Canlıların hayatta kalabilmeleri için habitatlarındaki hangi değişkenlere uyum sağlamaları gerekir?
Canlılar; sıcaklık, nem, ışık şiddeti, yiyecek, suya erişim, güvenli yuva, ortamın hava şartları gibi habitatlarında meydana gelen fiziksel değişkenler ile mücadele etmek zorundadır. Bu değişkenlere uyum sağlayabilen canlılar hayatına devam edebilir.
Etoloji ya da davranış bilimi nedir?
Hayvanların tür dışı hayvan türleriyle ve tür içindeki davranış ilişkilerini araştıran bilim dalına ‘etoloji’ ya da ‘davranış bilimi’ adı verilir.
Ruhsat sahibi deney hayvanları barınma ve üretim tesislerinde bulunması gereken özel işleve sahip odalar nelerdir?
Sistem kontrol odaları, idari birim/personel hizmet odaları, operasyon odaları, üretim ve barındırma odaları, servis alanları
Sistem kontrol odasının işlevi nedir?
Tesis içerisinde, havalandırma, nem, ısıtma/soğutma ve aydınlatma işlemleri deney hayvanlarının ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde sorunsuz gerçekleştirilebilmesini sağlar.
Deney hayvanları için havalandırma hızı ve ortam sıcaklığı hangi değerlerde olmalıdır?
Tesis içerisinde barındırılan canlı sayısına ve üretim odalarının yoğunluğuna bağlı olmakla birlikte havalandırma hızının ortalama olarak saatte 7.000- 10.000 m3 olması yeterli olmaktadır. Tesis içerisinde bulunan odaların 20-24°C arasında tutulması istenilen bir durumdur ve bu sıcaklıkların termostatlar yardımıyla kontrol edilip kayıt altına alınması gerekmektedir.
Yavru sıçanlarda “ring tail” adı verilen yapıların oluşmasının sebebi nedir?
‘Ring tail’, yavru sıçanların kuyruklarında ortam neminin gerekenden az olmasına bağlı olarak gelişen ödem (şişme) ile karakterize olan ve kuyrukta halkasal yapıların
oluşması durumudur.
Sorumlu personel tarafından gerçekleştirilen deney hayvanlarının üretiminin, barındırma ve işlem sonrası hayvanı bertaraf etme gibi işlemler için tesiste kullanılan servis alanları nelerdir?
• Yem ve altlıklarını saklama deposu
• Tıbbi ürünler ve sarf malzeme deposu
• Yedek malzeme deposu
• Alet ve ekipman yıkama ve dezenfeksiyon odası
• Geçici atık toplama deposu
• Koridorlar
Tesis içerisinde bariyerli yetiştirme yapıldığı durumlarda kapı yerleşimi nasıl yapılmalıdır?
Tesis içerisinde bariyerli yetiştirme yapıldığı durumlarda odada iki kapı olmalıdır. Bu kapılardan biri kirli, diğeri temiz koridora açılmalıdır.
Tesiste operasyon odalarının görevi nedir?
Operasyon odaları, tesisin laboratuvarlarından ve deneysel çalışmalarda kullanılan hayvanlar ile ilgili çalışmaların yapıldığı odalardan oluşur.
Operasyon odaları ve bunları oluşturan laboratuvarlarda bulunması gereken malzemeler nelerdir?
• Deney Hayvanı Kabulü ve Karantina Odası
• Basit Girişim Odası
• Hayvan Hazırlama Odası
• Soyunma Odası
• Operasyon Odası
• Re animasyon (Uyandırma) Odası
• Postoperatif Bakım Odası
• Yıkama ve Sterilizasyon Odası
Hayvan hazırlama odasında gerçekleştirilen "Premedikasyon" ne anlama gelir?
Hayvan refahı açısından, cerrahi uygulanacak hayvanı çeşitli stres unsurlarından uzaklaştırmak, (kalp ritmini) düzene sokmak, hayvanın korkusunu azaltmak, tükürük salgısını düzenleyerek solunum yolunu açık tutmak amacı ile ameliyatın hemen öncesinde yapılan anestezi işlemine ‘premedikasyon’ denilmektedir.
Postoperatif bakım odaları ne amaçla kullanılır?
Re aminasyon sonrasında hayvanların iyileşme sürecinde bakımının yapılması ve deneyin gerektirdiği süre boyunca barındırıldığı odalardır.
Deney hayvanlarının barındığı ve yaşatıldığı kafesler kaç tiptedir?
Deney hayvanlarının barındığı ve yaşatıldığı kafesler canlının ihtiyacına ya da araştırmanın özelliğine göre iki başlıkta toplanabilir.
• Yaşam kafesleri
• Metabolizma kafesleri
Sırasıyla fare, sıçan ve hamster için önerilen kafes boyutları düşünüldüğünde minimum bölme yüksekliği her biri için kaç cm olmalıdır?
Fare, sıçan ve hamster için min. yükseklik sırasıyla 12, 18 ve 14 cm olmalıdır.
Toplu bir sistem içinde havalandırması dış ortam havasından bağımsız olan, nem ve ortam sıcaklığının ayarlanabildiği, bireysel iklimlendirmeye sahip kafes sistemi hangi isimle bilinir?
Bireysel iklimlendirmeli kafes (IVC) sistemi
Su ve yem tüketimi ile dışkı ve idrar gibi atıkların belirli bir zaman diliminde ölçülmesine olanak sağlayan kafese ne ad verilir?
Metabolizma kafesleri olarak bilinen bu sistemlerde üretilen deney hayvanlarının günlük faaliyetlerinin sayısal olarak takip edilmesi mümkündür.
Laboratuvarda yetiştirilen hayvanların besine duydukları ihtiyaçlarını karşılamak için yetiştirilen türün sahip olduğu kriterlere göre hazırlanan preslenmiş yemlere ne ad verilir.
Farklı metotlarla preslenerek sert bir topak haline getirilen yemler “pelet yem” olarak adlandırılır.
Pelet yemlerin bileşiminde bulunan besin öğeleri nelerdir?
Pelet yemlerin içeriği, deney hayvanlarının rutin aktivitelerinde günlük olarak ihtiyaç duyduğu besin ögelerini eksiksiz olarak içermelidir. Tipik bir pelet yem içeriği, yiyeceğin %24 oranında ham protein, %4 oranında ham yağ ve %6 oranında lif içermelidir. Ayrıca, çeşitli vitaminler ve mineraller de içermelidir.
Pelet yemlerin saklanma biçimi nasıldır ve ortam sıcaklığı kaç olmalıdır?
Bu odaların sıcaklığı genellikle ortalama 21°C’de sabitlenmelidir. Yemler, yerden yüksek olacak şekilde paletler üzerinde saklanmalıdır
Bazı hayvan yetiştirme tesislerinde, hayvanlar için içme sularının dağıtımı merkezî bir sistem ile yapılmaktadır. Bu sistemin en büyük dezavantajı nedir?
Bu durum tesis açısından işlevsel olsa bile, bazı mikroorganizmaların (Pseudomonas aeruginosa gibi) bulaşması ve bunun yayılması sürü sağlığı bakımından büyük risk taşımaktadır. Tek tek şişelerle kafeslere su dağıtılması iş yükünü arttırsa bile riski azalttığı için daha kullanışlıdır.
Zenginleştirme materyallerinin kullanım amacı nedir?
Zenginleştirme materyalleri, hayvanın türüne ve ihtiyaçlarına göre çeşitlilik gösterebilir.
Bu materyaller, hayvanların sosyal etkileşimlerini teşvik etmek, fiziksel aktivitelerini artırmak veya yem arama gibi doğal davranışlarını simüle etmek için kullanılabilir.