AÖF Soru Bankası
KMT204U · Ünite 8

Unesco Dünya Mirasında Türkiye VIII

  • 20 soru-cevap
  • Türkiye'nin Kültürel Mirası II
1

UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine alınmak için geçerli ölçütler nelerdir?

(i)İnsanın yaratıcı dehasının bir başyapıtını temsil etmesi;

(ii); Bir zaman zarfı içinde veya dünyanın bir kültürel alanında, mimarlık veya teknoloji, anıtsal sanatlar, şehir planlama veya peyzaj tasarımı alanlarındaki gelişmeler ile ilgili insani değerler arasında önemli bir alışverişi sergilemeli.

(iii); Yaşayan veya ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe veya bir uygarlığa yönelik ünik veya en azından istisnai bir tanıklık üstlenmeli.

(iv); İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı
tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olmalı;

(v) Özellikle geri döndürülemez değişimin etkisi altında hassas hale geldiği zaman, bir kültürün (veya kültürlerin) veya insanın çevresiyle etkileşiminin temsilcisi olan geleneksel insan yerleşiminin, arazi kullanımının veya deniz kullanımının istisnai bir örneği olmalı;


(vi), İstisnai evrensel öneme sahip olaylar veya yaşayan gelenekler ile, fikirler ile, veya inançlar ile, sanatsal ve edebi eserler ile doğrudan veya somut
bir biçimde ilgili olmalı. 

2

İshak Paşa sarayı hangi ölçütlere göre UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmıştır?

İshak Paşa Sarayı, nitelik ve değer olarak insanın yaratıcı dehasının bir başyapıtını temsil etmesi; Yaşayan veya ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe veya bir uygarlığa yönelik ünik veya en azından istisnai bir tanıklık üstlenmeli ve  insanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olmalı ölçütleri gereğince listeye alınmıştır.

3

Balkanlara yapılacak sefer öncesinde gelinen Edirne'de, şehrin darüşşifaya ihtiyacı olduğu gerekçesiyle, 1484-1488 yılları arasında Tunca Nehri’nin kuzey kıyısına inşa edilen eser hangisidir?

Edirne II. Bayezid Külliyesi

Balkanlara yapılacak sefer öncesinde geldiği Edirne’de şehrin darüşşifaya ihtiyacı olduğunu öğrenen Sultan II. Bayezid, 1484-1488
yılları arasında Tunca Nehri’nin kuzey kıyısına adıyla anılan II. Bayezid Külliyesi’ni yaptırmıştır. Edirne Yeni İmaret mahallesinde bulunan külliye yapılarından imaret/aşhane, tabhaneli cami, darüşşifa ve tıp medresesi duvarla çevrelenen bir alana; duvarların dışına da suyu
Tunca’dan dönme dolapla çekilen bir çifte hamam ile Tunca Nehri üzerine külliyeyi şehre bağlayan beş sivri kemerli 5,6 m eninde 126,55 m uzunluğunda bir taş köprü inşa edilmiştir. II. Bayezid’in Amasya’dan sonra Edirne’de inşa ettirdiği bu ikinci külliyesinin baş mimarının Amasya II. Bayezid Külliyesi’ni inşa eden Mimar Hayreddin olduğu
kabul edilmektedir.

4

Ayvalık Endüstriyel Peyzajı hangi ölçütlere uygun olarak UNESCO Dünya mirası geçici listesine alınmıştır?

Yaşayan veya ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe
veya bir uygarlığa yönelik ünik veya en azından istisnai bir tanıklık üstlenmeli. (iv); İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı
tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olmalı

5

II. Bayezid Külliyesi’nin sağlık alanındaki önemi nedir?

İçerisinde bulunan darüşşifa yapısı, havuzlu ve kubbeli avlusu, aydınlatma ve havalandırma sistemleri, nehir kıyısında oluşu, iç avlusunun ilaç hazırlık, depolama ve ayakta tedaviye imkân veren
mekânlara sahip olması, dış avluda mutfak, çamaşırhane gibi hizmet birimlerinin yer alması ve uygulanan tedavi yöntemleriyle Türk mimarisinin çok işlevli olarak tasarlanmış ilk planlı hastanesi olmuş, Avrupa’daki benzerleri ancak 200 yıl sonra yapılabilmiştir

6

Edirne’nin silüetini belirleyen üçer şerefeli dört minaresi bulunan
cami hangisidir?

