük

11

Mellaart’ın Çatalhöyük'ün güneybatısında tespit ederek tanımladığı ve genel anlamıyla her türden kutsal eşyanın, kişinin veya imgenin korunduğu ya da geçmişteki mucizevî bir olaydan dolayı kutsal sayılan yer üstüne kurulmuş, gelişkin tapınak yapılarından farklı küçük yapılara veya mekânlara ne ad verilir?

Shrine

12

Neolitik dönem yerleşmeleri olan (1)’nin kamu binalarında görülen sanatsal motifler (2)’te evlerde görülmektedir.

Yukarıdaki cümlede (1) ve (2) yerine hangi sözcükler gelmelidir?

(1) Göbeklitepe, (2) Çatalhöyük

13

Çatalhöyük duvar resimlerinde doğa ile insan ilişkisini yansıtan büyük yabani hayvanların kızdırılması ve avlanma ritüeli sahnelerinde betimlenen hayvanlar arasında hangisi yer almaz? 

Gergedan yer almaz.

14

MÖ 7. binde Seramikli Neolitik Dönem’de Çatalhöyük, Bademağacı, Hacılar gibi tarımcı yerleşmelerde, kadınlık uzuvları vurgulanmış şişman kadın heykelciklerinin yansıttığı inanç sisteminin binlerce yıl boyunca gelişerek Demir Çağı’nda Friglerle birlikte Anadolu’da görülen hangi inancın temelini oluşturduğu düşünülmektedir?

Ana Tanrıça Kubaba/Kibele inancı

15

Dünya Miras Komitesi tarafından UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan mirasların (1) yanı sıra bir de bu listeye önerilmesi öngörülen ancak henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan (2) oluşan geçici liste bulunmaktadır.

Yukarıdaki tanıma uygun olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi (1) ve Dünya Mirası Geçici Listesi (2) alanları hangileridir?

(1) Göbeklitepe, Arslantepe Höyüğü, Çatalhöyük

(2) Karain Mağarası, Harran ve Şanlıurfa yerleşimleri

16

İlk insan izlerine Pleistosen dönemde rastlanan, ekolojik ortam açısından uygun koşullar içinde bulunduğu ve on binlerce yıl iskân edildiği anlaşılan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan mağara hangisidir?

Karain Mağarası

17

Günümüz öncesinde 250.000-45.000 yılları arasında Anadolu’da görülen Orta Paleolitik dönem ile birlikte düşünsel yetileri ve el becerileri oldukça gelişkin ve her iş için ayrı özelliklere sahip aletler üretebilen Homo Neanderthal gruplara dair veriler barındıran ve bu bağlamda Anadolu’da Orta Paleolitik’i en iyi temsil eden sitler hangileridir?

Karain Mağarası (Antalya), Şehremuz (Adıyaman) ve Kaletepe Deresi 3 (Niğde) 

18

Her biri tortul dolguların sayısına göre yukarıdan aşağıya doğru sıralanan l-V
arası beş jeolojik birime denk gelecek şekilde, A-I olarak sıralanan arkeolojik tabakalara ayrılmış olan Karain’in uzun tabakalanması hangi açıdan önemlidir? 

Basitten gelişkine doğru ilerleyen yontmataş yapım geleneğindeki teknolojik
ve tipolojik gelişimi, ham maddenin elde edilmesi ve yongalama atıklarında görülen değişimle ilişkili gelişmeleri ortaya koyması bakımından önemlidir.

19

Karain mağarasının Yakındoğu Taş Çağı tarihi açısından önemi hangi olguya dayanır?

Karain’de görülen kronolojik süreklilik

20

Harran-Şanlıurfa Tarihöncesi yerleşimleri arasında yer alan, Çanak Çömleksiz Neolitik dönem yerleşimlerinin aralarındaki bağlantının yoğunluğunu kanıtlayan ve Taş Tepeler kavramıyla değerlendirilen merkezler hangileridir? 

Göbeklitepe, Sefertepe, Kurttepe, Hamzantepe, Taşlıtepe, Karahantepe,
Harbetsuvan Tepesi

Ünite 1 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç