Görsel Okuryazarlık

İnsanoğlu kendini ifade etmeye ilişkin çabasını sürdürdükçe bir yandan da bu ifadelerin karşılığı olan “anlamları” çözebilmek, anlayabilmek ve tartışabilmek de onun için önemli hale gelmiş. İşte bu yüzden görsel okuryazarlığın temelinin ve sürecinin insanın tarihiyle beraber başladığını ve şekillendiğini söyleyebiliriz.

Sümerlerin “Çivi Yazısı” ile ticarete ilişkin bu kayıtları tutmalarının yanında, Mısır’da
“hiyerogliflere” tanıklık ediyoruz (Resim: 5. 2).

Yazıya ilişkin ilk çalışmalar küçük kil tabletler üzerinde yer alıyor. 

 Mısır uygarlığı' nın geliştirdiği  ‘hiyeroglif’ adı verilen bir yazı sistemidir.

Cyperaceae ailesinden bir su bitkisi ve eski çağlarda bu bitkinin gövdesinden hazırlanan yazı kağıdının adıdır.

Hayvan derisinden elde edilen ve Bergama Krallığı’nda kullanılmış olan kağıt türüdür.

Amiral Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye adlı esei.

Rönesans’ın en önemli ressamlarından Leonardo da Vinci 1490’da ortaya koyduğu çizimi ile insanı anlamaya yönelik çözümler üretmeye çalışır.

Hareketli parçalar ile yazı baskısını ilk defa gerçekleştiren kişi olmuştur. Bir anlamda ilk matbaanın da kurucusu diyebiliriz.

Eugene Delacroix’nın resmettiği ve Temmuz Devrimi’ni konu edindiği Liberty Leading the People adlı çalışması özgürlüğü temsilen yer verdiği kadın özgürlük yolunda kaybedilenler boyunca devam etmektedir.

Aynı zamanda küçük bir Bask şehrinin adı olan "Guernica" tablosudur. Alman savaş uçaklarının General Franko’nun emriyle yakıp yıktığı yerlerden biri de küçük bir Bask şehri olan Guernica’dır. Tarih ise Nisan 1937’dir. Picasso da bu tarihi olaylara ve yıkımlara tanıklık etmektedir. Kendi içsel tartışmaları içerisinde söz konusu olan bu bombalamaların ve askeri harekatın insan hayatı için bedeline yer vermektedir. Kasabanın ismiyle Guernica
olarak adlandırdığı tablosuyla gerçekleşen olaylara ilişkin duygusal bir tepki ortaya koymaktadır.

"Guernica" Pablo Picasso

Kullanıcı işini kolaylaştırmak için  belli bir anlam veya vurgu taşıdığına inandığımız görsel parçalara "ikon" adı verilir.

 “Dr. Nicolaes Tulp’un Anatomi Dersi”, adlı resminde Rembrandt’ın anatomik araştırmaları konu aldığını görüyoruz.

Evet yararlanıyoruz. “İkiz kuleler” dediğimiz zaman hangi olaydan bahsettiğimizi herkes anlayabiliyor. Sadece o tarihi anı hatırlatan, ikiz kuleler fotoğrafını veya görüntülediğimizde tarihin ve olan olayların neler olduğunu birçoğumuz kolaylıkla hatırlayabiliyoruz. Bu görüntü artık görünenin ötesinde bir anlam yüklüdür.

Marshall McLuhan

Bu bağlamda, görsel okuryazarlık da “görsel öğelerden anlam üretme veya anlam inşa etme becerisi” olarak tanımlanabilir

Görsel okuryazarlık çok geniş bir yelpazede pek çok alanı ve konuyu içine alabilir. Karşılaştığımız yüz ifadeleri, nesneler,
işaretler, semboller, dans, moda, saç modelleri, sergiler,
kamu alanlarındaki heykeller, iç mimari, aydınlatma, bilgisayar oyunları, reklamlar, fotoğrafçılık, mimari ve daha birçoğu, görsel okuryazarlık içerisinde değerlendirme konusu olarak yer alabilir.

• Görsel parça veya bütünlerin konusunu anlayabilmeli,
• Görsel parça veya bütünlerin içinde bulundukları
kültürel yapıda kazandıkları ve sahip oldukları anlamı anlayıp
yorumlayabilmeli,
• Görsel parça veya bütünlerin stil ve düzenini görsel yapı
açısından değerlendirebilmeli,
• Görsel parça veya bütünlerin üretilmesinde kullanılan
teknikleri inceleyebilmeli,
• Görsel çalışmanın estetik değerini değerlendirebilmeli,
• Görsel çalışmanın değerini, amacı ve hedef kitlesi
açısından değerlendirebilmeli,
• Görsel öğe veya bütünün ortaya koyduğu topyekün
sinerjiyi, etkileşimi, yeniliği, etkin yanını ve hissettirdiklerini
de tartışabilmeli.

Yirmibirinci yüzyıl aynı zamanda “ağ toplumu çağı” olarak da adlandırılıyor.