Selimiye Camii: Mimar Sinan’ın doruğuna ulaştırdığı sekiz dayanaklı ve tek kubbeli cami yapılarının en başarılı örneğidir. Edirne’nin silüetini belirleyen üçer şerefeli dört minaresi bulunan caminin doğu, batı ve güney cephe duvarlarının dışına daha alçak tutulmuş sivri kemerli galeriler, kuzeyine revaklı avlu inşa edilmiştir

7

Çok geniş bir yatağa ve bataklık bir çevreye sahip olan Ergene Nehri üzerine Sultan II. Murad’ın yaptırdığı Ergene Köprüsü adıyla da
tanınan eser hangisidir?

Çok geniş bir yatağa ve bataklık bir çevreye sahip olan Ergene Nehri üzerine Sultan II. Murad’ın yaptırdığı Ergene Köprüsü adıyla da
tanınan Uzunköprü’nün inşaatı, Gazi İshak Bey ile kardeşi Timurtaş Bey ve Timurtaş Bey’in oğlu Osman Çelebi’nin nezaretinde Mimar Müslihiddin ile Mehmed usta tarafından gerçekleştirilmiştir.

8

Osmanlı mimarisinin son büyük külliyesi olarak tanımlanan Barok ve Rokoko üsluplarının görüldüğü İstanbul’un Çemberlitaş semtinde, Kapalıçarşı girişinde bulunmakta olan eser hangisidir?

Nuruosmaniye Külliyesi. 18. yüzyılda inşa edilen külliye, Osmanlı mimarisinde Barok etkisinin görüldüğü ilk yapılar arasında yer almaktadır.

9

İlk olarak Sultan III. Selim’in annesi Mihrişah Sultan için köşk olarak yaptırılmış olan ve İstanbul Beşiktaş'ta bulunan eser hangisidir?

Yıldız Saray Kompleksi

10

Yıldız Sarayı hangi padişah döneminde en yoğun şekilde kullanılmıştır?

Sultan II. Abdülhamid döneminde Osmanlı İmparatorluğu’nun yönetim merkezi olarak kullanılmıştır.

11

Ahıskalı ustalar tarafından kesme taş kullanılarak inşa edilen yapı hangisidir?

İshakpaşa Sarayı

12

Anadolu’dan günümüze gelebilmiş tek Osmanlı Sarayı hangisidir?

İshak paşa Sarayı

13

Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın; “Yeni yılda doğan güneş, ilk olarak hocamın başucunu aydınlatmazsa, ben o güneşi neyleyim?” diyerek gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül ekinoks günlerinde Botan Vadisi’nden doğan güneş ışınlarının, hocasının sandukasının baş taşını aydınlattığı bir türbe tasarlayarak ortaya koyduğu eser hangisidir?

İSMAİL FAKİRULLAH TÜRBESİ

14

İsmail Fakirullah Türbesi’nin ışık kırılma mekanizması nasıl çalışmaktadır?

Her yıl 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde, güneş ışınları belirli bir açıdan geçerek türbenin içindeki sandukayı aydınlatmaktadır.

İbrahim Hakkı, kendisi gibi başka ilim insanlarını da yetiştiren hocası için yaptırdığı türbenin hemen doğusuna, tepesindeki açıklılardan güneş ışınlarının yansıyacağı aşağıdan yukarıya doğru daralarak incelen, devşirme taşlardan 10 metre yüksekliğinde sekizgen tabanlı bir kule yaptırmış, bu kulenin yaklaşık 3 km uzağına Botan Vadisi’ne
hakim bir tepe üzerine kendi elleriyle yontma taşlarla harçsız bir duvar örmüş ve bu duvara 40 cm x 50 cm ölçülerinde bir pencere açmıştır. Her yılın 21 Mart ve 23 Eylül’ünde yükselen ilk Güneş ışınları bu duvarın penceresinden geçerek 3 km uzaklıktaki kuleye ulaşmakta, buradan da kırılarak türbenin kasnak penceresinden İsmail Fakirullah’ın
sandukasının baş taşını ve baş kısmını yaklaşık 6 dakika süreyle aydınlatmaktadır.

