Epidemiyoloji

Epidemiyoloji; bulaşıcı hastalıkların oluşumu, nedenselliği ve önlenmesi ile ilgili çalışmaları araştıran tıp bilim dalıdır.

Bulaşıcı hastalıkların zaman sınırı olmaksızın popülasyonlarda düzenli ve sürekli olarak ortaya çıkmasına endemik oluşum denmektir.

Horizontal bulaşma, popülasyondaki bireyler arasında bulaşma türüdür. Vertikal bulaşma ise enfeksiyöz etkenlerin bir nesilden diğerine bulaşmasına denir (anneden yavruya bulaşma). 

Bacillus anthracis hayvanlarda oluşan şarbon hastalığının sebebidir.

Stafilokok kaynaklı enfeksiyonların tedavisinde antibiyotik kullanılmaktadır. Şiddetli enfeksiyonlarda penisilinaza dirençli penisilinler kullanılmaktadır, çünkü tüm suşların %70-80’i penisilinaz üretmektedir. Penisilin, metisiline dirençli suşlara karşı etkisizdir ve bu direnç tüm betalaktamlar için
geçerlidir.

Pnömokoklar mikrobiyotada üst solunum yollarının mukozasında var olmaktadır. Sağlıklı yetişkinlerin yaklaşık %40-70’i taşıyıcıdır. Bu yüzden Pnömokok enfeksiyonları genellikle normal mikrobiyotada kaynaklanır bu tip enfeksiyonlara endojen enfeksiyonlar denmektedir.

Tüberkülozun etken patojeni olan Mycobacterium tuberculosis ve cüzzamın etken patojeni olan Mycobacterium leprae, Mycobacterium (Mikobakteriler) cinsi içerisinde yer almaktadır.

Clostridium tetani tanısı için, PCR ile toksin geninin tespitine dayanan bir hayvandan yara materyalinde toksin tespiti yapılmalıdır. Tedavisi için titiz bir yara temizliğini takiben immün serumlarla antitoksik tedavi uygulanmaktadır.

Bu familyada yer alan bakteriler, tipik klinik semptomları olan iyi tanımlanmış hastalıkların (tifo, dizanteri, veba) yanı sıra idrar yolu enfeksiyonları, pnömoniler,
yara enfeksiyonları, sepsise de neden olmaktadırlar. 

Escherichia coli’nin doğal yaşam alanı insan ve hayvanların bağırsak yoludur. bu nedenle fekal kontaminasyonu için bir indikatör olarak kabul edilir.

H. pylori genellikle mideye yerleşerek enfeksiyon oluştururlar.

Hücre duvarı yapısı Gram-negatif tiptedir ancak Gram boyama yöntemi ile boyanmaları neredeyse hiç mümkün değildir. Doğrudan immünofloresan yoluyla görünür hâle getirilebilirler. Legionella sadece %5 CO2 içeren bir atmosferde özel ortamlarda yetiştirilir. Floresan ile işaretlenmiş spesifik antikorlar, alt solunum yollarından alınan materyaldeki patojenleri tespit etmek için kullanılır. Materyalde Legionella cinsine özgü nükleik asidin (rDNA) doğrudan tespiti için bir gen probu da kullanılabilir.

Francisella tularensis bakterileri kokoid, hareketsiz, Gram-negatif, aerobik çomaklardır. Başta kemirgenler olmak üzere çok sayıda hayvan türünde vebaya benzer bir hastalığa neden olurlar.

Patojenler, klamidya içeren toz solunduğunda insan akciğerlerine girer. 

 Mantarlar üç ana mekanizma yoluyla enfeksiyona neden olur:

• bağışıklık tepkisi oluşturarak,
• toksin üreterek,
• mikoz oluşturarak.

Histoplazmoz; köpekler, kediler ve insanlarda primer olarak akciğerlerde, sekonder olarak bağırsaklarda lezyonlara neden olan enfeksiyon türüdür.

Blastomyces dermatitidis köpekler ve insanlarda primer olarak akciğerlerde, sekonder olarak deri ve diğer organlarda lezyonlara neden olur.

C. neoformans köpek ve kedilerde subkutan (deri altı) bölgelerde nasal granulomlara, merkezi sinir sisteminde lezyona ve körlüğe, atlarda nasal akıntıya, nasal granulomlara, bazen akciğerler ve deride lezyonlara, sığırlarda mastitis, nadiren akciğerlerde lezyonlara sebep olmaktadır.

Amfoterisin B tercih en çok edilen ilaçtır, ancak itrakonazol, posakonazol ve vorikonazol ve amfoterisinin daha az toksik lipid formülasyonları da etkilidir. Lokalize enfeksiyon için cerrahi müdahalede de önerilmektedir.