15

Ayvalık Endüstriyel Peyzajı’ndaki yapılar hangi endüstriyel faaliyete dayanır?

Cunda Adası ile arasında bulunan iç deniz sayesinde korunaklı doğal bir liman olan Ayvalık, tarihi zeytinyağı fabrikaları, sabunhane yapıları ve depoları ile kentsel mimariyi biçimlendiren zeytin endüstrisine dayalı bir peyzaja sahiptir.

16

Mustafa Kemal Atatürk’ün, 4 Mayıs 1915’de yayınladığı emrin son maddesinin; “Benimle beraber burada muharebe eden bütün askerler kesin olarak bilmelidir ki, bize verilen namus görevini eksiksiz yapmak için bir adım geri gitmek yoktur. Uyku, dinlenme aramanın, bu dinlenmeden yalnız benim değil, bütün milletimizin sonsuza kadar yoksun kalmasına neden olacağını hepinize hatırlatırım” biçimindeki bölümünün yazılı olduğu anıt nerede bulunmaktadır?

Gelibolu Savaş alanı

17

Kemalyeri neresidir?

Arıburnu Muharebelerini yönettiği tepenin adını haritada bulamayan Mus￾tafa Kemal Atatürk’e, Yarbay Fahrettin Altay’ın 10 Mayıs 1915’de “Madem ismi yok, buranın ismi
Kemal Yeri olsun” demesinin ve bu ismin resmi yazışmalarda kullanılmasının ardından 3. Kolordu Komutanlığı’nın günlük emriyle söz konusu tepeye 17 Mayıs 1915’de Kemalyeri adı verilmiştir. Çanakkale ve Gelibolu Savaşlarının bitiminden yıllar sonra Kemalyeri’ni gelecek kuşaklara tanıtmak amacıyla bu alana beton bir blok ile bir levha ko￾nulmuştur.

18

57. Piyade Alayı Şehitliğinin önemi nedir?

Arıburnu’na çıkan Anzak askerlerini ilk çıkartma gününde karşılayarak geri püskürten ve komutanları dahil tümüyle şehit düşen Yarbay Hüseyin Avni Bey komutasındaki 19. Tümen’e bağlı 57. Piyade Alayı’nın anısına Mimar Nejat Dinçel’in tasarladığı şadırvan, açık namazgâh, ana mezarlık ve anıttan oluşan sembolik 57. Piyade Alayı Şehitliği Kültür Bakanlığı tarafından 12 Aralık 1992 tarihinde Conkbayırı yolu kenarında Kılıçbayır’ın güney ucuna inşa ettirilmiştir (Resim 8.33). İnşasında Kevser Taşı kullanılan şehitliğin doğu duvarında 57. Alay’ın taarruzunu gösteren bir rölyef, kaidesinin kuzey duvarında şehit
askerlerimizin isimleri yazılı mermer levhalar yer almaktadır. Asıl şehitlik, Bomba Sırtı’nın güney ucunda Çataldere Vadisi’nde yer almaktadır

19

Anadolu ile Balkanları birbirine bağlayan Dünya'nın en uzun taş köprüsü neresidir?

uzunköprü

20

Mimar Sinan’ın yaptığı ve büyük bir kubbenin taşınması ve bütüncül bir mekân yaratılmasındaki tüm statik problemleri çözdüğünü ilan ettiği eşsiz estetik özelliklere sahip, sekiz ayaklı kubbe örtülü plan tipinin ve strüktürünün en gelişmiş örneği olan eser hangisidir?

Selimiye Camii

Ünite 8 sorularını uygulamada çözBu ünitenin çıkmış ve deneme soruları, şıkları ve cevap açıklamaları uygulamada.Uygulamada aç